Vì sao quyết định sa thải giám đốc FBI của Tổng thống Mỹ Donald Trump bị phản đối?

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 9/5 bất ngờ sa thải giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) James Comey, một quyết định khiến cả Washington choáng váng. Theo Washington Post, giới chuyên gia đánh giá hành động của ông Trump tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Nhiều đồn đoán về việc ông Trump cố tình sa thải giám đốc FBI nhằm ngăn cản cuộc điều tra mối quan hệ giữa ông với Moscow cũng như cáo buộc Nga can thiệp bầu cử Mỹ dồn dập xuất hiện.

Ông Richard Painter, luật sư về các vấn đề đạo đức dưới thời tổng thống Mỹ George W. Bush, nhận xét động thái ông Trump sa thải giám đốc FBI rõ ràng là hành vi lạm dụng quyền lực. "Chúng ta không thể chấp nhận việc Tổng thống sa thải những người đang điều tra ông ấy", ông Painter nói.

Lý do chính quyền Tống thống Trump đưa ra nhằm giải thích cho quyết định sa thải giám đốc FBI bắt nguồn từ việc ông này mắc sai sót khi xử lý cuộc điều tra bà Hillary Clinton sử dụng hòm thư điện tử cá nhân cho việc công lúc còn làm Ngoại trưởng Mỹ.

Theo đó, trong một phiên điều trần tại Quốc hội tuần trước, ông Comey đã cung cấp thông tin không chính xác về một thực tế quan trọng: Nguyên nhân ông không đề nghị truy tố bà Clinton. Thứ trưởng Tư pháp Mỹ Rod J. Rosenstein miêu tả việc làm của ông Comey là hành vi "soán quyền" Bộ Tư pháp.

Tuy nhiên, ở giai đoạn cuối cuộc đua vào Nhà Trắng hồi năm ngoái, khi ông Comey thông báo phát hiện các email mới liên quan đến bê bối của bà Clinton, ông Trump đã không tiếc lời khen ngợi ông.

Giới quan sát đánh giá phản ứng dữ dội từ dư luận trước việc giám đốc FBI bị sa thải hoàn toàn là điều bất ngờ đối với Nhà Trắng và dường như chính quyền Tổng thống Trump chưa có kế hoạch cụ thể để đối phó với những phản ứng không mong muốn.

Phóng viên Julia Glum từ Newsweek kể lại một số chi tiết cho thấy Nhà Trắng đã lúng túng ra sao trong việc xử lý tình hình.

Sau thời điểm ông Trump thông báo sa thải giám đốc FBI, thư ký báo chí cho Tổng thống Mỹ đã phải đứng ngay tại sân Nhà Trắng để giải thích về quyết định này khi bị các phóng viên vây quanh.

Trong 10 phút, vị thư ký báo chí này trả lời hàng loạt câu hỏi nhưng khuôn mặt không tránh khỏi thể hiện sự thất vọng bởi liên tục nhận được những câu hỏi giống nhau.

Việc biên bản ghi nhớ từ Bộ Tư pháp Mỹ quá sơ sài và không chứa đựng những thông tin mới về quyết định sa thải giám đốc FBI còn khiến nhiều người nghi ngờ nó chỉ được thảo ra vào phút chót, bình luận viên Aaron Blake nhận xét.

Bản ghi nhớ cũng không nêu đề xuất từ Thứ trưởng Tư pháp Rosenstein về việc sa thải ông Comey, chỉ đơn thuần nói rằng ông Comey đã "làm tổn hại đến uy tín của FBI" và "cần khôi phục sự tin tưởng của công chúng dành cho FBI". Điều này làm dấy lên những suy đoán có thể Tổng thống Trump tự mình đưa ra quyết định hay cũng có khả năng ông Rosenstein không muốn liên hệ tên mình tới sự việc.

Một số thành viên của đảng Cộng hòa ở thượng viện Mỹ cuối ngày 10/5 cho hay thời điểm ông Comey bị sa thải khiến họ lo lắng vì không thể đưa ra lý giải thỏa đáng.

Nhưng có lẽ phản ứng mạnh mẽ nhất trước quyết định của Tổng thống Mỹ Trump đến từ Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện Richard Burr. Ông Burr đang giám sát cuộc điều tra Nga can thiệp bầu cử Mỹ. Ông khẳng định "cả thời điểm lẫn lý do" sa thải giám đốc FBI đều "có vấn đề".

Sự hoài nghi của người Cộng hòa trước những gì ông Trump làm chắc chắn không phải một dấu hiệu tốt. Nó thể hiện rằng họ đã "hết kiên nhẫn" với Tổng thống Mỹ, theo bình luận viên Aaron Blake.

Ở một diễn biến khác, trong một cử chỉ thường để tưởng niệm những người đồng nghiệp hy sinh khi làm nhiệm vụ, hàng chục đặc vụ FBI đã thay hình đại diện trên Facebook bằng hình họ chụp cùng ông James Comey hoặc hình chân dung của ông, theo Daily Beast.

Các nhân viên FBI cảm thấy giận dữ trước cách ông Comey bị Tổng thống Donald Trump sa thải.

Quyết định sa thải ông Comey của Tổng thống Trump là "cú đấm móc bụng vào các đặc vụ", Guardian ngày 10/5 dẫn lời Bobby Chacon, cựu đặc vụ FBI từng hoạt động ở Los Angeles và New York. 

Một đặc vụ cấp cao khác cho biết sau vụ sa thải ông Comey ngày 9/5, uy tín của Tổng thống đối với FBI đã suy giảm mặc dù trước đó nhiều nhân viên Cục ủng hộ Tổng thống Trump lên nắm quyền.

Họ cũng phủ nhận thông tin mà phát ngôn viên Nhà Trắng Sarah Huckabee Sanders nói với báo giới rằng mọi nhân viên FBI đều ủng hộ quyết định sa thải ông Comey.

Lan Anh (T.H)

Lan Anh (T.H)