Thị trường nội địa là giải pháp trước mắt của ngành hàng không Việt Nam

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, dịch COVID-19 đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng chưa từng có trong lịch sử ngành hàng không toàn cầu, sự phát triển bị kéo chậm lại tới gần 4 năm và tiêu tốn toàn bộ tích lũy của gần 5 năm trước đó. Cục HKVN cũng cho biết, trước đại dịch bình quân một ngày có 3.000 chuyến bay đi/đến, nay chỉ còn 800 chuyến bay/ngày. Hiện tại, HKVN mới chỉ khôi phục được một phần, còn lại khoảng gần 80% đội tàu bay (250 chiếc) vẫn đang nằm đất. Đơn cử như đại diện Vietnam Airlines chia sẻ, hãng hiện có 100 chiếc máy bay và thời điểm này 40 máy bay vẫn đang dừng hoạt động. Hãng cũng đã từng tìm được đối tác châu Âu để cho thuê máy bay ngay từ đầu năm 2020, hai bên làm gần xong hợp đồng cho thuê 10 chiếc máy bay. Thế nhưng phía đối tác đã hủy hợp đồng vì châu Âu cũng bắt đầu chìm trong khủng hoảng đại dịch.

Thị trường nội địa là giải pháp trước mắt của ngành hàng không Việt Nam 

Theo ước tính mới đây của Cục HKVN, các hãng hàng không trong nước sẽ thiệt hại, giảm doanh thu khoảng 25.000 tỷ đồng vì dịch COVID- 19.

Cục HKVN cũng đưa ra dự báo, với sự khống chế thành công dịch COVID- 19 tại Việt Nam, tổng thị trường ngành HKVN sẽ đạt khoảng 67 triệu khách (giảm 15,4% so với năm 2019). Trong đó, các hãng HKVN vận chuyển được 12,7 triệu khách quốc tế (giảm 28,3%) và 35,3 triệu khách nội địa (giảm 5,5%), tổng vận chuyển chỉ đạt 48 triệu khách (giảm 9,2% so với cùng kỳ). Phải đến quý IV/2020 hàng không mới khai thác được như trước dịch, với điều kiện các nước là thị trường của HKVN cũng đã kiểm soát được dịch COVID-19.

Cũng theo dự báo của Cục HKVN, thị trường hàng không nội địa cơ bản sẽ  được khôi phục hoàn toàn vào giữa năm 2021. Nhưng thị trường hàng không quốc tế rất khó đoán vì diễn biến dịch COVID-19 toàn cầu vẫn đang hết sức phức tạp, và nhanh nhất phải đến cuối năm 2021 thị trường hàng không quốc tế mới khôi phục bằng năm 2019.

Cùng với thực trạng vẫn dừng toàn bộ đường bay quốc tế, và đường bay nội địa mới chỉ khôi phục được khôi phục được khoảng gần 27%, các hãng HKVN vẫn phải chi phí từ vài trăm tỷ đến hàng nghìn tỷ đồng mỗi tháng để duy trì hoạt động như tiền thuê, mua máy bay, tiền thuê sân đỗ, lãi suất ngân hàng, bị âm dòng tiền, cạn kiệt tài chính dự trữ, phải đơn phương chậm thanh toán một số khoản nợ đến hạn, tăng vay ngắn để đáp ứng nhu cầu thanh toán. Với thực trạng đó, nhiều hãng  HKVN cũng đang đối diện với câu hỏi lớn, liệu có còn đủ sức để sống đến khi thị trường hồi phục. 

Với Thông tư mới đây của Bộ Tài chính về quy định mức thu, nộp phí, lệ phí trong lĩnh vực hàng không, trong đó giảm nhiều loại phí đến hết năm 2020, được nhiều chuyên gia đánh giá là một cú hích để các hãng hàng không có quyết tâm vượt qua khó khăn. Tuy nhiên, trong dài hạn thì kế hoạch thiết lập các đường bay, hoạt động bay và đặc biệt là có nguồn vay để cho các hãng bổ sung nguồn vốn thiếu, vốn mất trong quá trình dịch bệnh nhằm khôi phục lại sản xuất kinh doanh. Mới là điều kiện tốt nhất để các hãng HKVN phát triển lại được thị trường.

Trước mắt, Cục HKVN sẽ tiếp tục kiến nghị các cơ quan Nhà nước, các ngân hàng có các gói vay ưu đãi đối với các hãng hàng không có tiền để chi trả các chi phí nhằm tiếp tục duy trì các hoạt động, hỗ trợ và tạo điều kiện tốt nhất cho các hãng khôi phục thị phần nội địa.

Quốc Cường