Thanh Hóa ban hành quy định mới về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

Quy định rõ nguyên tắc bồi thường và mở rộng đối tượng áp dụng

Theo Quyết định số 132/2025/QĐ-UBND, quy định mới áp dụng đối với các cơ quan Nhà nước thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai, các tổ chức được giao nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; người có đất bị thu hồi và chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất; cùng các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Quyết định nhấn mạnh nguyên tắc bồi thường bằng đất hoặc nhà ở thay thế chỉ được thực hiện khi người có đất thu hồi có nhu cầu và địa phương có quỹ đất, quỹ nhà phù hợp. Trường hợp không đủ điều kiện bố trí đất hoặc nhà ở, người dân được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể, sát với giá thị trường tại thời điểm thu hồi.

Tỷ lệ quy đổi khi bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác được xác định theo công thức quy định tại khoản 3, Điều 4 Nghị định 88/2024/NĐ-CP. UBND cấp xã được giao thẩm quyền xem xét, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bảo đảm tính công khai, minh bạch và đúng quy trình pháp luật.

Chi tiết các mức bồi thường, hỗ trợ và chính sách tái định cư

Quyết định 132/2025/QĐ-UBND quy định cụ thể mức bồi thường, hỗ trợ cho từng loại đất, tài sản, công trình và đối tượng bị ảnh hưởng.

Đối với đất ở, nhà ở nằm trong hành lang bảo vệ công trình hạ tầng kỹ thuật như đường giao thông, lưới điện, người dân được bồi thường một lần tối đa 70% giá trị bồi thường thực tế nếu đủ điều kiện pháp lý, hoặc 50% nếu chưa đủ điều kiện. Với đất bị hạn chế khả năng sử dụng, mức bồi thường tương ứng phần thiệt hại thực tế.

Mức hỗ trợ di dời, cải táng mồ mả được xác định từ 3 đến 15 triệu đồng/mộ tùy loại, đồng thời hỗ trợ thêm từ 3 đến 5 triệu đồng/mộ đối với trường hợp người dân tự di chuyển mộ đến khu vực ngoài quy hoạch.

Các hộ phải di chuyển chỗ ở được hỗ trợ chi phí vận chuyển từ 5 đến 8 triệu đồng/hộ, tùy theo phạm vi di dời trong hay ngoài tỉnh. Hộ gia đình bị thu hồi đất nông nghiệp được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm bằng 1,5 đến 2 lần giá đất nông nghiệp theo bảng giá đất của địa phương, không vượt quá hạn mức giao đất.

Đối với các tổ chức, hộ sản xuất, kinh doanh, mức hỗ trợ ổn định được tính bằng 30% thu nhập sau thuế trung bình của ba năm liền kề trước thời điểm thu hồi. Suất tái định cư tối thiểu được xác định là 50m² tại phường trung tâm, 80m² tại phường vùng ven, 70m² tại xã đồng bằng và 120m² tại xã miền núi.

Nhằm khuyến khích người dân bàn giao mặt bằng đúng tiến độ, UBND tỉnh quy định thưởng từ 3 đến 5 triệu đồng/hộ, tùy quy mô và tính chất của dự án.

Đảm bảo công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích các bên

Theo quy định mới, UBND cấp xã chịu trách nhiệm tổ chức, hướng dẫn và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời phối hợp chặt chẽ với Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cấp huyện để bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân.

Quá trình kiểm kê tài sản, xác định giá đất cụ thể, xác nhận nguồn gốc đất và công khai phương án bồi thường phải được thực hiện minh bạch tại trụ sở UBND cấp xã và tại khu dân cư nơi có đất thu hồi. Người dân được quyền tham gia giám sát, góp ý và đề xuất trong suốt quá trình thực hiện.

UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các sở, ngành và địa phương thực hiện nghiêm túc quy định mới, định kỳ báo cáo tiến độ, kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo đảm việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư diễn ra đúng quy định, nhanh gọn và hiệu quả.

Việc ban hành Quyết định số 132/2025/QĐ-UBND là bước đi quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống chính sách pháp luật về đất đai, góp phần hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội và ổn định đời sống nhân dân trên địa bàn tỉnh.

Quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 22/10/2025 và thay thế các quy định trước đây trái với nội dung của văn bản này./.

Ngọc Thuận