Thủ tướng: Nếu thể chế kiến tạo là "đường ray" thì năng lực quản trị chính là "đầu tàu"

Sáng 28/2, tại Hà Nội, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tới thăm, làm việc với Học viện Hành chính và quản trị công (thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh).

Quản trị quốc gia là tài sản chiến lược

Thủ tướng cho hay tại Việt Nam, thuật ngữ "quản trị quốc gia" chính thức được đề cập lần đầu tiên trong Văn kiện Đại XIII của Đảng với quan điểm: Đổi mới quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, nhất là quản lý phát triển và quản lý xã hội; và luôn đặt trong mối quan hệ tổng hòa "Đảng lãnh đạo - Nhà nước quản lý - Nhân dân làm chủ".

Trong xã hội hiện nay, quản trị hành chính công giữ vị trí trung tâm trong cấu trúc quản trị quốc gia, là khâu tổ chức thực thi quyền lực nhà nước, chuyển hóa chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước thành kết quả phát triển cụ thể. Quan điểm này đặt quản trị hành chính công vào vị trí bản lề của toàn bộ tiến trình phát triển.

Thủ tướng nhấn mạnh, đây là vấn đề cốt lõi, là nhiệm vụ trọng tâm, là tầm nhìn chiến lược, là mục tiêu xuyên suốt mà Học viện cần nắm bắt để cụ thể hóa đường hướng phát triển, tạo đột phá trong chiến lược đào tạo, giáo dục và nghiên cứu khoa học.

Phân tích yêu cầu đặt ra đối với quản trị quốc gia trong kỷ nguyên mới, Thủ tướng cho rằng, bối cảnh toàn cầu đang biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường, đặt ra những câu hỏi lớn về năng lực quản trị của mọi quốc gia trên thế giới.

Cụ thể: Quản trị thế nào để giữ vững độc lập, tự chủ, vừa hội nhập trong một thế giới đầy biến động? Quản trị ra sao để phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời, hiệu quả trước những cú sốc từ bên ngoài? Quản trị bằng cách nào để phát triển nhanh nhưng phải bền vững? Quản trị làm sao để huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực toàn xã hội cho các mục tiêu phát triển?

Thủ tướng nhấn mạnh năng lực quản trị quốc gia đã trở thành một loại tài sản chiến lược, là sức mạnh mềm cốt lõi, quyết định khả năng bứt phá, vươn lên tự chủ chiến lược, khẳng định vị thế, sự phát triển của mỗi quốc gia.

“Nếu thể chế kiến tạo là "đường ray" thì năng lực quản trị chính là "đầu tàu" , năng lực thực thi chính là "động cơ", đội ngũ cán bộ chính là "người cầm lái" để đưa con tàu quốc gia tiến về phía trước, đưa thể chế chính sách đi nhanh, đi mạnh, đi ngay vào cuộc sống và góp phần nâng cao đời sống nhân dân", người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh.

5 xu hướng chuyển đổi quan trọng

Theo Thủ tướng, đất nước ta cũng đối mặt với 5 xu hướng chuyển đổi quan trọng trong mô hình phát triển và hệ thống quản trị quốc gia - đây là những vấn đề mà Học viện cần lưu tâm trong đường hướng phát triển chiến lược đào tạo:

Một là, chuyển đổi tư duy hành động từ thụ động "quản lý" là chính sang chủ động "quản trị" kiến tạo; đẩy mạnh từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm"; từ hành chính hóa sang cải cách hành chính, xóa bỏ cơ chế xin – cho; từ "nói" sang "làm", "nói ít, làm nhiều", "nói đi đôi với làm", "làm thực chất, làm đến cùng, làm hiệu quả".

Hai là, chuyển đổi mô hình chính quyền địa phương 3 cấp sang 2 cấp; từ "quản lý" bằng mệnh lệnh - kiểm soát sang "quản trị" kiến tạo - phục vụ - đồng sáng tạo với sự tham gia của người dân và doanh nghiệp. Quản trị công hướng tới kiến tạo giá trị công, thúc đẩy sự phát triển của quốc gia.

Ba là, chuyển đổi phương thức: Chuyển từ "quản lý dựa trên mệnh lệnh hành chính" sang "quản trị dựa trên kết quả"; từ đánh giá bằng "báo cáo hình thức" sang đánh giá bằng "sản phẩm phát triển cụ thể" và "tác động xã hội"; từ "ban hành chủ trương" sang "quản trị thực thi"; từ "ban hành chính sách" sang "tổ chức thực thi chính sách đến cùng"; phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi, tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực…

Bốn là, chuyển đổi năng lực quản trị: từ "quản lý hành chính thụ động" sang "chủ động quản trị rủi ro và khủng hoảng"; nâng cao năng lực thích ứng của bộ máy hành chính và sức chống chịu của nền kinh tế trước những biến động lớn và các cú sốc từ yếu tố chủ quan, khách quan.

Năm là, chuyển đổi số toàn diện: Từ Chính phủ, chính quyền điện tử sang Chính phủ số; quản trị, xây dựng chính sách, thực thi chính sách dựa trên nền tảng chuyển đổi số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo…

Thủ tướng đề nghị Học viện thực hiện "5 tiên phong": Tiên phong trong triển khai cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các Nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị; tiên phong trong đổi mới tư duy, cách tiếp cận bao trùm, toàn diện để giải quyết các vấn đề thực tiễn; tiên phong trong đổi mới mạnh mẽ phương pháp đào tạo, bồi dưỡng và chất lượng nghiên cứu khoa học; tiên phong trong giữ gìn, phát huy bản sắc, giá trị cốt lõi của nhà trường; tiên phong trong ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Bày tỏ tâm đắc với các hệ giá trị mà Học viện đã đề ra gồm triết lý giáo dục: "Kiến tạo tri thức - Đổi mới sáng tạo - Trách nhiệm quốc gia", văn hóa học tập và giảng dạy: "Học thật - Thi thật - Ra đời làm thật", Thủ tướng đề nghị Học viện tiếp tục thực hiện và nâng tầm sứ mệnh phát triển theo phương châm gồm 24 chữ: "Phát huy bản sắc – Nâng tầm trí tuệ - Đào tạo tinh hoa – Bám sát thực tiễn - Quản trị thông minh – Kiến tạo phát triển".

Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Lê Hải Bình cho biết, học viện quán triệt nghiêm túc, đầy đủ và tổ chức thực hiện quyết liệt, hiệu quả các chỉ đạo rất toàn diện của Thủ tướng, nhất là "05 tiên phong" mà Thủ tướng đã chỉ ra, coi đây là định hướng lớn không chỉ của Học viện Hành chính Quốc gia mà còn toàn hệ thống Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh trong thời gian tới.

Hoài Phong