Vì sao lượng ô tô nhập khẩu tăng kỷ lục nhưng giá xe vẫn "trên trời"?

Tổng cục Thống kê vừa công bố danh sách 44 mặt hàng nhập khẩu lớn của cả nước 3 tháng đầu năm 2017, trong đó có mặt hàng ô tô. Theo đó, tính chung 3 tháng đầu năm, tổng lượng ô tô dưới 9 chỗ ngồi trở xuống nhập về Việt Nam lên tới 19.000 chiếc, tăng 169% về lượng và 82% giá trị so với cùng kỳ năm 2016.

Những thông tin về số lượng và giá xe nhập khẩu trong thời gian gần đây luôn gây nhiều sự chú ý của dư luận. Nhiều ý kiến cho rằng, nguyên nhân là do thị trường xe hơi Việt Nam đang ở trạng thái phát triển nóng; khuynh hướng tiêu dùng xe hơi gia tăng mạnh và đặc biệt thuế nhập khẩu xe hơi về Việt Nam từ nhiều thị trườngđược cắt giảm và loại bỏ theo cam kết tự do hoá thị trường trong "sân chơi" quốc tế.

Ngay từ đầu năm 2017, thuế nhập khẩu mặt hàng ô tô từ các nước ASEAN vào Việt Nam giảm từ 40% xuống 30% đã khiến lượng lớn xe của Thái Lan, Indonesia dồn dập vào Việt Nam. Không chỉ đổ bộ ồ ạt, giá xe các nước như: Thái Lan, Indonesia, Ấn Độ, Hàn Quốc.. qua khai báo tại Hải quan trước khi nhập về Việt Nam có mức giá cực kỳ thấp.

Trong khi đó, mức giá bán ra trên thị trường các xe nhập khẩu vẫn không đổi, xe lắp ráp trong nước chỉ giảm một số dòng xe, điều này khiến dư luận nghi ngờ về việc doanh nghiệp nhập xe khai gian mức giá để chịu thuế thấp. Bên cạnh đó, có thể do các doanh nghiệp nhập khẩu, phân phối xe hơi bắt tay với liên doanh lắp ráp trong nước "cấu kết" nhau giữ giá thị trường ở khung giá nhất định để phân chia lợi ích.

Bên cạnh đó, việc xe nhập có giá thấp, nhưng khi vào Việt Nam, đến tay người tiêu dùng bị đội giá quá cao được cho là do gánh nặng thuế phí đối với xe ô tô đang quá cao và nhiều thêm, điều này được cho là sẽ kìm hãm nhu cầu mua sắm và sở hữu phương tiện của người Việt.

Vụ Công nghiệp nặng (Bộ Công Thương) cho rằng, việc thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc trong ASEAN giảm xuống 0% từ ngày 1/1/2018 rõ ràng sẽ tác động đến thị trường ô tô Việt Nam.

Mới đây, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đề nghị Bộ Công Thương nghiên cứu khả năng áp dụng biện pháp tự vệ thương mại khi xe ô tô nguyên chiếc nhập khẩu gia tăng đột biến và ảnh hưởng đáng kể đến sản xuất trong nước.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cũng nhấn mạnh, công nghiệp ô tô không chỉ là sản xuất ô tô mà còn là thương hiệu của một quốc gia. Tại kỳ họp vừa qua, Thủ tướng đã đề xuất Quốc hội xem xét những chính sách tạo điều kiện để Việt Nam có thể hình thành ngành công nghiệp sản xuất ô tô. Vì trên thế giới, những nước có từ 50 triệu dân đã có ngành công nghiệp ô tô, trong khi đó Việt Nam có thị trường tới gần 100 triệu dân.

Quan trọng nhất, chủ trương của Chính phủ trong thời gian tới là tạo mọi điều kiện thuận lợi cho công nghiệp phụ trợ ô tô phát triển; giao Bộ Tài chính nghiên cứu đề xuất chính sách tổng thể về nhập khẩu ô tô theo đúng cam kết quốc tế và có biện pháp cần thiết để bảo vệ ô tô sản xuất trong nước theo đúng pháp luật và các cam kết hội nhập.

Tường Vy