Mỏ đá khai thác sát nhà dân.

Ô nhiễm nghiêm trọng

Trên con đường dẫn vào xã Tân Long, chúng tôi gặp rất nhiều ngọn núi nham nhở bởi các mỏ đá đang khai thác, con đường trục chính từ đường cái vào trung tâm xã bị phá nát bởi những xe trọng tải cỡ lớn đang ngày đêm ra vào. Qua tìm hiểu, hiện nay trên địa bàn xã Tân Long có 5-6 mỏ đá ngày đêm khai thác, sản xuất từ đá 1-2 dùng trong xây dựng đến đá mạt để sản xuất gạch không nung. Nghiêm trọng nhất là mỏ đá Tập Trung tại xóm Làng Mới với hàng chục máy nghiền đá đều hoạt động hàng ngày.

Cụ Lăng Văn Hải (78 tuổi) dân tộc Nùng, trú tại xóm Làng Mới bức xúc nói: "Người dân chúng tôi chẳng được hỏi ý kiến, chỉ thấy họ ồ ạt đưa máy móc về rồi nổ mìn khai thác. Hàng chục hộ dân gần ngay bên mỏ đá Tập Trung này đến khổ, không chỉ giật mình thon thót vì tiếng mìn nổ phá đá còn ô nhiễm khói bụi, tiếng ồn không chịu nổi. Vợ chồng tôi đã gần 80 tuổi rồi giờ chuyển đi thì không có đất, có tiền chắc phải chịu cảnh này cho đến hết đời".

Gia đình ông Hoàng Văn Quy (50 tuổi), cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng từ mỏ đá cho biết: "Chúng tôi có ý kiến thì đại diện Công ty TNHH Tập Trung nói đã được cấp giấy phép khai thác. Chúng tôi cũng thường xuyên đọc báo, xem ti vi, nghe đài, theo chủ trương thì không đánh đổi phát triển kinh tế lấy ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến cuộc sống của nhân dân. Trong khi đó, các hộ dân chúng tôi đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng, có nhà chỉ cách mỏ đá chưa đầy 100 mét. Người dân chúng tôi đề nghị UBND tỉnh Thái Nguyên phải rà soát lại toàn bộ các mỏ đá, có biện pháp khắc phục cụ thể nếu mỏ đá nào không đảm bảo thì yêu cầu đóng cửa, không cho hoạt động nữa".

Con đường vào xã bị xe trọng tải lớn cày nát.

Còn ông Hoàng Văn Vinh (52 tuổi) cũng cho biết thêm: “Tôi đang làm vườn thì hàng chục tảng đá lăn xuống, may mà chạy kịp nhưng vườn na sau bao năm trồng đến ngày thu hoạch bị đổ gẫy. Gọi đại diện công ty đến, họ hứa đền bù nhưng đến nay cũng chẳng thấy gì. Ô nhiễm môi trường thì kinh khủng, ảnh hưởng đến cuộc sống, sinh hoạt của người dân nhưng đến nay vẫn chẳng thấy các cơ quan chức năng có ý kiến". 

Anh Lăng Văn Bảy - con trai cụ Hải bức xúc cho biết thêm: "Bố mẹ tôi già yếu, con cái tôi còn nhỏ mà ngày nào cũng phải hứng chịu khói bụi, tiếng ồn từ mỏ đá thì không biết còn chịu đựng được bao lâu nữa. Họ làm không có thời gian, có hôm đến 9-10 giờ đêm vẫn chưa nghỉ, khi tôi ra nói thì những người trong công ty còn đe doạ. Người dân chúng tôi kiến nghị lên cấp trên nhưng đại diện tỉnh, huyện cũng chỉ về ngó qua rồi đi".

Câu chuyện của chúng tôi bị cắt ngang bởi tiếng nghiền đá ầm ầm nghe váng đến tận óc, 2 người ngồi cạnh nhau mà người này nói người kia không nghe thấy. Sau đó là một màn bụi bay mù mịt, cây cối quanh vườn đến vật dụng trong nhà đều bao phủ một màu trắng xoá.

Cơ quan chức năng thờ ơ ?!

Mặc dù người dân địa phương đã nhiều lần có ý kiến về tình trạng các mỏ đá gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, sinh hoạt và sản xuất nhưng đến nay họ vẫn chưa nhận được câu trả lời thoả đáng nào từ các cấp chính quyền và các cơ quan chức năng tỉnh, huyện.

Trước đó, ngày 29/4/2016, UBND xã Tân Long có Công văn số 41/CV-UBND thừa nhận: Việc khai thác đá ở mỏ đá gây ô nhiễm môi trường đối với nhà ở của các hộ dân nằm trong khu dự án vì nhà ở của các hộ nói trên chỉ cách nơi nổ mìn khoảng trên dưới 200 m và cách nơi nghiền đá khoảng 60 m, thường phải chịu khói bụi, nhất là khi nổ mìn và nghiền đá trong điều kiện có gió thổi hướng về nhà... Vườn chè, vườn chuối, vườn na cũng bị ảnh hưởng đến năng suất và sản lượng.

Cho dù UBND tỉnh Thái Nguyên cũng đã thành lập đoàn kiểm tra liên ngành về để kiểm tra và đo đạc mức độ ô nhiễm do các doanh nghiệp khai thác đá gây ra, song đến nay đã hơn 1 năm trôi qua vẫn chưa có kết luận hay hướng xử lý cụ thể nào về vấn đề này.

Trong các cuộc tiếp xúc cử tri, người dân có nhiều ý kiến về vấn đề này cũng như gửi đơn thư trực tiếp lên chính quyền địa phương. Đến ngày 14/6/2017, UBND xã Tân Long mới ra Quyết định số 25/QĐ-UBND về việc thành lập đoàn công tác kiểm tra thống kê ảnh hưởng đến môi trường, cây trồng của các hộ dân xung quanh mỏ đá Tập Trung. Tuy nhiên, đến nay đã 3 tháng trôi qua nhưng đoàn công tác này vẫn chưa hoạt động.

Khi trao đổi vấn đề này với ông Lăng Viết Thắng, Bí thư Đảng uỷ xã Tân Long, ông Thắng lại cho rằng: "Việc các mỏ đá khai thác ở địa phương do huyện, tỉnh cho phép, cấp phép thì trách nhiệm thuộc về huyện, tỉnh chứ chúng tôi cũng không đủ thẩm quyền giải quyết việc đó". 

Hiện tình trạng khai thác đá vẫn xảy ra, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, sinh hoạt, sản xuất của người dân xã Tân Long. Đề nghị UBND tỉnh Thái Nguyên và các cơ quan chức năng của tỉnh vào cuộc điều tra, làm rõ để bảo đảm quyền lợi cho những hộ dân bị ảnh hưởng nói trên; đồng thời có biện pháp xử lý nghiêm những doanh nghiệp vi phạm, bảo đảm an toàn và môi trường sống cho người dân trên địa bàn.

Thương hiệu và Pháp luật sẽ tiếp tục thông tin.

Hoàng Nam

Hoàng Nam