Thủ tướng chỉ đạo xây dựng Đề án phát hiện, bồi dưỡng nhân tài trẻ

Sáng 26/12, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã gặp mặt, biểu dương các học sinh đoạt giải tại các kỳ thi quốc tế năm 2025.

Theo Thủ tướng, nhờ sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước, của cả hệ thống chính trị và của toàn xã hội, nền giáo dục nước ta đã không ngừng phát triển và đạt được những kết quả rất đáng trân trọng, đặc biệt là đào tạo, bồi dưỡng, phát triển tài năng.

Việt Nam thuộc nhóm 21 quốc gia sớm đạt mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc đến năm 2030 về giáo dục chất lượng. Đặc biệt, đạt được những thành tích nổi bật tại các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, các cuộc thi khoa học, kỹ thuật, thể thao, văn hóa nghệ thuật trong nước, khu vực và quốc tế; đặc biệt tại các kỳ thi Olympic. Nhiều năm liền, Việt Nam thuộc nhóm 10 quốc gia có kết quả tốt nhất tại các kỳ thi Olympic Toán học, Vật lí, Hóa học, Sinh học và Tin học trên toàn thế giới với số lượng huy chương liên tục tăng.

Trong năm học 2024-2025, Việt Nam có 7 đoàn tham dự các Olympic khu vực, quốc tế ở các môn Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học và Tin học với 37/37 lượt học sinh tham gia và tất cả các cháu đều đoạt giải (gồm 13 Huy chương Vàng, 16 Huy chương Bạc, 8 Huy chương Đồng), đặc biệt cả 4/4 cháu tham dự Olympic Hóa học quốc tế đều đoạt Huy chương Vàng, thành tích cao nhất từ trước đến nay.

Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng biểu dương và nhiệt liệt chúc mừng những thành tích xuất sắc của các cháu và các nhà trường trong thời gian qua, đóng góp quan trọng vào những thành tích của nền giáo dục nước nhà và những thành tựu chung của đất nước.

Thời gian tới, để thực hiện thành công các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao được xác định là một trong 3 đột phá chiến lược, Thủ tướng đề nghị Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, các Bộ trưởng, Trưởng ngành, Bí thư, Chủ tịch các địa phương tiếp tục quan tâm, chăm lo hơn nữa cho giáo dục và đào tạo – "sự nghiệp trồng người".

Về quan điểm, phải ưu tiên bố trí nguồn lực, tập trung chăm lo hơn nữa cho phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển học sinh tài năng; xác định rõ là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành, các địa phương và toàn xã hội; khơi dậy mọi nguồn lực, thúc đẩy tinh thần ham học hỏi, sáng tạo của các học sinh tài năng và phong trào thi đua học tập suốt đời.

Việc tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng các học sinh tài năng phải trên cơ sở khoa học, phù hợp và đáp ứng nhu cầu thực tiễn. Chú trọng phát hiện, tuyển chọn các thầy cô giáo, các huấn luyện viên tài năng, có trình độ chuyên môn giỏi, giàu kinh nghiệm để đào tạo, bồi dưỡng các học sinh tài năng, phấn đấu đạt thành tích cao hơn nữa trong các kỳ thi trong nước, quốc tế, khẳng định trí tuệ, nhân tài Việt Nam, truyền thống hiếu học, ngàn năm văn hiến của đất nước.

Về định hướng, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo quan tâm hơn nữa tới công tác đặc biệt quan trọng này; phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương xây dựng Đề án phát hiện và bồi dưỡng nhân tài trẻ Việt Nam, trong đó nghiên cứu các giải pháp đột phá nhằm phát hiện, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và đãi ngộ nhân tài trẻ, trình Thủ tướng Chính phủ trong quý I/2026.

Trong đó, Thủ tướng lưu ý, xây dựng cơ chế, chính sách đột phá, nhất là ưu đãi, hỗ trợ học phí, cấp học bổng cho các học sinh tài năng, khuyến khích cơ chế đào tạo song bằng và thí điểm học vượt cấp, vượt lớp phù hợp thực tiễn. Tập trung phát triển các cơ sở giáo dục phổ thông và đại học có thế mạnh trở thành hạt nhân các mạng lưới đào tạo xuất sắc và tài năng trong các bộ môn STEM, một số lĩnh vực công nghệ ưu tiên như: Trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, vật liệu mới, công nghệ sinh học và các môn khoa học xã hội nhân văn… Có chính sách đặc thù thu hút nhân tài, các nhà khoa học, chuyên gia giỏi là người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài về làm việc tại Việt Nam, đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong giảng dạy, đào tạo và nghiên cứu khoa học.

Khuyến khích tổ chức, tham gia các hội thảo, diễn đàn giữa các nhà khoa học trong, ngoài nước với các nhà khoa học trẻ, nghiên cứu sinh, sinh viên giỏi, tài năng, các nhà khoa học trẻ; thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm, ý tưởng liên kết hợp tác trong đào tạo tài năng và nghiên cứu khoa học, qua đó, giúp các cháu tự tin trước bạn bè quốc tế, tự tin làm chủ kiến thức.

Đồng thời, Thủ tướng yêu cầu bảo đảm tiếp cận giáo dục bình đẳng đến tất cả các đối tượng, nhất là người yếu thế, người ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng khó khăn. Cùng với đó, các bộ, ngành, địa phương tạo mọi điều kiện thuận lợi cho công tác đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng nhân tài trên các lĩnh vực; các địa phương ưu tiên bố trí nguồn lực đầu tư cho đào tạo, bồi dưỡng học sinh tài năng ở tất cả các cấp học, tạo điều kiện tốt nhất cho thế hệ trẻ học tập, làm việc, cống hiến cho quê hương đất nước.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tập trung thực hiện hiệu quả nhiệm vụ tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng tài năng trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, bảo đảm các chế độ, chính sách đặc thù, hướng tới nâng cao thành tích, vị thế quốc gia trong khu vực và trên thế giới.

Đối với các trường, Thủ tướng yêu cầu tập trung thực hiện các chương trình đào tạo bồi dưỡng thường xuyên, liên tục, toàn diện, phát triển từ nền tảng đến nâng cao, đặc biệt chú trọng các môn STEM; tập trung phát triển sớm tài năng trẻ, đa dạng hóa phương pháp đào tạo, bồi dưỡng; đầu tư trang thiết bị, cơ sở vật chất, thư viện, phòng thí nghiệm, thực hành…; có chế độ khen thưởng, động viên xứng đáng cho giáo viên, học sinh tài năng xuất sắc, đạt thành tích cao.

Các thầy cô giáo tiếp tục đổi mới phương pháp dạy và học, chú trọng phát triển tư duy, kỹ năng, nhất là tư duy sáng tạo, kỹ năng giải quyết các vấn đề, thường xuyên tự bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nhận thức tầm quan trọng cho bồi dưỡng nhân tài đất nước; chú trọng định hướng, khuyến khích, tạo động lực, hỗ trợ, đồng hành cùng các cháu đạt kết quả cao nhất. Thủ tướng cũng lưu ý cần có tư duy, phương pháp luận và cách tiếp cận phù hợp với các em học sinh, nhất là với nhân tài và học sinh cá biệt, luôn coi các em như người thân để có sự chia sẻ, cảm thông, hỗ trợ.

Nhấn mạnh các cháu học sinh là những chủ nhân tương lai của đất nước, Thủ tướng nhắc lại lời Bác Hồ kính yêu từng căn dặn: "Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em". Khẳng định tương lai tươi đẹp đang chờ đón các cháu, Thủ tướng đề nghị hãy noi theo những tấm gương sáng của các thế hệ đi trước và phát huy những thành tích đạt được và nỗ lực đạt thành tích cao hơn; luôn chăm chỉ, chuyên cần, cố gắng học tập tốt, rèn luyện tốt; giữ vững niềm tin, làm tròn trách nhiệm với bản thân, gia đình, cộng đồng, xã hội, nhất là tinh thần nhân văn, chia sẻ, giúp đỡ các bạn bè yếu thế.

"Các cháu hãy sống một cuộc sống tràn đầy đam mê, hoài bão, khát vọng vươn lên, vượt qua khó khăn, thách thức và giới hạn của chính bản thân mình để gặt hái những thành công lớn hơn, chinh phục những đỉnh cao hơn. Hãy học để có phẩm chất đạo đức tốt, trí tuệ sáng tạo, sức khỏe dồi dào và tâm hồn nhân ái; học để tự khẳng định mình; học để trở thành những công dân hữu ích, phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân", Thủ tướng phát biểu và đề nghị các bậc phụ huynh, cộng đồng và toàn xã hội quan tâm, chăm lo, tạo mọi điều kiện tốt nhất cho các em học tập, sinh hoạt, trân trọng cảm ơn các "Mạnh Thường Quân" đã luôn đồng hành, hỗ trợ với tinh thần "học sinh là trung tâm, thầy cô giáo là động lực, gia đình là điểm tựa, nhà trường là bệ đỡ, xã hội là nền tảng".

Tuấn Kiệt