Viên chức được xếp lương theo vị trí việc làm, quản lý theo kết quả công việc

Vị trí việc làm trở thành căn cứ trung tâm trong quản lý viên chức

Theo Bộ Nội vụ, trước đây việc quản lý viên chức được thực hiện theo mô hình chức danh nghề nghiệp kết hợp với vị trí việc làm. Tuy nhiên, cơ chế này bộc lộ nhiều hạn chế, chưa tạo được sự linh hoạt trong tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đào tạo, đánh giá và phát triển đội ngũ viên chức.

Để đáp ứng yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Luật Viên chức năm 2025 đã chính thức chuyển sang quản lý viên chức theo vị trí việc làm. Trên cơ sở đó, Nghị định số 232/2026/NĐ-CP xác lập vị trí việc làm là căn cứ trung tâm trong toàn bộ quá trình quản lý viên chức, từ tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá đến phát triển nguồn nhân lực, đồng thời làm cơ sở thực hiện chính sách tiền lương theo vị trí việc làm khi cấp có thẩm quyền ban hành.

Một điểm mới đáng chú ý là Chính phủ thống nhất ban hành danh mục vị trí việc làm khung trên phạm vi cả nước, gồm vị trí việc làm quản lý, vị trí việc làm chuyên môn, nghiệp vụ và vị trí việc làm hỗ trợ. Trên cơ sở danh mục này, các đơn vị sự nghiệp công lập sẽ lựa chọn những vị trí phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của mình để tổ chức tuyển dụng, bố trí và quản lý viên chức.

Mỗi vị trí việc làm được thiết kế tối đa 5 bậc nghề nghiệp

Nghị định quy định mỗi vị trí việc làm được xây dựng theo các bậc phát triển nghề nghiệp, phản ánh mức độ năng lực, trách nhiệm và yêu cầu công việc của viên chức trong cùng một vị trí.

Theo đó, bậc nghề nghiệp được chia thành 5 bậc, từ bậc 1 (thấp nhất) đến bậc 5 (cao nhất) và được quy định thống nhất trong Danh mục vị trí việc làm ban hành kèm theo Nghị định.

Căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quy mô và mức độ phát triển, mỗi đơn vị sự nghiệp công lập được quyền xác định số bậc nghề nghiệp áp dụng đối với từng vị trí việc làm nhưng không vượt quá số bậc đã được quy định.

Viên chức sẽ được bố trí vào bậc nghề nghiệp phù hợp với năng lực và yêu cầu nhiệm vụ được giao. Việc thay đổi bậc nghề nghiệp không làm thay đổi vị trí việc làm đang đảm nhiệm mà được thực hiện theo quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức.

Đáng chú ý, việc bố trí viên chức vào các bậc nghề nghiệp không bắt buộc phải theo trình tự từ thấp lên cao và cũng không bắt buộc phải sử dụng đầy đủ tất cả các bậc đối với từng vị trí việc làm. Đây được xem là công cụ quản trị nhân sự linh hoạt, giúp đánh giá đúng năng lực, kết quả thực hiện nhiệm vụ và yêu cầu công việc của từng viên chức.

Tiền lương gắn với bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm

Trong thời gian chưa thực hiện chế độ tiền lương mới theo quy định của cấp có thẩm quyền, viên chức vẫn tiếp tục áp dụng Bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ đối với cán bộ, viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập (Bảng số 3 ban hành kèm Nghị định số 204/2004/NĐ-CP).

Việc xếp lương được thực hiện tương ứng với bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm, cụ thể:

Bậc 1: Áp dụng lương viên chức loại B;

Bậc 2: Áp dụng lương viên chức loại A0;

Bậc 3: Áp dụng lương viên chức loại A1;

Bậc 4: Áp dụng lương viên chức loại A2.1;

Bậc 5: Áp dụng lương viên chức loại A3.1.

Đối với viên chức giữ vị trí quản lý, tiền lương vẫn được xếp theo bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm chuyên môn, nghiệp vụ hoặc vị trí hỗ trợ đang đảm nhiệm và được hưởng thêm phụ cấp chức vụ lãnh đạo, quản lý theo quy định hiện hành.

Hướng tới quản lý theo năng lực và kết quả đầu ra

Theo Bộ Nội vụ, việc thiết kế nhiều bậc nghề nghiệp trong cùng một vị trí việc làm nhằm phân hóa rõ mức độ năng lực, trách nhiệm và kết quả thực hiện nhiệm vụ của viên chức mà không phải thay đổi vị trí việc làm.

 Cách tiếp cận mới giúp các đơn vị sự nghiệp công lập có cơ sở linh hoạt hơn trong bố trí, sử dụng, đánh giá và trả lương theo năng lực, hiệu quả công việc, thay vì chủ yếu dựa vào bằng cấp hoặc thâm niên như trước đây. Đồng thời, cơ chế này cũng tạo động lực để viên chức nâng cao trình độ chuyên môn, phát triển nghề nghiệp theo chiều sâu và góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công.

Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên hoặc tự bảo đảm cả chi thường xuyên và chi đầu tư, Nghị định cho phép chủ động quyết định tỷ lệ viên chức ở từng bậc nghề nghiệp phù hợp với yêu cầu hoạt động và khả năng tài chính của đơn vị.

Trong khi đó, đối với các đơn vị còn lại, Nghị định quy định tỷ lệ bố trí viên chức ở các bậc nghề nghiệp cao nhằm bảo đảm cơ cấu hợp lý, đồng thời giao cơ quan có thẩm quyền xem xét, điều chỉnh tỷ lệ khi cần thiết để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Việc ban hành Nghị định số 232/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển quan trọng trong quản lý đội ngũ viên chức, xây dựng cơ chế sử dụng và đãi ngộ dựa trên năng lực, kết quả công việc và yêu cầu của từng vị trí việc làm, qua đó nâng cao chất lượng hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập trong giai đoạn mới.

Đỗ Khuyến