Tái thiết đất công nghiệp trung tâm góp phần thay đổi diện mạo đô thị

Dù có cách triển khai khác nhau, các mô hình này đều cho thấy xu hướng tái thiết những quỹ đất từng phục vụ sản xuất đơn ngành thành các tổ hợp đa chức năng, tạo thêm động lực tăng trưởng kinh tế và đáp ứng nhu cầu sinh sống, làm việc của người dân. Theo Chương trình Định cư Con người Liên Hợp Quốc (UN-Habitat), tái thiết đô thị không chỉ là thay đổi công năng sử dụng đất mà còn giúp khôi phục những khu vực chưa được khai thác hiệu quả, tạo thêm cơ hội phát triển cho cộng đồng địa phương.

Tại Việt Nam, Hà Nội cũng đang triển khai chủ trương di dời các cơ sở sản xuất ra khỏi nội đô nhằm giảm áp lực hạ tầng, cải thiện môi trường và tái cấu trúc không gian đô thị. Nhiều quỹ đất từng dành cho hoạt động công nghiệp đang được quy hoạch lại để phát triển nhà ở, thương mại, dịch vụ và các công trình công cộng.

Trục Nguyễn Trãi - Ngã Tư Sở là một trong những khu vực thể hiện rõ quá trình chuyển đổi này. Nơi đây từng tập trung nhiều nhà máy lớn thuộc cụm công nghiệp cũ. Sau khi các cơ sở sản xuất từng bước di dời, hàng chục ha đất được tái quy hoạch theo chức năng đô thị với các công trình nhà ở, trường học và hạ tầng phục vụ cư dân.

Sự thay đổi này không chỉ tạo thêm nguồn cung nhà ở cho khu vực trung tâm mà còn mở ra cơ hội bổ sung những chức năng còn thiếu trong nội đô. Thay vì phục vụ hoạt động sản xuất của một số ít doanh nghiệp như trước đây, các khu vực sau khi được tái quy hoạch có thể đáp ứng đồng thời nhu cầu ở, học tập, làm việc và sinh hoạt của cộng đồng dân cư.

Theo UN-Habitat, một trong những mục tiêu quan trọng của tái thiết đô thị là đưa những khu đất chưa được khai thác hiệu quả trở lại phục vụ cộng đồng. Giá trị của quá trình chuyển đổi khi đó, không chỉ được đo bằng số lượng công trình mới được xây dựng. Tại nhiều đô thị, các khu đất công nghiệp sau tái thiết thường bổ sung thêm cây xanh, quảng trường, đường dạo và các tiện ích cảnh quan - những yếu tố vốn khan hiếm trong khu vực trung tâm.

Từ nền tảng này, dự án do Masterise Homes phát triển tại khu vực “Cao Xà Lá”, phường Khương Đình (tên thương mại: Hanoi Seasons Garden) được quy hoạch với mật độ xây dựng khoảng 28,8%. Phần diện tích còn lại dành cho mảng xanh, đường dạo và các tiện ích phục vụ nhu cầu sinh hoạt của cư dân đa thế hệ.

Đại diện Masterise Homes cho biết, quá trình chuyển đổi các khu đất công nghiệp nội đô không chỉ mở ra cơ hội phát triển dự án mới mà còn góp phần làm mới diện mạo thành phố.

"Quỹ đất từng phục vụ hoạt động sản xuất nay có thể đáp ứng nhu cầu sinh sống, học tập, vui chơi và kết nối của hàng nghìn cư dân. Đó là giá trị lớn nhất mà quá trình chuyển đổi quỹ đất công nghiệp mang lại cho đô thị", vị đại diện chia sẻ.

Theo quy hoạch, Hà Nội đang chuyển từ đô thị mở rộng sang đô thị kết nối. Việc tái thiết các khu đất công nghiệp cũ thành các khu đô thị mới không chỉ góp phần thay đổi diện mạo thành phố mà còn nâng cao chất lượng sống thông qua việc gia tăng diện tích cây xanh, bổ sung các công trình phục vụ dân sinh và tăng khả năng kết nối hệ thống giao thông công cộng như metro hay mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD).