Thanh Hóa: Bảo vệ và phát huy giá trị của di tích là một nhiệm vụ rất quan trọng

Di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh quốc gia Địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu gồm Núi Nưa - Đền Nưa và Am Tiên, thuộc địa bàn các xã Tân Ninh, Mậu Lâm, Trung Chính, là một quần thể di tích có giá trị đặc biệt về kiến trúc, lịch sử, tâm linh và cảnh quan sinh thái. Không chỉ gắn liền với tên tuổi vị Anh hùng dân tộc Triệu Thị Trinh và cuộc khởi nghĩa do bà khởi xướng, lãnh đạo để đánh đuổi quân xâm lược, nơi đây còn nổi tiếng là một trong những huyệt đạo linh thiêng của quốc gia, đồng thời là điểm đến quan trọng trên bản đồ du lịch của tỉnh Thanh Hóa.

Tuy nhiên, thời gian qua, do những bất cập, hạn chế trong công tác quản lý nhà nước và một số nguyên nhân khác, giá trị của di tích này chưa được phát huy đúng mức, thậm chí nhiều giá trị còn có dấu hiệu bị xâm hại. Đáng chú ý, một số công trình kiến trúc bị cải tạo không đúng quy định, xây dựng trái phép, không gian cảnh quan bị phá vỡ, nhiều tượng cổ không được bảo quản đúng cách dẫn đến nguy cơ bị hư hỏng, mai một.

Thực hiện chỉ đạo của Thường trực và Ban Thường vụ Tỉnh ủy, ngày 29/12/2025, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 273 về việc quản lý toàn diện, bảo vệ, khai thác và phát huy giá trị Di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh - địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu, với mục đích tập trung triển khai các nội dung trong Kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh ủy đảm bảo yêu cầu, tiến độ và chất lượng, kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn quản lý di tích. Yêu cầu đặt ra là phải tuân thủ Luật Di sản văn hóa và các quy định liên quan; đảm bảo tiến độ, chất lượng thực hiện nhiệm vụ được giao.

Việc thực hiện Kế hoạch số 273 đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhất là trong việc khắc phục dứt điểm các tồn tại, hạn chế trong quản lý đất rừng phòng hộ, xử lý các công trình kiot kinh doanh trái phép tại di tích, dừng hoạt động công trình tín ngưỡng xây dựng trái phép...

Tại đây thay mặt Thường trực Tỉnh ủy, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Doãn Anh ghi nhận, biểu dương những kết quả bước đầu mà các ngành, địa phương đạt được trong thực hiện Kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Kế hoạch của UBND tỉnh.

Nhấn mạnh ý nghĩa, giá trị đặc biệt quan trọng của Di tích lịch sử - danh lam thắng cảnh quốc gia Địa điểm khởi nghĩa Bà Triệu, ông Nguyễn Doãn Anh, Bí thư Tỉnh ủy khẳng định: Việc tăng cường quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị của di tích là một nhiệm vụ rất quan trọng, không chỉ góp phần giáo dục truyền thống lịch sử, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa tâm linh của Nhân dân, mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm và nâng cao thu nhập, đời sống cho người dân địa phương.

Về nhiệm vụ trong thời gian tới, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Doãn Anh yêu cầu Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các ngành, địa phương liên quan tiếp tục thực hiện nghiêm Kết luận của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Kế hoạch số 273 của UBND tỉnh. Trước mắt, để đáp ứng tốt nhu cầu tham quan, vãn cảnh và thực hành tín ngưỡng tâm linh của người dân, du khách dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, cần khẩn trương chỉnh trang cảnh quan, cơ sở hạ tầng di tích, đảm bảo khang trang, sạch đẹp, tôn nghiêm. Cùng với đó, khẩn trương rà soát quy hoạch, lập dự án và thu hút nguồn lực đầu tư tôn tạo di tích, gắn với phát triển du lịch, dịch vụ.

Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu trong quá trình tôn tạo cần bảo tồn tối đa và phục dựng nguyên trạng các công trình kiến trúc tâm linh cổ; kiên quyết xóa bỏ các công trình xây dựng trái phép, vi phạm luật di sản và không phù hợp với cảnh quan của quần thể di tích; có phương án phục hồi, bảo vệ và đưa vào sử dụng các tượng cổ, tránh bị hư hại. Quy hoạch, sắp xếp lại quần thể cây xanh trong khuôn viên di tích một cách hợp lý; nghiên cứu bổ sung các loại cây bản địa, phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu và cảnh quan, góp phần tăng giá trị và sự hấp dẫn của di tích. Cùng với đó, quy hoạch các khu dịch vụ để đảm bảo trật tự, văn minh, phục vụ tốt nhu cầu của du khách, tạo việc làm cho người dân và góp phần phát triển kinh tế địa phương.

Ông Nguyễn Doãn Anh, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa cũng lưu ý ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần nghiên cứu giải pháp để tăng cường kết nối giữa Đền Nưa - Am Tiên với các di tích, di sản và điểm đến du lịch lân cận như Lam Kinh, Thành nhà Hồ, Bến En, Sầm Sơn... Tăng cường công tác truyền thông, quảng bá để thu hút ngày càng đông đảo người dân và du khách đến tham quan, đồng thời lan tỏa các giá trị tốt đẹp về lịch sử, văn hoá và vùng đất, con người xứ Thanh đến bạn bè trong nước, quốc tế.

Duy Duẩn