Thủ tướng: Quyền tài sản của người sở hữu chung cư phải được bảo vệ

Sửa Luật Đất đai phải đồng bộ với đầu tư, ngân sách, thuế

Chia sẻ về các nội dung cốt lõi cũng như làm rõ thêm một số vấn đề được đại biểu Quốc hội quan tâm tại phiên thảo luận tổ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao các ý kiến thảo luận sâu sắc, toàn diện của đại biểu đối với định hướng sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. 

Theo Thủ tướng, tinh thần chung là Quốc hội và Chính phủ tiếp tục đồng hành trong quá trình hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng kiến tạo phát triển. “Xử lý những điểm nghẽn là một chuyện, nhưng phải kiến tạo cho giai đoạn phát triển mới”, Thủ tướng nhấn mạnh và cho rằng việc sửa đổi ba luật quan trọng này cũng phải được đặt trong tinh thần đó. 

Thủ tướng nhấn mạnh, Nghị quyết 21 đặt ra những định hướng lớn, không chỉ giới hạn ở việc sửa Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Vì vậy, những luật có tác động hoặc liên quan trực tiếp đến các định hướng này cũng phải được rà soát, sửa đổi đồng bộ. Dẫn ví dụ, Thủ tướng cho biết Quốc hội đã thảo luận về Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước; tới đây Chính phủ cũng đang xây dựng định hướng chính sách để sửa các luật về thuế.

Theo Thủ tướng, nhiều vấn đề liên quan đến tài chính đất đai không thể quy định cụ thể hết trong Luật Đất đai, Luật Nhà ở hay Luật Kinh doanh bất động sản mà phải được xử lý trong các luật về thuế. Các vấn đề như giá đất, điều tiết phần chênh lệch địa tô, hay cơ chế tài chính để khuyến khích đưa đất vào sản xuất, sử dụng, không để đất bỏ hoang, đều cần được nghiên cứu bổ sung trong quá trình sửa đổi các luật thuế…

Thủ tướng cho biết, ở giai đoạn hiện nay, Chính phủ trình Quốc hội các định hướng chính sách lớn. Trên cơ sở ý kiến của đại biểu Quốc hội, các cơ quan sẽ tiếp tục hoàn thiện để tại kỳ họp tới có thể trình dự thảo chi tiết hơn. Để bảo đảm tính đồng bộ, Bộ Tư pháp đã được giao tổng rà soát hệ thống pháp luật. Trước mắt, ưu tiên cao nhất là sửa đổi những luật trực tiếp liên quan đến việc triển khai các định hướng lớn.

Muốn kéo giảm giá nhà phải kiểm soát được giá đất và chi phí thủ tục

Thủ tướng cho rằng một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay là giá đất, đồng thời đặt vấn đề phải trả lời rõ vì sao giá nhà cao. Theo Thủ tướng, nếu giá đất được xác định ở mức quá cao thì đây sẽ trở thành chi phí đầu vào của các dự án và của nền kinh tế. Khi đó, chi phí đất đai sẽ được chuyển vào giá thành sản phẩm. Bên cạnh đó còn có chi phí vốn vay, trong khi thủ tục giao đất, triển khai dự án kéo dài. Tất cả các yếu tố này cộng dồn sẽ đẩy giá sản phẩm cuối cùng, trong đó có giá nhà, lên cao.

 “Nhà nước thu bao nhiêu từ đất thì cuối cùng phần chi phí đó cũng sẽ được chuyển vào giá bán, cùng với tất cả các chi phí khác đi kèm. Do đó, vấn đề này phải được giải quyết một cách đồng bộ”, Thủ tướng nói.

Thủ tướng nêu rõ, Nhà nước phải quyết định giá đất trên cơ sở dữ liệu, bằng phương pháp khoa học, công khai, minh bạch; đồng thời kết nối, liên thông dữ liệu đất đai với các dữ liệu chuyên ngành. Nhà nước phải phát huy vai trò quản lý, điều tiết đối với đất đai thì mới có thể kiểm soát được các chi phí đầu vào.

“Chỉ với các biện pháp tổng thể như vậy chúng ta mới có thể kiểm soát được chi phí đầu vào, qua đó kiểm soát giá nhà, giá đất và giá sản phẩm đầu ra. Tất cả những chi phí đó phải được tính toán rõ ràng và có những biện pháp cụ thể trong luật hoặc trong các văn bản hướng dẫn thi hành luật để giảm thiểu chi phí. Đây là vấn đề rất quan trọng, quyết định việc chúng ta có thể trả lời được câu hỏi thị trường nhà ở, thị trường bất động sản có phát triển minh bạch, bền vững hay không. Khi đã nhận diện được những vấn đề đó thì phải cụ thể hóa bằng các quy định trong luật”, Thủ tướng cho biết.

Đối với cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Thủ tướng nhấn mạnh đây là nhóm chính sách rất quan trọng, liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân, doanh nghiệp. Một trong những tư duy quan trọng trong Nghị quyết 21 là chuyển từ tư duy chỉ bồi thường tài sản bị thu hồi sang tư duy “tái thiết cuộc sống” cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất.

Theo đó, chính sách phải hướng tới bảo đảm điều kiện sống của người dân sau khi thu hồi đất tốt hơn trước. Tư duy này cần được cụ thể hóa thành các cơ chế, chính sách phù hợp trong dự thảo luật. Cùng với đó, cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền, rút ngắn quy trình, thủ tục.

Thủ tướng lưu ý, nếu mỗi lần giao đất, triển khai dự án phải mất hàng năm thực hiện thủ tục, chưa kể các vấn đề phát sinh khác, thì toàn bộ những chi phí này cuối cùng đều sẽ dồn vào dự án đầu tư. Vì vậy, các quy định phải bảo đảm công khai, minh bạch và thật cụ thể. 

Quyền tài sản của người sở hữu chung cư phải được bảo vệ

Thông tin thêm về một số vấn đề lớn trong Định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh một định hướng quan trọng là Nhà nước tạo điều kiện để công dân thực hiện quyền có chỗ ở hợp pháp, đồng thời từng bước chuyển từ tư duy người dân nhất thiết phải sở hữu một căn nhà sang bảo đảm có nơi ở ổn định, lâu dài. Muốn thực hiện được điều đó, một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất là phát triển mạnh nhà ở cho thuê và các loại hình nhà ở phục vụ những nhóm đối tượng có nhu cầu.

Theo định hướng được đặt ra, hệ thống nhà ở sẽ được phân định thành các loại hình khác nhau, trong đó chú trọng phát triển nhà ở cho thuê. Các loại nhà ở, dù thuộc phân khúc nào, cũng phải đáp ứng đầy đủ tiêu chí, điều kiện về chất lượng, bảo đảm điều kiện sống của người dân.

Thủ tướng cho rằng nguồn lực của Nhà nước không thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu về nhà ở của công nhân, học sinh, sinh viên, người lao động, cán bộ, công chức và các nhóm đối tượng khác. Do đó, phải huy động nhiều nguồn lực xã hội cùng tham gia. Nhà nước có thể đầu tư quỹ nhà ở rồi trực tiếp vận hành hoặc thuê tư nhân vận hành cho thuê; đồng thời tạo cơ chế để khu vực tư nhân đầu tư phát triển nhà ở cho thuê. Các hợp đồng thuê có thể dài 10 năm, 15 năm, 20 năm hoặc lâu hơn, với những cam kết rõ ràng để người dân có thể yên tâm về chỗ ở. Để thu hút doanh nghiệp tham gia, cần nghiên cứu các chính sách phù hợp về đất đai, tài chính và khả năng tiếp cận nguồn vốn dài hạn, qua đó hình thành quỹ nhà ở cho thuê đủ lớn, có chất lượng và hạ tầng đồng bộ.

Mạnh Nghiệp