Thanh Hóa: Hàng trăm tàu hút cát không đăng kiểm, trách nhiệm thuộc về ai?

Hàng trăm tàu hút cát trên sông không đăng ký, đăng kiểm

Thanh Hóa đang có 24 tuyến sông được đưa vào khai thác với chiều dài gần 700km. Trên các tuyến sông này đang có 183 phương tiện thủy nội địa có tải trọng từ 50 tấn đến 200 tấn hoạt động. Tuy nhiên, qua tìm hiểu được biết, trong số 183 phương tiện thủy nội địa này chỉ có 145 phương tiện đã đăng kiểm, còn 38 phương tiện không thực hiện đăng kiểm. Đáng nói, trong số 145 phương tiện đã tiến hành đăng kiểm, hiện tại cũng đều đã hết hạn kiểm định từ 1 đến 2 năm nay.

Trước thực trạng này, trao đổi với PV Thương hiệu và Pháp luật, ông Đỗ Văn Sáng, Giám đốc Chi cục đăng kiểm số 12 cho biết: “Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có hơn 100 tàu hút cát ở các sông, các mỏ chưa được đăng kiểm theo quy định của pháp luật, trên địa bàn toàn tỉnh chỉ duy nhất có 2 tàu/145 tàu được đăng kiểm.

Nguyên nhân chính là bởi chủ phương tiện thủy nội địa đã tự ý hoán cải từ phương tiện chở hàng khô sang vận chuyển khai thác cát, khiến thông số kỹ thuật của phương tiện không đúng với thiết kế ban đầu.

Bên cạnh đó, hiện nay Thanh Hóa chỉ có 2 cơ sở đủ điều kiện sửa chữa phương tiện trước khi lên đà đăng kiểm đều nằm ở khu vực hạ lưu, trong khi phương tiện phần lớn lại nằm ở vùng thượng lưu. Do vậy việc di chuyển đưa phương tiện đến khu vực lên đà gặp nhiều khó khăn, ông Sáng cho biết.

Ông Sáng cho biết thêm: “Bắt đầu từ tháng 4/2024, Chi cục bắt đầu tiếp quản việc đăng kiểm, do đặc thù khai thác là hút cát nên đa số các tàu đều là tàu hoán cải để hút cát nên không đảm bảo điều kiện để đăng kiểm, dù Cục đã có hướng dẫn đến từng chủ tàu và chủ mỏ nhưng hầu hết đều không nhận được sự hợp tác của các chủ phương tiện cũng như các chủ mỏ”

Trước đó, ngày  04/4/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã tống đạt Quyết định khởi tố bị can và áp dụng biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú đối với 2 đối tượng, gồm: Trịnh Ngọc Cường (SN 1973) ở xã Ngọc Phụng và Vi Hồng Sao (SN 1986), trú ở xã Yên Nhân, huyện Thường Xuân về hành vi khai thác cát trái phép bằng tàu không được đăng kiểm thu lợi bất chính hàng trăm triệu đồng.

Trách nhiệm thuộc về cơ quan nào?

Thực trạng hiện nay đang tồn tại hàng trăm tàu không đủ điều kiện đăng kiểm trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Nhất là thời gian vừa qua, có hàng chục chiếc tàu bị bắt khi đang hút cát trộm trên các lòng sông Chu, sông Mã... cả ngày lẫn đêm. Lý do vì sao không bị lực lượng chức năng tỉnh Thanh Hóa tiến hành lập biên bản xử lý triệt để, vẫn để cho hàng trăm tàu, thuyền lộng hành hút cát? Chỉ đến khi bị lực lượng chức năng của Bộ Công an vào cuộc bắt giữ một số đối tượng thì mới lộ ra hàng trăm tàu thuyền chưa đăng kiểm đang hoạt động trên sông.

Hơn thế nữa, việc đăng ký tàu, thuyền của các chủ mỏ khai thác cát khi được cơ quan có thẩm quyền, cấp quyền khai thác cát cũng là một điều kiện cần để được phép khai thác, nhưng trong số nhiều mỏ khai thác cát trên sông thì mới chỉ có 2 tàu có đủ điều kiện đăng ký để hút cát.

Trước thực trạng này, trao đổi với PV báo chí tại cuộc họp báo thường kỳ do UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức chiều ngày 17/4 vừa qua, Đại tá Trịnh Văn Giang, Phó Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: “Việc có cả hàng trăm tàu không được đăng ký, đăng kiểm, trách nhiệm đăng kiểm tàu thuyền hút cát thuộc về cơ quan đăng kiểm”.

Đại tá Giang cho biết, qua báo cáo của Phòng Cảnh sát Giao thông, Công an tỉnh Thanh Hóa, từ ngày 15/11/2023 đến tháng 14/11/2024, qua công tác tuần tra, kiểm soát theo chuyên đề đăng ký, lực lượng chức năng đã xử lý 94 trường hợp vi phạm, phạt tiền 615 triệu đồng, trong đó riêng trường hợp không có chứng chỉ chuyên môn là 92 trường hợp, xử phạt 319 triệu đồng.

Ngoài ra, thời gian từ 15/11/2024 đến ngày 14/3/2025, Phòng Cảnh sát Giao thông, Công an tỉnh Thanh Hóa đã xử lý 22 trường hợp tàu thuyền vi phạm, phạt tiền hơn 111 triệu đồng, tạm giữ 9 phương tiện đường thủy.

Đặc biệt, lực lượng Công an Thanh Hóa vừa qua đã bắt, khởi tố 12 đối tượng khai thác cát trái phép ở xã Thọ Lâm, huyện Thọ Xuân và tạm giữ nhiều phương tiện tàu thuyền khai thác cát trái phép. Tiếp đó Bộ Công an cũng yêu cầu cơ quan chức năng tỉnh Thanh Hóa cung cấp hồ sơ của 12 mỏ khoáng sản trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa để tiến hành điều tra làm rõ theo quy định, ông Trịnh Văn Giang, Phó Giám đốc Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết.

Ngày 5/4, tin từ cơ quan CSĐT Bộ Công an cho biết, cơ quan này đang đấu tranh làm rõ dấu hiệu vi phạm quy định về khai thác tài nguyên (cát) của Công ty Cổ phần khoáng sản Thiên An Phát và các đơn vị có liên quan, hiện đã có 4 đối tượng trong vụ án này bị khởi tố.

Lý giải về những khó khăn trong công tác đăng ký, đăng kiểm tàu, thuyền, ông Đỗ Văn Sáng, Giám đốc Chi cục Đăng kiểm số 12 đóng trên địa bàn Thanh Hóa cho biết: Qua 1 năm thực hiện việc giao nhiệm vụ của Sở Giao thông Vận tải (nay là Sở Xây dựng) về việc đăng kiểm phương tiện thủy nội địa cho Chi cục Đăng kiểm 12 đảm nhiệm, hiện toàn tỉnh Thanh Hóa có khoảng hơn 200 phương tiện thủy nội địa cỡ nhỏ thuộc diện bắt buộc đăng kiểm. Tuy nhiên, các phương tiện này phân bổ rải rác trên địa bàn rộng, gây nhiều khó khăn trong việc di chuyển để thực hiện công tác đăng kiểm. Bên cạnh đó, ý thức chấp hành pháp luật về giao thông đường thủy nội địa của một bộ phận người dân và chủ phương tiện vẫn còn hạn chế.

“Đối với các phương tiện đến kỳ kiểm tra nhưng không thể đưa về nhà máy để kéo lên đà, nếu không có yêu cầu sửa chữa, Chi cục cho phép kiểm tra trên đà tại chỗ theo đúng quy định. Vấn đề này đã được giải quyết, tháo gỡ nhiều khó khăn, bức xúc cho người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời vì trong quá trình hoạt động, các phương tiện không thể tránh khỏi việc hư hỏng và cần sửa chữa phục hồi”, ông Đỗ Văn Sáng nói.

Như vậy trong thời gian qua, trên các dòng sông ở tỉnh Thanh Hóa đang có hàng trăm chiếc thuyền không đăng ký, đăng kiểm và đều lắp thêm nhiều hệ thống bơm, hút cát siêu thanh hoạt động suốt thời gian dài, có dấu hiệu gây thất thoát ngân sách Nhà nước. Đề nghị cơ quan có thẩm quyền của tỉnh Thanh Hóa sớm vào cuộc, điều tra làm rõ và xử lý nghiêm minh những sai phạm.

Duy Duẩn