Siết chặt trách nhiệm doanh nghiệp trong phát hành trái phiếu riêng lẻ

Chính phủ ban hành Nghị định số 200/2026/NĐ-CP ngày 05/6/2026 quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế.

Doanh nghiệp phát hành trái phiếu theo nguyên tắc tự vay, tự trả, tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng vốn và đảm bảo khả năng trả nợ, chịu trách nhiệm đối với mọi tranh chấp, khiếu nại liên quan đến việc phát hành, sử dụng vốn, trả nợ lãi, gốc trái phiếu.

Về mục đích sử dụng vốn, phải nêu cụ thể trong phương án phát hành (đầu tư dự án, cơ cấu nợ...) và phải được theo dõi riêng để đảm bảo sử dụng đúng mục đích đã công bố.

Về trách nhiệm pháp lý, doanh nghiệp phải đảm bảo tính trung thực của hồ sơ, giải thích rõ rủi ro cho nhà đầu tư và thanh toán gốc, lãi đúng hạn. Mọi thay đổi về điều khoản hoặc mục đích phát hành phải được ít nhất 65% tổng số người sở hữu trái phiếu cùng loại chấp thuận.

Nghị định mới cũng đưa ra các quy định cụ thể nhằm minh bạch hóa dòng vốn. Theo đó, nguồn vốn huy động phải được theo dõi riêng. Đối với trái phiếu xanh, vốn phải được sử dụng chính xác cho các dự án bảo vệ môi trường theo danh mục phân loại xanh.

Doanh nghiệp phát hành có trách nhiệm đảm bảo tính chính xác, trung thực của hồ sơ chào bán và có nghĩa vụ giải thích rõ cho nhà đầu tư về các rủi ro pháp lý, rủi ro sử dụng vốn.

Ban lãnh đạo doanh nghiệp (Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên) phải chịu trách nhiệm giám sát việc sử dụng vốn đúng mục đích và thanh toán đầy đủ, đúng hạn gốc, lãi trái phiếu.

Sự cần thiết của Nghị định 200 càng được khẳng định khi ngay trong tháng 6/2026, Thanh tra Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã ban hành một loạt quyết định xử phạt hành chính với cùng mức phạt 92,5 triệu đồng đối với nhiều doanh nghiệp vi phạm liên quan đến trái phiếu.

Công ty CP Đầu tư và Du lịch Vạn Hương và Công ty CP Đầu tư và Kinh doanh Golf Long Thành bị phạt do không gửi báo cáo tình hình sử dụng vốn, báo cáo tài chính và tình hình thanh toán gốc, lãi định kỳ cho Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX).

Công ty CP Năng lượng Tái tạo Đại Dương và Công ty CP Tàu Cuốc bị xử phạt do chậm gửi nội dung công bố thông tin trước đợt chào bán hoặc thông tin về việc mua lại trái phiếu trước hạn.

Những động thái quyết liệt từ cơ quan quản lý, kết hợp với khung pháp lý mới từ Nghị định 200/2026/NĐ-CP, cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc xây dựng một thị trường trái phiếu doanh nghiệp bền vững, lành mạnh và bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư.

Tuấn Kiệt