Thủ tướng: Không chấp nhận tăng trưởng 'nóng' mà đánh đổi bằng bất ổn vĩ mô

Trong phiên thảo luận tại Tổ về tình hình kinh tế - xã hội sáng 10/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã dành nhiều thời gian để chia sẻ về những giải pháp nhằm đạt mục tiêu đầy thách thức - tăng trưởng kinh tế 2 con số.

Theo Thủ tướng, để đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số như đã đề ra cần thực hiện 3 đột phá chiến lược như đã nêu trong các nghị quyết Đại hội Đảng.

Cụ thể, với đột phá về thể chế, Thủ tướng nhấn mạnh, thể chế vẫn là vấn đề then chốt nhất. Thủ tướng ví: “Thể chế có thể hình dung như một con đường tạo hành lang thông thoáng cho “cỗ xe kinh tế” Việt Nam phát triển. Nếu thể chế đồng bộ, hiện đại, giống như đường được nâng cấp chất lượng cao, thì nền kinh tế hoàn toàn có thể tăng tốc mạnh mẽ hơn”. Trong khi Trung ương, Bộ Chính trị đang giao Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nghiên cứu trình Hội nghị Trung ương 3 dự thảo nghị quyết đổi mới mô hình tăng trưởng, Thủ tướng cho biết cỗ xe kinh tế Việt Nam vẫn chạy.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh, ngay trong năm 2026, nhiều nhiệm vụ thể chế phải được xử lý dứt điểm:Tổng rà soát hệ thống pháp luật Việt Nam; Xây dựng chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới; tháo gỡ các vướng mắc trong vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp để bộ máy hoạt động hiệu quả thông suốt.

Thủ tướng lưu ý thêm, địa phương muốn phát triển kinh tế - xã hội phải có quy hoạch nên việc lập, điều chỉnh, phê duyệt các quy hoạch cũng phải hoàn thành trong quý II/2026 để hệ thống quy hoạch đồng bộ, thống nhất, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số.

Đặc biệt, Thủ tướng nhấn mạnh lại việc xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, vướng mắc. Thủ tướng cho biết, Chính phủ sẽ nghiên cứu, báo cáo Quốc hội việc sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị quyết 170 về xử lý những dự án đất đai tồn đọng, quyết tâm hoàn thành phương án xử lý dứt điểm trong quý II năm nay.

Về trách nhiệm của địa phương, Thủ tướng yêu cầu đích thân Bí thư tỉnh ủy và Ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy phải chỉ đạo trực tiếp việc triển khai, tháo gỡ vướng mắc cho các dự án trên địa bàn.

"Trước khi nói đến nguồn lực, động lực tăng trưởng mới, một nguồn lực rất lớn đang nằm ở hàng nghìn dự án đất đai tồn đọng. Nếu khơi thông trở lại, đó chính là một trong những nguồn lực rất lớn để góp phần cho tăng trưởng”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ.

Với cơ chế đặc thù, theo Thủ tướng, không phải quy định pháp luật nào cũng phù hợp khi áp dụng với tất cả các địa phương. Do đó năm nay sẽ đánh giá lại cơ chế chính sách đặc thù, những nội dung đúng đã được thực tiễn chứng minh thì sẽ áp dụng thống nhất, tránh việc quy định không đồng bộ. Ngoài ra, Thủ tướng cũng nhấn mạnh việc kiên quyết cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh.

Về đột phá hạ tầng, theo Thủ tướng, ngoài hạ tầng giao thông về đường bộ, sân bay, cảng biển thì hạ tầng năng lượng cũng sẽ được triển khai. Ông cho biết tới đây, Quy hoạch điện VIII sẽ phải điều chỉnh, bổ sung trước bối cảnh thay đổi từ tình hình quốc tế và khu vực.

Cùng với việc xây dựng nguồn dự trữ quốc gia với xăng dầu và các mặt hàng thiết yếu, Thủ tướng nhắc đến việc phát triển các nhà máy điện và điện nền, áp dụng khoa học công nghệ mới để đảm bảo các yêu cầu tiêu chuẩn về môi trường.

Về đột phá nguồn nhân lực, Thủ tướng cho biết Bộ GD-ĐT đã được giao xây dựng chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ.

Đối với việc phân bổ nguồn lực, Thủ tướng cho biết tổng vốn đầu tư bình quân toàn xã hội 5 năm cho giai đoạn tới là 40% GDP - tương đương 38,5 triệu tỷ đồng, trong khi nhiệm kỳ trước, tổng đầu tư toàn xã hội chỉ khoảng 33%. Điều này cho thấy con số của nhiệm kỳ này là áp lực lớn.

Theo người đứng đầu Chính phủ, dự kiến nhiệm kỳ này, tổng vốn đầu tư công trên 8 triệu tỷ đồng, trong khi nhiệm kỳ trước chỉ có 2,87 triệu tỷ. Huy động vốn ngân sách Nhà nước nhiệm kỳ này cũng phải đạt 6,5 triệu tỷ - tăng 2,7 lần so với nhiệm kỳ trước. Con số này, theo Thủ tướng, cũng là áp lực rất lớn. Khoảng 80% vốn đầu tư công huy động từ các nguồn lực khác như nguồn lực của doanh nghiệp trong nước, nguồn lực đầu tư của xã hội, nguồn vốn đầu tư nước ngoài (đầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiếp).

Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu “bắt buộc phải có giải pháp cụ thể để huy động được những nguồn lực đó và đưa vào sản xuất, kinh doanh”, thông qua việc tạo hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng, khuyến khích người dân và doanh nghiệp đầu tư.

Thủ tướng khẳng định đất nước đang phát triển trên một nền tảng rất vững chắc là ổn định vĩ mô, giống như xây nhà thì móng phải rất vững chắc, muốn nâng tầng, phát triển lên thì phải gia cố móng nhà. “Vì thế, tăng trưởng phải đi kèm với ổn định và kiểm soát được các cân đối lớn của nền kinh tế. Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao mà đánh đổi bằng sự bất ổn vĩ mô” - Thủ tướng nêu rõ và cảnh báo cái giá phải trả cho bất ổn vĩ mô còn lớn hơn rất nhiều.

“Chúng ta có thể thúc đẩy các hình thức đầu tư để đạt tăng trưởng ngắn hạn nhưng đổi lại là những vấn đề bất ổn trong trung và dài hạn. Khi ấy, cái giá phải trả đối với nền kinh tế là rất lớn” - Thủ tướng nói.

Nhấn mạnh như vậy, người đứng đầu Chính phủ cho biết đang chỉ đạo sát sao Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương phối hợp điều hành các thị trường trọng yếu như xăng dầu, tiền tệ, tỷ giá… nhằm giảm thiểu tối đa tác động bất lợi từ bên ngoài vào thị trường trong nước.

Minh Phương