Thương hiệu quốc gia Việt Nam: Từ bài học quốc tế đến tư duy chính sách trong kỷ nguyên vươn mình

Tại diễn đàn với chủ đề “Thương hiệu quốc gia Việt Nam trong Kỷ nguyên mới”, Tiến sĩ Santiago Velasquez từ Đại học RMIT Việt Nam khẳng định, uy tín của một quốc gia được hình thành từ những lựa chọn phát triển và thực thi chính sách dài hạn.

Theo ông, các quốc gia thành công trên thế giới không xem đây là bài toán marketing. Thay vào đó, thương hiệu quốc gia là kết quả tổng hợp của hệ thống quản trị, văn hóa, kinh tế và công nghệ cùng củng cố một cam kết quốc gia rõ ràng. Điều này có nghĩa là các quyết sách về đổi mới sáng tạo, nâng cấp công nghiệp hay cải cách quản trị đều trực tiếp định hình cách thế giới nhìn nhận về Việt Nam.

Một trong những mô hình được đưa ra thảo luận kỹ lưỡng là làn sóng Hallyu của Hàn Quốc. Thành công của Hàn Quốc bắt nguồn từ chủ trương đầu tư vào công nghiệp văn hóa sau cuộc khủng hoảng kinh tế cuối những năm 1990.

Điểm mấu chốt trong bài học từ Hàn Quốc là nhờ việc Nhà nước không quyết định nội dung sáng tạo (như cốt truyện phim hay lời bài hát K-pop) mà tập trung xây dựng hệ sinh thái và nền tảng hỗ trợ. Khu vực tư nhân chủ động sáng tạo nội dung và phát triển thị trường dựa trên nền tảng mà Chính phủ đã kiến tạo. Sự thành công về văn hóa giúp xây dựng niềm tin, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp sản xuất và dịch vụ thâm nhập thị trường quốc tế.

Dựa trên kinh nghiệm của Hàn Quốc, Đức và Nhật Bản, Tiến sĩ Velasquez nhấn mạnh rằng thương hiệu quốc gia trên thực tế được mang ra thế giới thông qua các doanh nghiệp, sản phẩm, công nghệ và tiêu chuẩn, chứ không dựa vào một thông điệp chính thức duy nhất.

Với Việt Nam, điều này gợi mở hướng đi rõ ràng: tập trung vun đắp một nhóm doanh nghiệp Việt có năng lực cạnh tranh toàn cầu, thể hiện được những giá trị cốt lõi của thương hiệu quốc gia như chất lượng, độ tin cậy, đổi mới sáng tạo và tính bền vững.

Để hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, chuyên gia RMIT đề xuất nên dành một phần nguồn lực xây dựng thương hiệu quốc gia cho các chương trình giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và quảng bá tốt hơn nữa những tiêu chuẩn mà họ đã đạt được.

Chia sẻ bên lề diễn đàn, tiến sĩ Đặng Thảo Quyên từ Đại học RMIT Việt Nam bổ sung rằng, chất lượng quản trị công và thiết kế thể chế giữ vai trò then chốt trong việc tạo dựng uy tín. Dẫn chứng từ Singapore và Estonia, bà cho biết một nền quản trị minh bạch, hiệu quả và có thể dự đoán được sẽ tác động mạnh mẽ đến đánh giá của nhà đầu tư và đối tác quốc tế.

Khi các chuyên gia hoặc doanh nghiệp nước ngoài tương tác với cơ quan công quyền, trải nghiệm của họ chính là một phần của "thương hiệu" quốc gia đó. Vì vậy, sự ổn định về thể chế và chính sách xuyên suốt là điều kiện tiên quyết để thương hiệu quốc gia hưởng lợi bền vững.

Đối với Việt Nam, điều này gợi mở lộ trình từng bước xây dựng một khuôn khổ thương hiệu quốc gia theo hướng “toàn Chính phủ”, nhằm tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành, đồng thời bảo đảm sự gắn kết giữa Chương trình Thương hiệu quốc gia (Vietnam Value) và Chương trình vươn ra thị trường quốc tế (Go Global) như các công cụ chính sách song hành.

Minh Phương