Thủ tướng: Thể chế phải tạo đột phá phát triển

Ngày 8/7, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 7/2026, cho ý kiến đối với nhiều dự án luật, đề án và tờ trình quan trọng nhằm chuẩn bị cho Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất và Kỳ họp thứ 2 của Quốc hội khóa XVI.

Tại phiên họp, Thủ tướng đã cho ý kiến về một số nội dung cụ thể trong các dự án luật, báo cáo, tờ trình để các đồng chí Bộ trưởng, trưởng ngành tiếp thu và hoàn thiện.

Với dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Thủ tướng đề nghị phải bảo đảm tính thống nhất, tránh chồng chéo quy trình hành chính giữa các cấp quản lý và các luật liên quan như Luật Đất đai. Với dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), Thủ tướng đề nghị tập trung vào chính sách nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và phân cấp Quỹ nhà ở quốc gia về địa phương.

Đối với Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ Công an được giao tiếp thu tối đa ý kiến chuyên gia, đánh giá đầy đủ tác động của việc mở rộng trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại, đồng thời bảo đảm không tạo rào cản đối với đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế số. Chính phủ cũng thống nhất đổi tên dự án Luật Đô thị đặc biệt thành Luật Phát triển đô thị, mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các đô thị lớn và khu kinh tế đặc biệt.

Về báo cáo định hướng Luật hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công, Thủ tướng đề nghị rà soát kỹ các chủ trương của Đảng, Nhà nước về sử dụng ngân sách nhà nước, các khó khăn, vướng mắc trong việc triển khai thực hiện 2 luật thời gian qua, các nội dung giao thoa, trùng lặp, bảo đảm việc hợp nhất 2 luật đồng bộ, thống nhất, khả thi; nghiên cứu, hoàn thiện quy định về đánh giá hiệu quả kinh tế-xã hội, hiệu quả sử dụng vốn ngân sách nhà nước cho các chương trình, nhiệm vụ, dự án; nghiên cứu thể chế hóa, có quy định đột phá trong chi ngân sách cho các lĩnh vực như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Với hồ sơ chính sách Luật an toàn thực phẩm (sửa đổi), Chính phủ cơ bản thống nhất thông qua 4 chính sách nêu tại tờ trình của Bộ Y tế: Quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ theo chuỗi cung ứng; cải cách phương thức quản lý và cơ chế kiểm tra thực phẩm trên thị trường; số hóa và xây dựng hệ thống thông tin dữ liệu an toàn thực phẩm quốc gia liên thông; nâng cao hiệu quả quản lý thức ăn đường phố và loại hình cung cấp suất ăn tập thể. Thủ tướng giao Bộ Y tế chủ trì xây dựng dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) theo quy định, trình Chính phủ xem xét, trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2.

Với Tờ trình điều chỉnh chủ trương đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Thủ tướng nêu rõ, đây là dự án lớn, mới, phức tạp, tổng mức đầu tư lớn, việc triển khai phải đánh giá tổng thể các yếu tố, rà soát kỹ chi phí, suất đầu tư, bảo đảm hiệu quả kinh tế-tài chính, tránh thất thoát, lãng phí, phù hợp với định hướng tự chủ chiến lược về phát triển công nghiệp đường sắt.

Về Tờ trình quyết định chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, đánh giá đây là dự án công trình quan trọng giai đoạn 2026-2030, đi qua 7 tỉnh, thành phố, có quy mô đặc biệt lớn, phải trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư, Thủ tướng yêu cầu đánh giá kỹ lưỡng để lựa chọn hình thức đầu tư phù hợp, rà soát kỹ suất đầu tư, gắn với hạch toán hiệu quả kinh tế, cân đối nguồn vốn ngân sách Trung ương và địa phương, nghiên cứu hình thức hợp tác công tư.

Về báo cáo rà soát các luật về: Thuế, đấu thầu, đấu giá, đầu tư, Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan chủ động rà soát kỹ các chủ trương, định hướng của Đảng tại các luật, dự án sửa đổi tại Kỳ họp không thường lệ, để sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền hoặc trình cơ quan có thẩm quyền ban hành, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ các nội dung của các dự án luật sửa đổi lần này. Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Đầu tư để luật hóa các nội dung của Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Nhấn mạnh những quan điểm về công tác hoàn thiện thể chế, pháp luật thời gian tới, ngoài các quan điểm Chính phủ đã thống nhất tại Phiên họp tháng 6/2026, Thủ tướng đề nghị các đồng chí Bộ trưởng, trưởng ngành thay đổi mạnh mẽ tư duy, phương pháp quản lý khi xây dựng chính sách pháp luật, không vì lợi ích cục bộ, lợi ích ngành làm ảnh hưởng đến sự phát triển chung.

Đồng thời, pháp luật phải phục vụ và đáp ứng được yêu cầu phát triển, nhất là trong giai đoạn mới. "Chính sách pháp luật phân cấp, phân quyền, phân bổ nguồn lực, điều kiện nhiều hơn, chứ không phải đẩy việc, đẩy rủi ro cho cơ sở; là tạo điều kiện thuận lợi hơn, chứ không phải tạo thêm thủ tục, khó khăn cho người dân, doanh nghiệp.

"Thể chế phải tạo đột phá cho phát triển, là nền tảng cho phát triển; cơ chế, chính sách không chỉ xử lý triệt để những vướng mắc, tồn tại, hạn chế mà còn phải tạo không gian, cơ sở cho phát triển không chỉ trong năm nay mà còn nhiều năm tới đây", Thủ tướng phát biểu.

Thủ tướng cũng chỉ đạo tiếp tục tổng rà soát hệ thống pháp luật, xử lý các quy định chồng chéo trong các lĩnh vực đất đai, đầu tư, xây dựng, quy hoạch, môi trường và tài sản công; hạn chế tối đa việc ban hành nhiều nghị định hướng dẫn cho cùng một nội dung luật.

Đặc biệt, Chính phủ yêu cầu chấm dứt tình trạng chậm ban hành văn bản hướng dẫn thi hành. Tính đến ngày 7/7 vẫn còn 22 nghị định quy định chi tiết các luật, nghị quyết của Quốc hội đã có hiệu lực nhưng chưa được ban hành. Thủ tướng giao các bộ, ngành phối hợp với Văn phòng Chính phủ khẩn trương hoàn thiện, không để xảy ra khoảng trống pháp lý, đồng thời giao Bộ Tư pháp nghiên cứu sửa đổi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật nhằm nâng cao chất lượng xây dựng và tổ chức thực thi pháp luật trong thời gian tới.

Tuấn Kiệt