Thủ tướng chỉ đạo đẩy nhanh các dự án đường sắt trọng điểm làm động lực phát triển

Tại Phiên họp, Ban Chỉ đạo đã rà soát tình hình triển khai các công việc, tháo gỡ những vướng mắc, điểm nghẽn để thúc đẩy tiến độ các dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội – Hải Phòng, dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, các dự án đường sắt đô thị và các tuyến đường sắt khác.

Kể từ phiên họp thứ 5, Ban Chỉ đạo đã bám sát các chỉ đạo của Bộ Chính trị, triển khai các nhiệm vụ rất khẩn trương. Thủ tướng Chính phủ đã giao 36 nhiệm vụ, đến nay đã hoàn thành 10 nhiệm vụ và đang triển khai 17 nhiệm vụ thường xuyên, trong đó đã trình Chính phủ ban hành nhiều văn bản nghị định quan trọng; TP Hồ Chí Minh đã khởi công dự án tuyến đường sắt đô thị số 2 Bến Thành - Tham Lương.

Kết luận phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính biểu dương các bộ ngành, địa phương, doanh nghiệp đã vào cuộc, triển khai tích cực các nhiệm vụ được giao. Thủ tướng nêu rõ, phải tập trung triển khai công việc một cách chủ động theo thẩm quyền với mệnh lệnh hành động. Với đặc thù các công trình, dự án đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng đường sắt mới có quy mô, tổng mức đầu tư rất lớn, yêu cầu cao về kỹ thuật, trong khi trình độ, kinh nghiệm quản lý dự án và nguồn lực trong nước còn nhiều hạn chế, khâu tổ chức thực hiện vẫn là khâu yếu, Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần "4 không" trong triển khai nhiệm vụ: "không lãng phí một ngày, không chậm trễ một tuần, không bỏ lỡ cơ hội trong một tháng, không để bị động trong một năm".

Đồng thời, việc triển khai các dự án trên tinh thần "5 hóa": "số hóa", "xanh hóa", "tối ưu hóa hiệu quả", "thông minh hóa quản trị", "hài hòa hóa lợi ích của Nhà nước, người dân, doanh nghiệp"; "3 có" và "2 không", trong đó "3 có": có lợi ích của Nhà nước, có lợi ích của người dân, có lợi ích của doanh nghiệp và "2 không": không tham nhũng, tiêu cực, không để thất thoát, lãng phí tài sản, công sức, tiền bạc của Nhân dân; lưu ý phòng chống lãng phí, tiêu cực, phát hiện từ sớm, điều chỉnh ngay từ đầu.

Các địa phương và EVN tiếp tục khẩn trương triển khai công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, với tinh thần chủ động, tích cực, hiệu quả, vì nhân dân, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, cố gắng nơi ở mới của người dân phải tốt hơn nơi ở cũ.

Cùng với đó, Thủ tướng nêu rõ, khuyến khích các địa phương đề xuất các dự án đường sắt và làm cơ quan chủ quản các dự án. Các bộ, ngành, cơ quan, địa phương rà soát, bổ sung đầy đủ quy trình, quy phạm, thủ tục, tiêu chuẩn, quy chuẩn theo quy định của pháp luật và thực hiện đúng thẩm quyền trong quá trình triển khai các dự án, phát huy tinh thần trách nhiệm cao nhất.

Thủ tướng cũng chỉ đạo các nhiệm vụ cụ thể của các bộ, ngành, địa phương để đẩy nhanh tiến độ dự án tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, trong đó tiết kiệm 5% chi thường xuyên để bố trí vốn cho dự án này. Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thành Báo cáo nghiên cứu khả thi cho dự án thành phần 2.

Về các tuyến đường sắt Hà Nội – Lạng Sơn và Hải Phòng – Móng Cái, khẩn trương hoàn thành lập quy hoạch với tầm nhìn trăm năm, xác định hướng tuyến theo tinh thần thẳng nhất, các bộ, ngành khẩn trương triển khai thủ tục giao UBND tỉnh Quảng Ninh làm chủ đầu tư dự án Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái theo quy định của pháp luật.

Với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, Thủ tướng chỉ đạo áp dụng các quy định cho phép để triển khai nhanh, trong đó phải hoàn thành Báo cáo nghiên cứu khả thi chậm nhất trong quý IV/2026, đồng thời triển khai song song các công việc khác. Khẩn trương đề xuất lựa chọn công nghệ, hình thức đầu tư với nhiều phương án, tìm ra phương án tốt nhất, khuyến khích đầu tư tư nhân, đảm bảo khoa học, minh bạch, đảm bảo lợi ích quốc gia, chống tham nhũng, tiêu cực. Về nguồn vốn tiếp tục nghiên cứu theo hướng đa dạng hóa, gồm vốn nhà nước, vốn vay, vốn tiết kiệm chi, tăng thu, vốn phát hành trái phiếu.

Về các dự án đường sắt đô thị, Thủ tướng chỉ đạo Hà Nội và TPHCM chủ động triển khai các tuyến theo thẩm quyền, bảo đảm tiến độ, chất lượng. Bộ Xây dựng và Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với 2 địa phương khẩn trương nghiên cứu ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường sắt đô thị. Đồng thời, nghiên cứu quy hoạch, triển khai các dự án tàu điện ngầm.

Thủ tướng giao Bộ Tài chính hoàn thiện Đề án tái cơ cấu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam trình Thủ tướng Chính phủ quyết định, hoàn thành trong tháng 2; khẩn trương nghiên cứu đề xuất của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam làm cơ quan chủ quản triển khai xây dựng tổ hợp công nghiệp đường sắt, trình Thủ tướng Chính phủ.

PV