Sức ép lớn với ngành vận tải khi giá nhiên liệu tăng do chiến sự Trung Đông

Doanh nghiệp tăng cước vì nhiên liệu

Chiến sự tại Trung Đông đã khiến giá xăng dầu biến động dữ dội, tác động trực tiếp đến chi phí vận hành của toàn ngành vận tải. Trong cơ cấu chi phí ngành này, nhiên liệu chiếm tới 30–40%, do đó mỗi đợt điều chỉnh giá đều ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh.

Trả lời báo chí, ông Lê Thành Long, Giám đốc Công ty vận tải Trung Thành cho biết, việc giá dầu tăng khiến chi phí nhiên liệu của đơn vị vọt từ 6 tỷ lên 9 tỷ đồng/tháng. Với 120 đầu xe, mỗi ngày doanh nghiệp tiêu tốn khoảng 10.000 lít dầu. Chỉ trong vòng 1 tuần, giá xăng dầu đã có 3 lần điều chỉnh với mức chênh lệch gần 10.000 đồng/lít so với trước đó, khiến các doanh nghiệp hoàn toàn bị động.

Tình hình càng khó khăn hơn đối với vận tải hàng hóa bằng xe tải sử dụng dầu diesel. Ước tính, cứ mỗi 100km xe chạy, doanh nghiệp có thể chịu lỗ khoảng 500.000 đồng. Nhiều đơn vị đang đứng trước nguy cơ phải dừng hoạt động vì không còn dư địa để tối ưu hóa chi phí.

Theo ông Long: "Việc điều chỉnh tăng giá cước vận tải hiện nay thực chất chỉ nhằm bù đắp phần chi phí nhiên liệu phát sinh do giá xăng, dầu tăng mạnh, chưa thể giải quyết toàn bộ khó khăn của doanh nghiệp. Bởi ngoài chi phí nhiên liệu, nhiều loại chi phí khác như vật tư, phụ tùng, lốp xe và các dịch vụ liên quan cũng đồng loạt tăng. Điều này khiến các doanh nghiệp vận tải rơi vào tình trạng khó chồng khó".

Thực tế, hiện vẫn còn nhiều doanh nghiệp đã ký hợp đồng vận tải lâu dài nhưng chưa thể đàm phán điều chỉnh giá cước với khách hàng, phải tiếp tục thực hiện các hợp đồng đã ký để giữ khách, chấp nhận việc kinh doanh thua lỗ.

Trước đà tăng mạnh mẽ của giá xăng dầu những ngày qua, các doanh nghiệp vận tải hàng hóa và hành khách trên cả nước đã đồng loạt thông báo điều chỉnh giá cước. Theo báo cáo nhanh từ 23/34 Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố, giá cước, chi phí vận tải đường bộ tăng cao.

Ông Nguyễn Quốc Vinh, Phó Trưởng Phòng Quản lý vận tải, Sở Xây dựng TP.HCM  cho biết, tình hình xung đột tại khu vực Trung Đông đã tác động đến thị trường năng lượng toàn cầu, khiến giá xăng dầu trong nước biến động theo.

Trong cấu trúc chi phí của ngành vận tải, nhiên liệu hiện chiếm khoảng 25%–35% tổng chi phí vận hành của doanh nghiệp vận tải. Vì vậy, khi giá nhiên liệu tăng mạnh trong thời gian ngắn, áp lực chi phí đối với doanh nghiệp gần như tăng ngay lập tức.

Không chỉ ngành vận tải gặp khó

Thống kê của Sở Xây dựng TP.HCM cho thấy đến hết ngày 11/3/2026 đã có 18 trong tổng số 97 đơn vị vận tải trên địa bàn thành phố thông báo điều chỉnh tăng giá vé trên 102 tuyến vận tải hành khách cố định, tương đương khoảng 18,5% số doanh nghiệp. Mức điều chỉnh phổ biến dao động từ 5% đến 36%, tùy từng tuyến và từng đơn vị khai thác.

Theo thông tin từ Hiệp hội Vận tải hàng hóa TP.HCM, chi phí vận tải của các doanh nghiệp trong hiệp hội đã tăng khoảng 20% – 25% do giá nhiên liệu tăng.

Một số doanh nghiệp còn phản ánh tình trạng tiếp nhiên liệu gặp khó khăn tại một số cửa hàng xăng dầu do nguồn cung dầu diesel chưa ổn định trong một số thời điểm.

Theo cơ quan chức năng, không chỉ vận tải đường bộ, ngành vận tải biển cũng chịu tác động nặng nề. Do chiến sự, tàu thuyền phải thay đổi lộ trình tránh khu vực Biển Đỏ, đi vòng qua mũi Hảo Vọng khiến quãng đường dài hơn và phí bảo hiểm hàng hải tăng mạnh. Chi phí vận tải biển đối với các mặt hàng như thức ăn chăn nuôi đã tăng gấp đôi so với trước.

Giới chuyên gia nhìn nhận, hệ lụy của việc tăng giá xăng dầu không chỉ dừng lại ở ngành vận tải mà còn lan sang nhiều lĩnh vực khác. Với ngành xây dựng, nguồn cung xăng dầu khan hiếm khiến nhiều công trường không đủ nhiên liệu vận hành máy móc, dẫn đến nguy cơ chậm tiến độ.

Còn với ngành nông nghiệp, chi phí nhập khẩu nguyên liệu tăng cao khiến giá hàng hóa trong nước có xu hướng đi lên. Về lâu dài, chi phí vận tải tăng sẽ đổ dồn vào giá thành sản phẩm, gây áp lực lạm phát lên toàn nền kinh tế.

Do đó, trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều bất định, sự chủ động của cơ quan quản lý cùng khả năng thích ứng của doanh nghiệp được xem là nền tảng quan trọng để duy trì ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh và chuỗi cung ứng của thành phố.

Minh Anh