“Vàng xanh” từ đại ngàn: Khi chè hoa vàng bước ra thị trường

Từ cây mọc dại ven rừng đến sản phẩm OCOP tiêu biểu

Chè hoa vàng hay còn gọi là Kim hoa trà là loại cây bản địa mọc rải rác trong rừng, tập trung ở các xã Chợ Đồn, Yên Phong, Nghĩa Tá, Bạch Thông…

Không chỉ là thức uống, chè hoa vàng còn là dược liệu giúp hỗ trợ thanh lọc cơ thể, hỗ trợ giải độc gan, lá chè trà hoa vàng có tác dụng giảm cân, chống lão hóa, trị mụn….

Chỉ khoảng hơn một thập kỷ về trước, cây chè hoa vàng vẫn còn là một cái tên khá xa lạ với nhiều người. Nó chủ yếu chỉ được một số ít người dân bản địa tại các vùng núi biết đến và có thói quen hái về để đun nước uống hàng ngày, nhưng họ cũng chưa thực sự nhận thức được hết những giá trị dược liệu to lớn mà nó mang lại. Bước ngoặt cho hành trình của cây chè hoa vàng bắt đầu vào những năm gần đây, khi các thương lái từ nhiều nơi tìm đến và thu mua hoa chè với một mức giá rất cao. Chính yếu tố kinh tế này đã trở thành một cú hích, khiến người dân địa phương bắt đầu chú trọng hơn đến việc bảo vệ, chăm sóc và tìm cách nhân giống loại cây quý này.

Nắm bắt được cơ hội và tiềm năng đó, nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã tại địa phương đã mạnh dạn đầu tư một cách bài bản, với mục tiêu xây dựng chè hoa vàng trở thành một sản phẩm nông nghiệp có thương hiệu, có chỗ đứng vững chắc trên thị trường. Thông qua việc đầu tư vào quy trình chế biến, sấy khô, đóng gói và xây dựng câu chuyện sản phẩm, chè hoa vàng đã dần thoát khỏi hình ảnh của một loài cây dại để trở thành một sản phẩm OCOP đạt tiêu chuẩn 4 sao, một sự công nhận quan trọng về chất lượng và tiềm năng phát triển. 

Hiện tại, các sản phẩm được chế biến từ chè hoa vàng, đặc biệt là bông hoa sau khi đã được sấy khô, có thể có giá bán lên đến hàng triệu đồng cho mỗi kilôgam, mang lại một giá trị kinh tế rất cao và góp phần cải thiện đáng kể đời sống cho người dân.

Hành trình của chè hoa vàng cho thấy, khi sản vật bản địa được khai thác đúng hướng, kết hợp hài hòa giữa tri thức dân gian, doanh nghiệp và khoa học công nghệ, giá trị kinh tế và giá trị văn hóa hoàn toàn có thể song hành.

Từ một loài cây rừng ít người biết đến, chè hoa vàng hôm nay đã trở thành “vàng xanh” của vùng núi phía Bắc – không chỉ mang lại giá trị kinh tế, mà còn góp phần khẳng định con đường phát triển bền vững dựa trên lợi thế bản địa và tinh thần dám nghĩ, dám làm của doanh nghiệp địa phương.

Mở rộng thị trường, nâng cao giá trị của sản phẩm

Xác định để cây chè hoa vàng phát triển bền vững, cần đẩy mạnh liên kết và phát triển chế biến sâu sản phẩm. Năm 2021, Công ty TNHH Hà Diệp đầu tư vốn xây dựng nhà xưởng và hệ thống máy móc chế biến quy mô lớn.

Công ty TNHH Hà Diệp đã nghiên cứu và áp dụng phương pháp sấy thăng hoa – những bông hoa trà tươi sẽ được đưa vào máy làm đông ở nhiệt độ -50 độ C, nước trong sản phẩm sẽ chuyển từ trạng thái rắn sang trạng thái khí và thăng hoa nhờ máy hút chân không tạo ra áp suất thấp ở nhiệt độ thấp. Theo nguyên lý hoạt động, nguyên liệu được làm khô mà vẫn giữ nguyên hình thái, hương vị, màu sắc và các dưỡng chất trong trà. Với công nghệ sấy hiện đại nhất, quá trình sấy khô sản phẩm được thực hiện trong môi trường hoàn toàn vô trùng, những bông trà khô có thể tươi ngon trở lại sau khi thêm nước.

Ngoài việc thu mua hoa trà tươi có chọn lọc từ người dân địa phương, Công ty TNHH Hà Diệp đã đầu tư trồng 15ha trà hoa vàng tại các xã Đôn Phong thuộc huyện Bạch Thông và xã Đồng Thắng huyện Chợ Đồn (tỉnh Bắc Kạn cũ)… để đảm bảo đủ nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất, chế biến.

Năm 2024, Công ty TNHH Hà Diệp khai trương Điểm trưng bày sản phẩm OCOP tại TP. Bắc Kạn (tên gọi lúc chưa sáp nhập), nhằm giới thiệu, quảng bá và kinh doanh các sản phẩm đặc trưng của địa phương. Đây là bước đi quan trọng giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường, đồng thời tạo không gian kết nối giữa nhà sản xuất, người tiêu dùng và du khách đến với sản phẩm OCOP của tỉnh. Đến nay, Công ty có 6 sản phẩm OCOP từ 3 - 4 sao cấp tỉnh.

Chia sẻ với báo chí, chị Hà Minh Đợi - Giám đốc Công ty TNHH Hà Diệp cho biết: Công ty kiểm soát nghiêm ngặt từ khâu thu hái, chế biến đến đóng gói. Dây chuyền sản xuất hiện đại với công nghệ sấy thăng hoa, giữ nguyên được giữ nguyên hương vị, màu sắc và dược tính tự nhiên, tạo nên sản phẩm có giá trị cao. Bên cạnh đó, việc giữ chữ tín và niềm tin của người tiêu dùng là hướng đi đúng để doanh nghiệp phát triển bền vững.

Hành trình phát triển của Công ty TNHH Hà Diệp là minh chứng rõ nét cho tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm của doanh nghiệp vừa và nhỏ ở địa phương. Gắn kinh doanh với trách nhiệm xã hội, sự phát triển của Công ty TNHH Hà Diệp đang thể hiện rõ tinh thần “Doanh nghiệp vì cộng đồng, phát triển vì quê hương”. Đây cũng chính là giá trị cốt lõi mà đội ngũ doanh nhân, doanh nghiệp cần hướng tới, đó là “thành công” và “cống hiến”.

PV