Tổng thống Mỹ Donald Trump và vợ mắc COVID-19

Theo các chuyên gia, hậu quả của việc nhà lãnh đạo Mỹ mắc COVID-19 có thể là bất cứ điều gì. Đó có thể là một sự gián đoạn tạm thời đến một cuộc khủng hoảng hiến pháp toàn diện với các tuyên bố cạnh tranh về vị trí tổng thống. Điều quan trọng nhất là phải xác định rõ ràng người đảm nhiệm vai trò tổng tư lệnh.

Nhìn chung, mức độ gián đoạn về kinh tế và địa chính trị sẽ phụ thuộc nhiều vào mức độ nghiêm trọng của căn bệnh, đặc biệt là liệu bản thân ông Trump có còn làm việc được hay không. David Axelrod, cựu cố vấn cấp cao của Nhà Trắng cho cựu Tổng thống Barack Obama, nói: “Có quy trình cho mọi thứ. Chúng tôi thường xuyên thực hiện các cuộc diễn tập để biết phải làm gì trong các trường hợp khủng bố hoặc tấn công hạt nhân, nhưng thành thật mà nói, tôi chưa bao giờ lường trước được tình huống đại dịch như Nhà Trắng đang phải đối mặt hiện nay”.

Ian Bremmer, chủ tịch của Eurasia Group, một công ty tư vấn rủi ro địa chính trị, cho biết các chỉ số thị trường gần như chắc chắn sẽ sụt giảm nếu có tin tức về chẩn đoán tiêu cực. Nhưng ông hy vọng các nhà giao dịch sẽ cảm thấy yên tâm hơn từ sự phục hồi của Thủ tướng Anh Boris Johnson sau "trận ốm" COVID-19 gần đây. 

“Nếu ông Trump bị bệnh và bị cách ly trong dinh thự, nhưng vẫn nắm quyền điều hành chính phủ và đăng tweet đều đều, tôi nghĩ sẽ chỉ có tác động tối thiểu đến thị trường", Bremmer nói.

Trong trường hợp ông Trump quá ốm để có những dòng tweet sôi nổi, vẫn có một quy trình mà các tổng thống trước đây đã áp dụng để tạm thời từ bỏ quyền lực.

Theo Zing.vn, trong bản ghi nhớ được gửi cho các phóng viên vào khoảng 1h sáng 2/10, bác sĩ của ông Trump, Sean Conley, cho biết đã nhận được kết quả xác nhận tổng thống dương tính với COVID-19 từ tối 1/10.

"Tổng thống và đệ nhất phu nhân đều khỏe vào thời điểm này. Họ dự định sẽ ở Nhà Trắng trong thời gian dưỡng bệnh", bác sĩ Conley viết.

"Đội ngũ y tế của Nhà Trắng và tôi sẽ duy trì theo dõi thận trọng. Tôi đánh giá cao sự hỗ trợ của một số chuyên gia và tổ chức y tế lớn nhất của đất nước chúng ta", ông Conley viết, không nói rõ sự hỗ trợ này là gì.

"Hãy yên tâm, tôi hy vọng tổng thống tiếp tục thực hiện nhiệm vụ của mình mà không bị gián đoạn trong thời gian hồi phục. Tôi sẽ cập nhật cho bạn về bất kỳ diễn biến nào tiếp theo", ông viết thêm.

New York Times dẫn lời các trợ lý khác của tổng thống cho biết không rõ ông Trump có biểu hiện triệu chứng COVID-19 hay không. Tuy nhiên, nhân viên tại Nhà Trắng nhận thấy giọng nói của tổng thống có vẻ khàn khàn hôm 1/10. Dù vậy, họ không chắc đây có phải là điều bất thường vì ông Trump phát biểu tại nhiều cuộc vận động tranh cử trong thời gian gần đây.

Việc mắc COVID-19 vào thời điểm chỉ còn 33 ngày nữa là đến ngày bỏ phiếu khiến Tổng thống Trump gặp khó khăn trong cuộc đối đầu với ông Joe Biden. Ngay cả khi không biểu hiện triệu chứng, ông Trump vẫn không thể xuất hiện công khai trong chiến dịch vận động tranh cử và phải cách ly tại Nhà Trắng trong khoảng thời gian hiện chưa xác định. Ngay cả khi ông không bị bệnh nặng, kết quả xét nghiệm dương tính vẫn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến vận mệnh chính trị của ông trong tương lai gần, New York Times nhận định.

Theo VTC News đưa tin, theo bản sửa đổi thứ 25 của Hiến pháp Mỹ cho phép ông Trump giao quyền kiểm soát cho phó tổng thống và sau đó giành lại quyền ngay khi tuyên bố. Cựu Tổng thống George W. Bush đã làm điều này hai lần trong nhiệm kỳ của mình, khi đang tiến hành các thủ tục y tế, và cựu Tổng thống Ronald Reagan làm một lần khi phải phẫu thuật. Nếu ông Trump gặp vấn đề sức khỏe đột ngột không thể tự đưa ra quyết định, bản sửa đổi thứ 25 cũng cho phép phó tổng thống và nội các thực hiện việc chuyển giao quyền lực tổng thống.

Trong trường hợp xấu nhất, ít có khả năng xảy ra, cũng có quy trình cho việc những gì sẽ diễn ra nếu cả tổng thống và phó tổng thống đều qua đời. Ilya Somin, giáo sư luật tại Đại học George Mason, nói: “Trong trường hợp đó, việc kế thừa sẽ rõ ràng. Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi sẽ tiếp quản vị trí".

Nhưng các chuyên gia hiến pháp cảnh báo rằng sự hỗn loạn có thể xảy ra nếu cả Trump và Pence đều không làm việc được vì COVID-19, bởi vì luật không quy định rõ ràng phải làm gì trong tình huống này.

Nếu cả ông Trump và ông Pence đều không thể làm việc, cả hai đều không thể dùng bản sửa đổi 25. Dù hiến pháp chỉ thị cho Quốc hội quy định người kế nhiệm, theo đó Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi sẽ được đưa vào vị trí, hiến pháp không đưa ra thủ tục để xác định mức độ “không có khả năng phục vụ” của tổng thống, dẫn đến khả năng xảy ra tranh chấp.

Tuấn Anh (tổng hợp)