Việt Nam - Indonesia thúc đẩy hợp tác lương thực

Hợp tác chiến lược trong bối cảnh mới

Sáng 11/8, Diễn đàn “Hợp tác An ninh Lương thực Indonesia – Việt Nam” đã diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh. Sự kiện do Tổng Lãnh sự quán Indonesia phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, hiệp hội và cơ quan quản lý hai nước.

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Trường Thi, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Hồ Chí Minh, nhấn mạnh: Năm 2024, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam – Indonesia đạt 16,7 tỷ USD, tăng 21,2% so với năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt 6,2 tỷ USD, nhập khẩu từ Indonesia ở mức 10,5 tỷ USD. Riêng TP. Hồ Chí Minh đóng góp hơn 1,6 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ.

Với vị thế là trung tâm kinh tế – thương mại hàng đầu cả nước, TP. Hồ Chí Minh đóng vai trò đầu mối trong kết nối vùng nguyên liệu Đồng bằng sông Cửu Long với thị trường khu vực và quốc tế. Nhiều doanh nghiệp Indonesia đang là đối tác thương mại lớn trong ngành lương thực – thực phẩm, đặc biệt là hàng hóa Halal.

Tuy nhiên, đại diện Sở Công Thương cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng doanh nghiệp Việt Nam đang gặp không ít trở ngại khi tiếp cận thị trường Halal của Indonesia, từ yêu cầu chứng nhận, quy trình kỹ thuật cho đến chi phí và thời gian thực hiện. Vì vậy, cần có thêm các chương trình chia sẻ thông tin, đào tạo chuyên sâu và hỗ trợ từ cơ quan chức năng hai nước nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường hiệu quả hơn.

Một khía cạnh quan trọng khác được nêu tại Diễn đàn là hợp tác trong lĩnh vực logistics và hạ tầng giao thông. Việc tăng cường kết nối giữa cụm cảng Cái Mép – Thị Vải (Việt Nam) với các cảng chính tại Indonesia được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian vận chuyển, tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng lương thực song phương.

Đồng thời, các doanh nghiệp cũng kiến nghị thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp để xử lý kịp thời các vướng mắc phát sinh, hướng đến môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và cùng có lợi.

Giải pháp thúc đẩy hợp tác trong ngành thực phẩm

Ông Phạm Thiết Hòa, Phó Chủ tịch Hội Lương thực Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh (FFA), nhấn mạnh vai trò thiết yếu của ngành công nghiệp thực phẩm trong thương mại song phương. Bên cạnh các mặt hàng xuất khẩu chủ lực như sắt thép, máy móc, điện tử, dệt may… nhóm hàng thực phẩm và nông sản cũng đóng góp đáng kể.

Cụ thể, kim ngạch xuất khẩu gạo sang Indonesia đạt 746 triệu USD, cà phê 212 triệu USD, rau quả và chè lần lượt là 10,9 và 10,8 triệu USD. Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu than, ô tô nguyên chiếc, thủy sản, sắt thép, dầu thực vật từ Indonesia – phản ánh cơ cấu thương mại bổ trợ lẫn nhau.

Tuy nhiên, những khác biệt trong quy định kỹ thuật và tiêu chuẩn an toàn, đặc biệt là chứng nhận Halal, vẫn là rào cản lớn. Doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là nhóm vừa và nhỏ, còn hạn chế về công nghệ chế biến, bảo quản và truy xuất nguồn gốc – những yếu tố ngày càng quan trọng trong chuỗi giá trị thực phẩm toàn cầu.

Nhằm tăng cường hiệu quả hợp tác, ông Phạm Thiết Hòa kiến nghị: Thúc đẩy công nhận lẫn nhau về tiêu chuẩn Halal và an toàn thực phẩm để giảm rào cản phi thuế quan;

Hỗ trợ đào tạo, chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt trong lĩnh vực bảo quản, chế biến sâu và đóng gói;

Phát triển chuỗi cung ứng số, ứng dụng công nghệ như Blockchain, IoT để truy xuất nguồn gốc và tăng tính minh bạch sản phẩm;

Tăng cường kết nối thương mại qua hội chợ chuyên ngành như Vietfood & Beverage, giúp doanh nghiệp hai bên tìm hiểu thị trường và tìm kiếm đối tác phù hợp.

Trong bối cảnh hai nước đang hướng tới nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2025, với mục tiêu đạt 18–20 tỷ USD kim ngạch thương mại trước năm 2028, việc tăng cường hợp tác trong lĩnh vực an ninh lương thực không chỉ có ý nghĩa chiến lược về kinh tế, mà còn góp phần bảo đảm ổn định xã hội và tăng cường gắn kết khu vực.

.

Bích Diệp