Từ 1/7/2026, chính thức vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản toàn quốc

Thông tin trên được ông Nguyễn Văn Long, Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) công bố tại buổi họp báo nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026) do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức sáng 17/6 tại Hà Nội.

Theo ông Long, dù việc truy xuất nguồn gốc đã được triển khai nhiều năm nhưng trước đây chủ yếu thực hiện ở quy mô nhỏ lẻ, dữ liệu phân tán và thiếu tính liên thông. Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Bộ đã xây dựng kế hoạch chi tiết để chuyển đổi từ quản lý phân tán sang hệ thống tập trung, minh bạch.

Tính đến ngày 12/6/2026, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản quốc gia đã ghi nhận 18.500 sản phẩm thuộc 112 nhóm sản phẩm đã tham gia hệ thống; kết nối dữ liệu của 547 nông hộ, 255 vùng trồng và 149 doanh nghiệp tại 26 tỉnh, thành phố. Riêng mặt hàng sầu riêng đã thí điểm thành công với 3 container xuất khẩu sang Trung Quốc có đầy đủ dữ liệu truy xuất.

Từ ngày 1/7 tới, hệ thống sẽ mở rộng triển khai cho các ngành hàng chủ lực như lúa gạo, thịt, trứng, sữa, dứa, chanh leo, chè.... Theo quy định của Luật Chất lượng sản phẩm hàng hóa, việc truy xuất nguồn gốc là bắt buộc đối với nhóm hàng có rủi ro cao, trong khi các nhóm khác được khuyến khích thực hiện tự nguyện.

Để chuẩn bị cho việc vận hành chính thức, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp cùng Bộ Công an và Bộ Khoa học và Công nghệ để rà soát cơ sở pháp lý. Hiện Bộ Công an đang chủ trì xây dựng nghị định về xác thực sản phẩm, bao gồm cả nội dung truy xuất nguồn gốc để tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động này.

Cũng tại họp báo, ông Nguyễn Văn Long đã đính chính cách hiểu chưa chính xác về "luồng xanh" trong xuất khẩu. Ông khẳng định, trong hệ thống pháp luật Việt Nam cũng như các Nghị định thư đã ký kết với đối tác quốc tế, không tồn tại thuật ngữ "luồng xanh" dành riêng cho các sản phẩm có tem truy xuất.

Về bản chất, truy xuất nguồn gốc là công cụ minh chứng sản phẩm được sản xuất đúng quy trình, kiểm soát chất lượng và đảm bảo an toàn thực phẩm. Về điều kiện xuất khẩu, doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ đầy đủ các yêu cầu về kiểm dịch, kiểm nghiệm và tiêu chuẩn kỹ thuật của nước nhập khẩu.

Tuy nhiên, việc minh bạch thông tin qua hệ thống này sẽ giúp tăng niềm tin cho đối tác và người tiêu dùng. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã gửi công hàm cho Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) để giới thiệu hệ thống, thúc đẩy kết nối dữ liệu và hướng tới công nhận dữ liệu truy xuất lẫn nhau.

Việc ra mắt hệ thống truy xuất nguồn gốc thống nhất được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số ngành nông nghiệp. Hệ thống không chỉ vận hành trên nền tảng trực tuyến mà còn đang phát triển ứng dụng di động để người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý dễ dàng cập nhật, xác thực thông tin mọi lúc, mọi nơi.

Trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống theo hướng liên thông dữ liệu chuyên ngành, đảm bảo an toàn thông tin và nâng cao năng lực cạnh tranh cho thương hiệu nông sản Việt trên thị trường quốc tế.

Minh Anh