Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ

Tại công điện nêu, "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" (gọi tắt là Chiến dịch 500 ngày đêm) và đạt được nhiều kết quả tích cực. 

Đến nay, đã tìm kiếm, quy tập được 1.312 hài cốt liệt sĩ (trong nước 396, Lào 174, Cam-pu-chia 742) và 03 mộ liệt sĩ tập thể tại tỉnh Tuyên Quang; rà phá bom mìn, vật nổ được 7.025,15 ha, riêng vùng lõi Vị Xuyên (Tuyên Quang) được 3.175,43 ha (đạt 77,9% tiến độ).

Đã tổ chức lấy mẫu đối với 35.925 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin; thu nhận 93.464 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, đồng bộ vào cơ sở dữ liệu 53.036 mẫu; tiếp nhận, lưu trữ 11.642 mẫu hài cốt và đang khẩn trương tiến hành giám định ADN, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Thủ tướng ghi nhận, đánh giá cao sự nỗ lực của các ban, bộ, ngành, địa phương, lực lượng vũ trang, các cơ quan liên quan và sự ủng hộ, chung tay của toàn xã hội đối với công tác đặc biệt quan trọng này.

Dù đạt được kết quả khả quan, Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ rõ khối lượng công việc còn lại rất lớn. Tiến độ tại một số địa phương còn chậm, chưa đạt mục tiêu đề ra. Nguyên nhân chủ yếu do sự phối hợp có lúc thiếu chặt chẽ, và một số người đứng đầu chưa quyết liệt trong việc huy động nguồn lực thực hiện.

Để đạt mục tiêu chiến dịch, Thủ tướng yêu cầu quán triệt sâu sắc chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và lãnh đạo Đảng, Nhà nước; xác định công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nghĩa vụ thiêng liêng, trách nhiệm chính trị đặc biệt quan trọng của cả hệ thống chính trị.

Nghiên cứu, xây dựng, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; trọng tâm là Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng và các văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm đồng bộ, sát thực tiễn, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thuận lợi trong triển khai thực hiện.

Thủ tướng cũng chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, tập trung vào địa bàn trong nước, các khu vực còn nhiều thông tin về mộ liệt sĩ, nhất là thông tin về mộ liệt sĩ tập thể. Tập trung phân tích, đối chứng tư liệu lịch sử và khai thác thông tin từ nhân chứng để mở rộng phạm vi khoanh vùng, thăm dò, tìm kiếm.

Khẩn trương phân tích, giải mã hồ sơ dữ liệu về các mộ liệt sĩ tập thể. Trước mắt, tập trung cao độ tại các khu vực trọng điểm như tại các tỉnh, thành phố: Tuyên Quang, Lào Cai, Lạng Sơn, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Gia Lai, Tây Ninh...

Công tác tổ chức lấy mẫu, bàn giao, bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin trong nghĩa trang liệt sĩ cũng cần được triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn quốc.

Đẩy nhanh tiến độ thu thập, phân tích, đối chiếu ADN cho thân nhân liệt sĩ để tích hợp vào Ngân hàng gen xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Tăng cường hợp tác quốc tế trong cung cấp, trao đổi thông tin, hồ sơ giải mật, di vật, kỷ vật và dữ liệu chiến tranh; chia sẻ kinh nghiệm, bồi dưỡng nâng cao năng lực, kỹ thuật và công nghệ giám định ADN phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; trọng tâm là các nước: Lào, Campuchia, Mỹ, Úc, Hàn Quốc, Trung Quốc…

Thủ tướng cũng yêu cầu tập trung cao độ hoàn thành rà phá bom mìn, vật nổ khu vực vùng lõi, nhất là Vị Xuyên/tỉnh Tuyên Quang, Lào Cai, Lạng Sơn trong năm 2026 phục vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Cùng với đó, huy động các tổ chức, doanh nghiệp hỗ trợ nguồn lực, trang thiết bị chuyên dùng phục vụ các nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Thủ tướng đã giao nhiệm vụ cụ thể cho từng Bộ, ngành, các địa phương. Trong đó, Bộ Quốc phòng với vai trò là Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia quyết liệt triển khai công tác tìm kiếm, quy tập và tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ.

Phấn đấu các địa phương khu vực phía Bắc (từ Hà Tĩnh trở ra) hoàn thành lấy mẫu hài cốt liệt sĩ trước ngày 22/12/2026, các địa phương khu vực phía Nam (từ Quảng Trị trở vào) hoàn thành trước ngày 30/4/2027. Tổ chức khởi công xây dựng Nhà lưu trữ, bảo quản mẫu hài cốt liệt sĩ trước ngày 27/7/2026.

Bộ Nội vụ được giao xây dựng, hoàn thành, trình cấp có thẩm quyền ban hành Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng và các văn bản liên quan trong tháng 7/2026. Khẩn trương hoàn thiện, đồng bộ cơ sở dữ liệu quốc gia về liệt sĩ, mộ liệt sĩ và thân nhân liệt sĩ, bảo đảm hoàn thành trong năm 2026.

Bộ Công an chỉ đạo triển khai hoàn thành kế hoạch tổ chức lấy mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sĩ trên toàn quốc trong năm 2026. Tập trung xây dựng, vận hành Ngân hàng gen thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin; nâng cấp công nghệ giám định ADN theo hướng hiện đại, tự chủ.

Bộ Tài chính rà soát, trình cấp có thẩm quyền bổ sung kinh phí bảo đảm nguồn lực thực hiện. Bộ Ngoại giao tăng cường trao đổi, đàm phán với các nước và các đối tác quốc tế nhằm thúc đẩy hợp tác trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Bộ Y tế tăng cường cán bộ y tế vào công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ. Chỉ đạo Viện Pháp y Quốc gia tiếp nhận, bảo quản, lưu trữ và giám định ADN mẫu hài cốt liệt sĩ; đồng thời mua sắm bổ sung thiết bị công nghệ giám định ADN để bảo đảm đáp ứng yêu cầu tiến độ, công suất giám định.

Bộ Khoa học và Công nghệ nghiên cứu, triển khai ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ, chuyển đổi số góp phần nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Đặc biệt, Thủ tướng giao các đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy trực tiếp lãnh đạo, đưa nhiệm vụ này vào chương trình công tác hằng tuần, hằng tháng. Chủ tịch UBND các địa phương chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng về kết quả thực hiện trên địa bàn theo tinh thần "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả.

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia, được giao trực tiếp theo dõi, chỉ đạo và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm.

Minh Phương