Thủ tướng Lê Minh Hưng: 5 địa phương trọng điểm phải khởi công ngay dự án nhà ở cho thuê

Thông tin trên được Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh tại cuộc làm việc với lãnh đạo thành phố Hải Phòng và các tỉnh: Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên về phát triển nhà ở cho thuê theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra chiều 1/6.

Báo cáo tại cuộc họp cho thấy nhu cầu thuê nhà của công nhân tại các khu công nghiệp vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ rất lớn, song quỹ nhà ở dài hạn có giá phù hợp lại đang thiếu hụt.

Đơn cử tại Hải Phòng, nơi có hơn 370.000 lao động khu công nghiệp, nhu cầu nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê giai đoạn 2026-2030 lên tới 33.000 căn. Địa phương đã vượt chỉ tiêu nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2025 (đạt 16.679 căn), nhưng trước mắt mới dự kiến mua 4.256 căn để cho thuê, đáp ứng hơn 12% nhu cầu. Tình hình tương tự cũng xảy ra ở Bắc Ninh, Hưng Yên.

Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ ra thực trạng phần lớn công nhân hiện phải thuê nhà trọ tự phát do hộ dân tự xây, tiềm ẩn nguy cơ lớn về an toàn phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường. Trong khi đó, một số tài sản công về nhà ở chưa được dùng hiệu quả, gây lãng phí. Việc thu hút khu vực tư nhân cũng gặp khó do tỷ suất sinh lời thấp, thời gian hoàn vốn dài và cơ chế ưu đãi chưa đủ mạnh…

Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, chuyển đổi mạnh tư duy về nhà ở, từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở để bán sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, quy hoạch và công cụ tài chính - tín dụng để những người mà thu nhập chưa thể sở hữu nhà ở thì có thể tiếp cận nhà cho thuê dài hạn với giá hợp lý. Phát triển nhà ở cho thuê phải gắn chặt với quy hoạch khu công nghiệp, khu kinh tế, hành lang giao thông và quản lý dân cư.

Theo Thủ tướng, chủ trương đã rất rõ, các địa phương phải chủ động triển khai, không thụ động chờ Trung ương; trường hợp gặp vướng mắc, khó khăn phải chỉ ra cụ thể để đề xuất sửa đổi, cập nhật, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách.

Thủ tướng cũng lưu ý, đây là vấn đề cấp bách cần xử lý, Nhà nước phải làm trước và coi nguồn lực nhà nước là đòn bẩy để hỗ trợ, kêu gọi nguồn lực tư nhân; sử dụng hiệu quả nhất Quỹ nhà ở quốc gia và Quỹ nhà ở địa phương để dẫn dắt, tạo lực đẩy cho thị trường; phải huy động đa dạng nguồn lực, không chỉ trông chờ vào ngân sách, phải tập trung khơi thông dòng vốn tư nhân, vốn dài hạn.

Về quy hoạch, các địa phương căn cứ quy hoạch chung, quy hoạch tỉnh đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, chủ động rà soát, điều chỉnh quy hoạch, trong đó xác định cụ thể vị trí, quy mô các khu vực phát triển nhà ở cho thuê, gắn với các khu công nghiệp trọng điểm và các vùng phát triển chiến lược của địa phương (Hải Phòng: VSIP, DEEP C, Tràng Duệ, Nam Đình Vũ; Bắc Ninh: Yên Phong, Quế Võ, Thuận Thành; Hưng Yên: Phố Nối, Thăng Long II; Quảng Ninh: Đông Mai, Sông Khoai, Vân Đồn; Ninh Bình: Đồng Văn, Hòa Mạc). Việc này phải hoàn thành trong tháng 6/2026.

Về triển khai dự án, trong tháng 6/2026, mỗi địa phương phấn đấu khởi công ít nhất 01 dự án nhà ở cho thuê; đồng thời sớm triển khai các dự án nhà ở cho thuê có quy mô lớn trong quý III, quý IV năm 2026. Đây là yêu cầu cấp bách, phải có sản phẩm cụ thể; các bộ ngành Trung ương hỗ trợ các địa phương nếu có vướng mắc.

Các địa phương rà soát kỹ, xác định nhu cầu nhà ở cho thuê trên địa bàn để xây dựng kế hoạch phát triển nhà ở cho thuê đến năm 2030 (gồm: mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể từng năm; danh mục dự án ưu tiên; nguồn lực dự kiến; lộ trình triển khai); gửi Bộ Xây dựng tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, hoàn thành chậm nhất trong tháng 6/2026.

Các địa phương căn cứ thực tiễn triển khai, đề xuất các cơ chế, chính sách cụ thể phát triển nhà ở cho thuê (gồm cơ chế đặc thù về đất đai, tài chính - tín dụng, thuế, thủ tục đầu tư, quản lý vận hành...); gửi Bộ Xây dựng tổng hợp để báo cáo Thủ tướng và cụ thể hóa vào Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi). Hoàn thành trong tháng 7 năm 2026.

Nhấn mạnh có rất nhiều cách để huy động nguồn lực, Thủ tướng gợi ý, với nhà ở cho thuê thuộc sở hữu của Nhà nước, có thể xây hoặc có thể huy động doanh nghiệp để xây; các dự án nhà ở thương mại có thể xác định tỷ lệ nhất định nhà ở cho thuê thuộc sở hữu nhà nước, qua đó tận dụng được hạ tầng, kết nối giao thông; nếu doanh nghiệp tư nhân bỏ tiền triển khai dự án nhà ở cho thuê thì có thể được giao quản lý một số trung tâm thương mại để tạo dòng tiền bảo đảm chi phí vận hành, bảo dưỡng…

Minh Phương