Thị trường thế giới trầm lắng khiến giá gạo xuất khẩu giảm nhẹ

Gạo Việt Nam và áp lực cạnh tranh về giá

Ngày 21/7, Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho biết, giá gạo 5% tấm của Việt Nam hiện đang được chào bán ở mức 377 USD/tấn, giảm so với mức 382 USD/tấn của tuần trước. Sự sụt giảm này phản ánh bức tranh chung của thị trường gạo châu Á, nơi các nước xuất khẩu chủ lực đang chịu áp lực cạnh tranh gay gắt.

Tại Ấn Độ, quốc gia sản xuất gạo lớn, cũng chứng kiến giá gạo giảm xuống mức thấp nhất trong hơn hai năm qua do nhu cầu yếu và nguồn cung dư thừa. Giá gạo 5% tấm của Ấn Độ dao động từ 377-382 USD/tấn, trong khi gạo trắng 5% tấm ở mức 373-378 USD/tấn.

Tương tự tại Thái Lan, dù giá gạo 5% tấm của họ niêm yết ở mức 380-385 USD/tấn, tăng nhẹ so với tuần trước do chi phí sản xuất trong nước tăng. Tuy nhiên, nhu cầu quốc tế vẫn trầm lắng.

Một nhà giao dịch tại New Delhi nhận định rằng tất cả các nước sản xuất gạo lớn từ Thái Lan, Việt Nam đến Ấn Độ đều mong muốn bán lượng hàng tồn kho dư thừa, khiến người mua có xu hướng đàm phán để có được mức giá thấp hơn.

Nguồn cung mới dự kiến sẽ bổ sung vào thị trường vào cuối tháng 7 và đầu tháng 8, và nhiều người mua đang chờ đợi vụ mùa mới này, điều có thể đẩy giá xuống thêm.

Thách thức đạt mục tiêu xuất khẩu 5,7 tỷ USD

Theo Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), ông Đỗ Hà Nam, xuất khẩu gạo năm 2025 của Việt Nam nhiều khả năng sẽ giảm cả về lượng và giá so với năm 2024. Ông chỉ ra rằng dư địa cho xuất khẩu gạo năm 2025 còn rất ít, đặc biệt trong bối cảnh Ấn Độ nới lỏng lệnh hạn chế xuất khẩu gạo, làm tăng thêm áp lực cạnh tranh.

Thị trường gạo thế giới được dự báo sẽ tiếp tục chịu áp lực từ nguồn cung lớn và sự cạnh tranh khốc liệt giữa các nước xuất khẩu. Tồn kho tại nhiều nước nhập khẩu vẫn ở mức cao, khiến giá xuất khẩu gạo khó phục hồi rõ rệt và nhiều khả năng sẽ chỉ dao động trong biên độ hẹp.

Trong 6 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu 4,9 triệu tấn gạo, đạt 2,54 tỷ USD. Con số này cho thấy khối lượng tăng 7,6% nhưng giá trị lại giảm 12,2% so với cùng kỳ năm 2024.

Mục tiêu kế hoạch xuất khẩu của ngành gạo Việt Nam trong năm 2025 là 5,7 tỷ USD, giảm 0,9% so với cùng kỳ 2024. Để đạt được mục tiêu này, 6 tháng đầu năm cần đạt 2,6 tỷ USD và 6 tháng cuối năm cần đạt 3,1 tỷ USD.

Tuy nhiên, với số liệu xuất khẩu ước tính vào tháng 6/2025, khả năng kim ngạch xuất khẩu gạo năm nay chỉ đạt khoảng 5,5 tỷ USD, giảm 4,4% so với năm 2024, thấp hơn so với mục tiêu đề ra.

Các giải pháp cho ngành gạo Việt Nam

Để đạt được mục tiêu cả năm và đối phó với tình hình thị trường khó khăn, các chuyên gia nhấn mạnh ngành gạo Việt Nam cần có những giải pháp căn cơ.

Ổn định và mở rộng thị trường: Cần tiếp tục duy trì các thị trường truyền thống có thị phần lớn như Philippines, Indonesia, Malaysia để giữ vững vị thế. Đồng thời, cần tích cực tìm kiếm và mở rộng sang các thị trường xuất khẩu mới.

Đa dạng hóa nguồn nguyên liệu đầu vào: Đây là một giải pháp quan trọng để giảm áp lực thuế và tăng tính linh hoạt cho ngành.

Chuyển dịch sang các thị trường tiềm năng: Ông Đỗ Hà Nam khuyến nghị các hiệp hội và doanh nghiệp nên nghiên cứu chuyển dịch mạnh sang các thị trường yêu cầu chất lượng cao như EU, Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore đối với các sản phẩm chế biến từ gạo như bún, mì, nui, phở.

Giảm chi phí logistics: Để mở rộng sang các thị trường tiềm năng khác như Ghana, Bờ Biển Ngà và UAE với chủng loại gạo thơm và gạo trắng, việc tìm giải pháp giảm chi phí logistics là rất cần thiết.

Để thúc đẩy xuất khẩu gạo trong năm 2025, Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho thị trường, tận dụng ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mang lại; linh hoạt tổ chức, triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại; khai thác các thị trường ngách với chủng loại gạo thơm, gạo chất lượng cao mà ta đã thâm nhập được trong các năm vừa qua là Liên minh châu Âu, Hàn Quốc, Hoa Kỳ...

Đồng thời, Bộ sẽ tăng cường công tác thông tin thị trường; chủ động biện pháp ứng phó khi có diễn biến bất thường, thúc đẩy xuất khẩu gạo.

Tuấn Kiệt