Vì sao 50% diện tích cam Vinh mới trồng đã thoái hóa?

Theo báo Nông nghiệp Việt Nam, tính đến đầu năm 2017, tỉnh Nghệ An có khoảng 5.096ha cam với 6 giống cam khác nhau gồm cam Vân Du, Xã Đoài (1 và 2), Con Cuông, Cao Phong, BH và V2. Trong số diện tích cam nói trên có 75 - 80% là cam trồng bằng mắt ghép giống cam Xã Đoài, số còn lại là giống cam V2 và một số ít giống cam Vân Du với 50% diện tích có chỉ dẫn địa lý.

Vụ cam năm nay thời tiết không mấy thuận lợi, từ đầu tháng 10 lại nay mưa nhiều nên có một số vườn quả bị rụng ảnh hưởng đến năng suất. Toàn tỉnh có khoảng 2.500ha cam cho thu hoạch quả, dự kiến năng suất bình quân 16 tấn/ha, sản lượng 40.000 tấn.

Tại xã Minh Hợp, huyện Quỳ Hợp, nơi được coi là "thủ phủ" của vựa cam Phủ Quỳ, nhiều hộ than ngắn thở dài vì cam. Anh Nguyễn Văn Thái, trú tại xóm C1, là nông trường viên thuộc Công ty TNHH MTV Nông - Công nghiệp 3/2 cho biết: "Năm 2016, sâu bệnh bắt đầu lan rộng, năng suất giảm nhiều. Đến năm nay, sâu bệnh cộng với mưa nhiều, mua phải thuốc BVTV rởm khiến rầy chổng cánh hoành hành nên tôi mất trắng 3ha cam kinh doanh, không bán được đồng nào". 

Ông Hoàng Nghĩa Dũng, trú tại xã Tam Hợp, huyện Quỳ Hợp cho biết thêm: "Nhà tôi cũng trồng 6ha cam, năm nay cũng mất mùa nặng, trên mỗi quả cam có những vết thâm đen lớn bé khác nhau vẫn gọi là cam bị “ghẻ”. Nếu không bán gấp chỉ 5-7 ngày quả sẽ rụng. Để vớt vát đồng vốn, bà con phải hái sớm và bán đổ bán tháo nên thu chẳng đủ bù chi".

Tại "thủ phủ" cam Quỳ Hợp, hàng trăm hộ trồng cam do trồng ồ ạt nên dùng giống trôi nổi, không sạch bệnh. Sau 3 năm trồng ở giai đoạn kiến thiết cơ bản hàng trăm ha cam tự dưng đổ bệnh vàng lá, vàng ngọn không ra quả bói rồi chết lụi dần. Những cây sống sót có ra được quả bói thì phía trên cuống quả bị deo lại không thể chín nổi. Bổ quả cam ra múi xốp mất 1/3. Thậm chí có nhiều quả xốp hết cả múi, bán chẳng ai mua.

Ông Trần Đình Sơn, Phó phòng kế hoạch Công ty TNHH MTV Nông - Công nghiệp 3/2 khẳng định: "Trước năm 2013, khi xã Minh Hợp, nơi được coi là "thủ phủ" cam Vinh của Quỳ Hợp, đang ở thời kỳ hoàng kim, đã hàng trăm hộ dân trồng cam tại Quỳ hợp đã thu 500 triệu đến 1 tỷ đồng/ha cam là bình thường.

Hồi đó, hàng chục hộ trồng cam tại Quỳ Hợp chỉ cần sau một vụ thu hoạch cam đã có thể ung dung tậu xe ô tô đắt tiền về nhà. Người trồng cam tại Quỳ Hợp vào thời điểm đó nhà nhà đều có của ăn, của để, không ít hộ đã trở nên giàu có. Vì thế, tại đây đã xuất hiện “làng tỷ phú” nhờ trồng cam.

Thế nhưng, mấy năm nay do bệnh dịch trên các vườn cam lây lan rất nhanh nên hiện đã có tới 70% số hộ trồng cam tại đây đang trong tình trạng “dở khóc, dở cười” với 50% diện tích cam bị dịch bệnh hoành hành".

Ông Sơn tính, trong khi cam đẹp bán giá 35 - 40 nghìn đồng/kg, thì số cam thu hoạch được trên diện tích cam bị bệnh chỉ bán được từ 5-7 nghìn đồng/kg. Họ không điêu đứng vì nợ nần mới là chuyện lạ.

Trước đó, theo báo Nghệ An, nhiều người tiêu dùng sành thưởng thức cam Vinh cho rằng: "Sau khi được nếm thử cam Vinh dán tem, thì thấy chất lượng cam Vinh giữa các vùng chưa đồng nhất". 

Đánh giá đúng với thực tế bởi, độ đồng đều về chất lượng ngon và ngọt của quả cam hoàn toàn phụ thuộc vào các yếu tố như giống cam, thổ nhưỡng và do thoái hóa giống.

Vì vậy, cây cam Nghệ An với thương hiệu Cam Vinh, muốn giữ được thương hiệu bền vững có 3 việc cần làm, đó là: Phục tráng, chọn tạo lại đúng giống cam Xã Đoài đã có trước đây. Hai là quy hoạch vùng đất trồng cam phù hợp với nhu cầu sinh lý cây cam để có chất lượng cam tốt. Ba là phải có quy trình kỹ thuật trồng cam phù hợp vớ cây cam và áp dụng theo tiêu chuẩn VietGAP để có quả cam sạch được dán tem truy xuất nguồn gốc.

Ngày 8/11 vừa qua, tại vùng trồng cam huyện Quỳ Hợp, Sở Khoa học - Công nghệ phối hợp với Hội cam Vinh chính thức in và dán tem truy xuất điện tử nguồn gốc cam Vinh cho một số tổ chức, cá nhân sản xuất cam trên địa bàn huyện Quỳ Hợp.

Cùng với việc dán tem truy xuất nguồn gốc cho 2 hợp tác xã trên, Sở Khoa học - Công nghệ đã tổ chức hướng dẫn việc in và dán tem truy xuất nguồn gốc điện tử cam Vinh cho một số tổ chức, cá nhân sản xuất cam Vinh trên địa bàn huyện Quỳ Hợp.

Các tổ chức, cá nhân sản xuất cam được Sở Khoa học - Công nghệ hướng dẫn cách đăng ký hồ sơ đủ điều kiện ATTP và cấp quyền in dán tem; cách đăng ký in tem dựa vào thực tế cam hiện có của từng cơ sở và cách sử dụng phần mềm truy xuất nguồn gốc tem điện tử trên các ứng dụng của điện thoại thông minh.

An Nhiên (t/h)