Từ những chiếc đèn trong ngõ nhỏ đến mùa Trung thu rực rỡ của Thành Tuyên

Điều làm nên sức sống đặc biệt của Lễ hội Thành Tuyên chính là câu chuyện về sự hình thành từ cộng đồng. Khoảng năm 2004, từ mong muốn tạo thêm niềm vui cho trẻ em trong dịp Trung thu, một số hộ dân và tổ dân phố tại thành phố Tuyên Quang đã tự đóng góp kinh phí, công sức để làm những chiếc đèn bằng giấy, nan tre và tổ chức rước đèn quanh khu dân cư.

Từ những mô hình nhỏ bé ban đầu, người dân dần sáng tạo những chiếc đèn có kích thước lớn hơn, hình thức phong phú hơn. Các câu chuyện lịch sử, cổ tích, truyền thuyết dân gian cùng những hình ảnh gần gũi trong đời sống được đưa vào từng mô hình. Những đoàn rước đèn từ ngõ nhỏ dần trở thành một hoạt động văn hóa cộng đồng sôi động, thu hút ngày càng nhiều người dân và du khách.

Năm 2014, Lễ hội Thành Tuyên lần đầu được tổ chức ở quy mô cấp tỉnh và từng được xác lập nhiều kỷ lục liên quan đến mô hình đèn Trung thu. Một năm sau, Tuyên Quang định hướng xây dựng lễ hội trở thành sản phẩm du lịch của địa phương và từng bước hướng tới tầm vóc rộng lớn hơn. Dù ngày càng được đầu tư và tổ chức bài bản, nét đặc sắc nhất của lễ hội vẫn được gìn giữ: người dân chính là chủ thể sáng tạo và làm nên linh hồn của ngày hội.

Mỗi mùa Trung thu, không khí chuẩn bị tại các khu dân cư ở Tuyên Quang lại trở nên nhộn nhịp. Người dân cùng lên ý tưởng, dựng khung, tạo hình, lắp đặt hệ thống chiếu sáng và hoàn thiện những mô hình đèn khổng lồ. Có mô hình gợi nhắc những dấu mốc lịch sử, có mô hình tái hiện nhân vật cổ tích, truyền thuyết quen thuộc. Đằng sau mỗi chiếc đèn là sự chung sức của nhiều gia đình, nhiều thế hệ, tạo nên một không gian văn hóa giàu tính cộng đồng.

Lễ hội Thành Tuyên năm 2026 tiếp tục được tổ chức theo hướng đổi mới, kết nối văn hóa với du lịch, thương mại và thể thao. Tâm điểm là Đêm hội Thành Tuyên với chủ đề “Lung linh đêm hội Trăng Rằm”, diễn ra lúc 20 giờ ngày 20/9 tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, phường Minh Xuân. Chương trình sẽ có các hoạt động múa lân, sư, rồng, chương trình nghệ thuật và màn diễn diễu 40 mô hình đèn Trung thu xuất sắc được lựa chọn từ cuộc thi của các phường trung tâm.

Bên cạnh đêm hội chính, chuỗi hoạt động từ ngày 19 đến 25/9 còn mở rộng không gian trải nghiệm với Festival Nông sản, OCOP, làng nghề gắn kết du lịch; không gian ẩm thực cùng nhiều hoạt động thể thao, trải nghiệm. Qua đó, du khách không chỉ đến để ngắm những mô hình đèn rực rỡ mà còn có cơ hội khám phá văn hóa, thưởng thức đặc sản và cảm nhận nhịp sống của vùng đất Tuyên Quang.

Từ thú vui rước đèn của những khu dân cư cách đây hơn hai thập kỷ, Lễ hội Thành Tuyên hôm nay đã trở thành thương hiệu văn hóa – du lịch riêng. Những chiếc đèn khổng lồ không đơn thuần tạo nên một đêm hội rực sáng, mà còn kể câu chuyện về sức sáng tạo, sự gắn kết và tình yêu quê hương của cộng đồng. Và chính từ những giá trị ấy, mùa Trung thu Thành Tuyên tiếp tục thắp lên sức hút đặc biệt, đưa hình ảnh Tuyên Quang đến gần hơn với du khách trong nước và quốc tế.

Văn Nam (T/h)