Thủ tướng chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ dự án đường sắt tốc độ cao và các tuyến trọng điểm

Theo các báo cáo, ý kiến tại phiên họp, sau phiên họp thứ 4 của Ban Chỉ đạo, Thủ tướng, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã có 6 cuộc họp, ban hành 6 văn bản giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương về: Việc xây dựng các quy chuẩn, tiêu chuẩn đường sắt; công tác giải phóng mặt bằng; huy động nguồn vốn cho các dự án đường sắt; công tác triển khai các dự án đường sắt đô thị, đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng và dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá thời gian qua, Bộ Xây dựng cùng với sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương đã chủ động, nỗ lực triển khai các nhiệm vụ và đạt được một số kết quả rất quan trọng.

Trong hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách, đã xây dựng và trình ban hành kịp thời các văn bản pháp luật quan trọng như Luật Đường sắt (sửa đổi), Luật Xây dựng (sửa đổi), các nghị định, nghị quyết Quốc hội và Chính phủ, tạo hành lang pháp lý căn bản để triển khai các dự án. Cùng với đó, đã phê duyệt chủ trương đầu tư 2 dự án là đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam và dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Công tác tổ chức, chỉ đạo đi vào nề nếp, Ban Chỉ đạo đã được thành lập và hoạt động hiệu quả, giao 75 nhiệm vụ cụ thể; các cơ quan đã hoàn thành 38/47 nhiệm vụ sau phiên họp thứ tư, cho thấy sự vào cuộc nghiêm túc. Đã khởi công dự án thành phần 1 tuyến Lào Cai -Hà Nội - Hải Phòng đúng dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám; khởi công một số khu tái định cư; bố trí vốn giải phóng mặt bằng cho nhiều địa phương của 2 dự án đường sắt; các địa phương vào cuộc tích cực trong công tác này.

Để chuẩn bị về điều kiện kỹ thuật và nhân lực, đã ban hành hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn cho đường sắt tốc độ cao; phê duyệt và bắt đầu triển khai Đề án đào tạo nguồn nhân lực với quy mô lớn, có tầm nhìn dài hạn; đã có 450 nhân lực có trình độ từ kỹ sư trở lên.

Công tác đối ngoại, hợp tác quốc tế được đẩy mạnh; thiết lập và vận hành cơ chế hợp tác với phía Trung Quốc thông qua Ủy ban liên hợp, tạo đà cho các dự án kết nối.

Thời gian tới là giai đoạn quan trọng, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Ban Chỉ đạo, các bộ, ngành, địa phương liên quan chủ động triển khai các công việc, phối hợp theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, thuộc thẩm quyền của ai thì người đó phải làm.

Thủ tướng nhấn mạnh, phải tiếp tục quán triệt sâu sắc tinh thần quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, hiệu quả, làm việc nào ra việc đó, làm việc nào dứt việc đó; phân công "6 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; mỗi công việc phải được giao cụ thể, theo dõi sát sao và đánh giá định kỳ, biểu dương, khen thưởng, kỷ luật, xử lý kịp thời.

Đồng thời, thực hiện nghiêm túc "3 tập trung": Tập trung lãnh đạo, tập trung lực lượng, tập trung nguồn lực cho các dự án trọng điểm này; người đứng đầu phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm. Việc triển khai các dự án trên tinh thần "3 có" và "2 không", trong đó "3 có": Có lợi ích của Nhà nước, có lợi ích của người dân, có lợi ích của doanh nghiệp và "2 không": Không tham nhũng, tiêu cực, không để thất thoát, lãng phí tài sản, công sức, tiền bạc của nhân dân; hài hòa lợi ích, rủi ro chia sẻ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Về nhiệm vụ quản lý nhà nước liên quan ngành công nghiệp đường sắt, Bộ Công Thương và các bộ ngành phải phối hợp trình Chính phủ trước 15/1 các nghị định về giao việc, đặt hàng. Thủ tướng yêu cầu khẩn trương báo cáo lại về đề án tái cơ cấu Tổng Công ty Đường sắt và giao Tổng Công ty này xây dựng dự án phát triển công nghiệp đường sắt.

Thủ tướng cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương trong triển khai các dự án đường sắt cụ thể.

Theo đó, với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, Bộ Xây dựng căn cứ chỉ đạo của Bộ Chính trị, chủ trì, lựa chọn công nghệ phù hợp nhất cho dự án, trình Thường trực Chính phủ để báo cáo cấp có thẩm quyền, hoàn thành trước 15/1.

Bộ Xây dựng chỉ định tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi bảo đảm năng lực theo quy trình, thủ tục, quy định và thẩm quyền. Đồng thời, chủ trì, phối hợp với bộ, cơ quan nghiên cứu, đề xuất lựa chọn hình thức đầu tư (đầu tư công, PPP, kinh doanh) để báo cáo tại phiên họp sắp tới của Ban Chỉ đạo.

 Các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh công tác giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật theo kế hoạch đã được duyệt và Nghị quyết của Quốc hội cho phép tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XV. Các tập đoàn Viettel, VNPT tiếp tục triển khai các nhiệm vụ được giao về hệ thống, công nghệ điều khiển.

Với dự án tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, về tiến độ dự án thành phần 2, Bộ Xây dựng chỉ đạo hoàn thành Báo cáo nghiên cứu khả thi, phê duyệt dự án vào tháng 6/2026 để sớm khởi công. Bộ Tài chính chịu trách nhiệm cân đối bảo đảm đủ vốn triển khai dự án, trong đó có phương án vay vốn nếu thuận lợi.

Yêu cầu sớm hoàn thành quy hoạch các tuyến đường sắt Hà Nội – Lạng Sơn và Hải Phòng – Hạ Long - Móng Cái, Thủ tướng cũng đồng ý giao và hoan nghênh tỉnh Quảng Ninh làm chủ đầu tư tuyến Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái theo quy định của pháp luật.

Về các dự án đường sắt đô thị, Thủ tướng đánh giá cao Hà Nội và TPHCM chủ động triển khai các tuyến theo thẩm quyền, bảo đảm khả năng kết nối và chuyển giao công nghệ; trong đó ưu tiên tuyến đường sắt kết nối sân bay Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành; tuyến Văn Cao - Hòa Lạc (Hà Nội).

Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ nghiên cứu xây dựng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường sắt đô thị. Các bộ phối hợp hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc về giải phóng mặt bằng, vốn, thủ tục.

Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam triển khai hiệu quả Đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam đến năm 2035, định hướng đến năm 2045; có lộ trình, kế hoạch cụ thể để đào tạo kịp thời nguồn nhân lực phục vụ xây dựng, quản lý, vận hành khai thác các tuyến đường sắt, nhất là tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Các bộ, ngành, địa phương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng trong tất cả các công đoạn; đề nghị Kiểm toán Nhà nước hỗ trợ kiểm toán ngay từ đầu các dự án. Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà tiếp tục sát sao chỉ đạo, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương triển khai quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ được giao, kịp thời tháo gỡ mọi khó khăn, vướng mắc.

Minh Phương