Tuyên Quang: Khai thác cát trên sông Gâm cần đảm bảo lợi ích hài hoà giữa người dân và DN

Nguyên nhân do đâu?

Vào chiều tối ngày 8/8/2017, một tàu cuốc khai thác cát sỏi dưới lòng sông Gâm (khu vực bãi thôn Soi Đát) đã bị một số người dân dùng lửa thiêu cháy rụi. Ngọn lửa bốc cao, khói đen ngút trời gây náo động cả vùng quê. Ông Nguyễn Hữu Minh, một người dân bức xúc nói: "Tàu cuốc có cần gầu dài tới 30 m đưa về đào xới ngày đêm, gây sạt lở hoa màu, bờ bãi. Dân chúng tôi đã cảnh báo nhiều lần rồi nhưng họ vẫn cố tình hoạt động, bất chấp sự phản đối của người dân". 

Ông Nguyễn Ích Thắng, một người dân cho biết thêm, sự việc này lên đến đỉnh điểm bởi nó xảy ra quá nhiều. Dù chính quyền và nhân dân đã họp hành, bàn bạc nhiều lần nhưng không thống nhất được vì dân không cho mà họ cố tình làm.

Người dân thôn Vân Giang, xã Xuân Vân dẫn chúng tôi ra tận soi đất đang bị sạt lở nghiêm trọng của địa phương như để chứng minh: Thời điểm trước đó, bãi sông Gâm của các thôn Soi Đát, Vân Giang… rất rộng và là diện tích canh tác chính của người dân địa phương. Tuy nhiên, trong những năm gần đây do dân số tăng, bên cạnh đó là diện tích đất bãi bị xói lở nghiêm trọng nên diện tích đất giờ chỉ còn chưa đầy 200m2/người, ông Thắng cho biết thêm.

Đứng trước tình trạng đó nên khi thấy tàu cuốc cỡ lớn về khai thác cát sỏi ngay gần khu vực canh tác, người dân vô cùng lo lắng. Khi triển khai họp dân, UBND xã cũng đã tiếp nhận ý kiến của người dân khi không đồng ý cho việc khai thác cát sỏi với lý do dòng sông hẹp, nước chảy xiết, nếu vét hết cát sỏi sẽ gây ra tình trạng sạt lở hai bên

Theo thông tin từ người dân, tại khu vực này 3-4 năm về trước cũng từng có tình trạng nhiều tàu khai thác vàng gây ra sạt lở nhưng không nghiêm trọng như thời điểm hiện tại, bởi tàu khai thác vàng sau khi đào đãi lại trả cát sỏi. Còn khai thác cát sỏi thì hút hết luôn nên việc sạt lở là điều không thể tránh khỏi. Mặc dù người dân đã cảnh báo nhiều lần nhưng Công ty TNHH Thương mại và xây dựng Toàn Thắng vẫn cho tàu cuốc tiến hành khai thác cát sỏi khiến người dân càng thêm bức xúc.

Cơ quan chức năng nói gì?

Ông Nguyễn Duy Hậu, trưởng thôn Vân Giang cho biết: Do người dân bức xúc quá đã kéo đến và đuổi tàu, người dân 3 thôn chứ không phải một thôn. Trước đó tình hình an ninh trật tự của địa phương ổn định, chỉ xảy ra mất ổn định khi có tàu cuốc về khai thác cát, nên nguyện vọng của người dân là đề nghị tàu cuốc rút khỏi địa phương.

Ông Nguyễn Văn Việt, Phó chủ tịch UBND xã Xuân Vân cho hay: Trước đó, ngày 25/7, UBND xã Xuân Vân đã thành lập tổ công tác kiểm tra những khu vực doanh nghiệp được cấp phép khai thác. Tại thời điểm kiểm tra, đơn vị này chưa khai thác, nên chưa thả phao báo ranh giới khai thác cát sỏi theo đúng mốc tọa độ được cấp phép và cũng chưa có thông báo để UBND xã kiểm tra, giám sát trong quá trình hoạt động khai thác của đơn vị…

Ông Việt cũng cho biết thêm: Sau sự việc này về phía Đảng uỷ cũng chỉ đạo cho MTTQ và các đoàn thể, phối hợp cùng với chính quyền các cấp, các ngành đến tuyên truyền, vận động bà con chấp hành chủ chương, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Trước sự việc trên, UBND xã Xuân Vân đã tuyên truyền, vận động người dân không nên có hành động quá khích, gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự địa phương.

Qua tìm hiểu được biết, Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Toàn Thắng đã được UBND tỉnh cấp giấy phép khai thác cát sỏi trên sông Gâm tại khu vực xã Xuân Vân. Tuy nhiên, cấp phép là một chuyện nhưng việc người dân địa phương có đồng ý hay không lại là chuyện khác. Đặc biệt việc khai thác cát sỏi của đơn vị này làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến soi bãi, nơi sản xuất nông nghiệp đảm bảo lương thực, ổn định cuộc sống của người dân địa phương từ bao đời nay.

Để làm rõ những vấn đề liên quan, phóng viên đã liên hệ với Sở Tài Nguyên và Môi trường tỉnh Tuyên Quang. Ông Nguyễn Mạnh Tiến – Chánh văn phòng Sở cho biết: "Sự việc đốt tàu khai thác cát sỏi của Công ty TNHH Toàn Thắng trên sông Gâm ở Xuân Vân, Yên Sơn đang được cơ quan CSĐT tiến hành điều tra, làm rõ. Việc có giấy phép hay không, cơ quan công an sẽ làm rõ. Khi nào có thông tin, chúng tôi sẽ cung cấp cho báo chí". 

Để đảm bảo tình hình an ninh trật tự tại địa phương cũng như hài hoà lợi ích giữa người dân và doanh nghiệp, đề nghị các cơ quan chức năng tỉnh Tuyên Quang sớm điều tra, làm rõ nguyên nhân và có hướng xử lý vụ việc.

Hoàng Nam

Hoàng Nam