Việt Nam - Nhật Bản: Thúc đẩy hợp tác khoa học công nghệ và chuyển đổi số

Sáng ngày 7/9, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu tiếp ông Matsumoto Yohei, Bộ trưởng Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản.

Tại buổi tiếp, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu gửi lời chúc mừng Bộ trưởng Matsumoto Yohei nhân dịp "Kinh đô cổ Asuka-Fujiwara" của Nhật Bản được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới. Ông Matsumoto Yohei đảm nhiệm vị trí Bộ trưởng MEXT từ tháng 10/2025 và vừa được tái bổ nhiệm vào tháng 2/2026.

Sau chuyến công tác tại Nhật Bản vào tháng 6 vừa qua, Phó Thủ tướng đánh giá cao việc một số nội dung hợp tác giữa hai nước đã có tiến triển tích cực. Cụ thể, liên quan đến triển khai hợp tác đào tạo nguồn nhân lực bán dẫn, về phía Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Khoa học và Công nghệ đang nghiên cứu đề xuất cơ chế phù hợp để triển khai mục tiêu đào tạo 250 tiến sĩ bán dẫn trong khuôn khổ Chương trình NEXUS.

Phó Thủ tướng đề nghị phía Nhật Bản tiếp tục tích cực phối hợp và tạo điều kiện để các ứng viên Việt Nam có thể tiếp nhận nguồn hỗ trợ thuận lợi.

Về Dự án Học bổng phát triển nguồn nhân lực (JDS), Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 277/NQ-CP ngày 06/8/2026 về việc ký Công hàm.

Khẳng định trong quá trình thực hiện các mục tiêu phát triển trong kỷ nguyên mới, Việt Nam xác định Nhật Bản là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu và lâu dài. Phó Thủ tướng đề nghị Bộ trưởng Matsumoto tiếp tục quan tâm, thúc đẩy một số nội dung.

Thứ nhất, triển khai hiệu quả các thỏa thuận của lãnh đạo hai nước; tăng số lượng và quy mô các dự án đồng tài trợ nghiên cứu chung trong khuôn khổ Chương trình NEXUS và Chương trình giao lưu khoa học Sakura; thúc đẩy sớm kết thúc đàm phán, tiến tới ký kết Hiệp định về phát triển Trường Đại học Việt Nhật.

Thứ hai, hỗ trợ Việt Nam đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực Nhật Bản có thế mạnh, Việt Nam đang có nhu cầu như bán dẫn, AI, công nghệ cao, đường sắt tốc độ cao, vũ trụ, lượng tử...; hỗ trợ các trường của Việt Nam tham gia Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học Việt Nam - Nhật Bản lần thứ 4 tại Nhật Bản (10/2026).

Thứ ba, tiếp tục thúc đẩy hợp tác khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữa hai nước thông qua các dự án cụ thể như nghiên cứu chung, hợp tác nghiên cứu và phát triển (R&D) và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam; phối hợp tổ chức họp Ủy ban hỗn hợp về Khoa học và công nghệ Việt Nam lần thứ 5 và Diễn đàn hợp tác công tư giữa Chính phủ và doanh nghiệp hai nước về khoa học công nghệ.

Thứ tư, hỗ trợ triển khai các chương trình đào tạo tiếng Việt và Việt Nam học tại Nhật Bản; khuyến khích mở rộng các chương trình giảng dạy, nghiên cứu và trao đổi liên quan đến Việt Nam tại các cơ sở đào tạo của Nhật Bản.

Thứ năm, tăng cường hợp tác thực chất giữa các địa phương hai nước và đẩy mạnh hợp tác văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng mong muốn Bộ trưởng Matsumoto Yohei tiếp tục ủng hộ việc xây dựng môi trường sinh sống, làm việc thuận lợi, bình đẳng, thân thiện với người nước ngoài, trong đó có cộng đồng gần 700.000 người Việt Nam tại Nhật Bản; tiếp tục tổ chức các Lễ hội Việt Nam – Nhật Bản cũng như Diễn đàn địa phương Việt Nam - Nhật Bản vừa được tổ chức thành công tại Huế ngày hôm qua.

Bộ trưởng Matsumoto Yohei cảm ơn Phó Thủ tướng đã chia sẻ, quan tâm, thúc đẩy nhiều nội dung công việc, đem lại hiệu quả đối với hợp tác giữa hai nước. Bộ trưởng Matsumoto cho biết MEXT mong muốn tăng cường hợp tác với phía Việt Nam trong lĩnh vực khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo. Đồng thời, Bộ trưởng khẳng định sẽ tiếp tục nỗ lực hơn nữa để đóng góp thiết thực cho mối quan hệ Việt Nam – Nhật Bản. 

Minh Phương