Rộng cửa cho thương hiệu nông sản Việt tại thị trường Bắc Âu

Năm 2026 mở màn với những con số kỷ lục cho ngành nông nghiệp Việt Nam khi kim ngạch xuất khẩu tháng 1 tăng trưởng gần 30%. Trong chiến lược nâng tầm vị thế nông sản Việt, việc thâm nhập các thị trường khắt khe như Thụy Điển với dòng sản phẩm gia vị chế biến sâu đang trở thành hướng đi trọng tâm.

Tiếp nối đà thành công của năm 2025 với kỷ lục 70,09 tỷ USD, ngành nông nghiệp bước vào năm 2026 với khí thế bứt phá. Chỉ trong tháng 1/2026, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt 6,51 tỷ USD, tăng 29,5% so với cùng kỳ.

Nhiều mặt hàng chủ lực đã ghi nhận mức tăng trưởng "phi mã". Trong đó, rau quả đạt 750 triệu USD, tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu cà phế đạt 180 nghìn tấn, mang về 981 triệu USD (+26,6%). Lúa gạo đạt 600 nghìn tấn với giá trị 370 triệu USD, giá bình quân đạt mức cao trên 616 USD/tấn. Gia vị (hồ tiêu) đạt 133 triệu USD, tăng trên 50%.

Về thị trường, Trung Quốc, Hoa Kỳ và Nhật Bản vẫn là những đối tác trọng điểm, trong đó xuất khẩu sang Trung Quốc tăng mạnh tới 66,1%.

Mặc dù đạt con số kim ngạch ấn tượng, thách thức lớn nhất của nông sản Việt vẫn là hơn 90% sản phẩm xuất khẩu dưới dạng thô hoặc sơ chế. Điều này khiến phần lớn giá trị gia tăng rơi vào tay các nhà phân phối nước ngoài.

Trong năm 2026, mục tiêu của ngành là nâng kim ngạch lên 73-74 tỷ USD thông qua việc đầu tư vào chế biến sâu và xây dựng thương hiệu. Mỗi sản vật như gạo, cà phê hay gia vị cần được kể đúng cách để trở thành một “đại sứ văn hóa”, mang theo câu chuyện về vùng đất và con người Việt Nam đến với thế giới.

Trong bối cảnh tìm kiếm các thị trường ngách có giá trị cao, Thụy Điển nổi lên như một điểm đến đầy tiềm năng cho các doanh nghiệp gia vị. Do điều kiện khí hậu, quốc gia này phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu gia vị từ nước ngoài.

Người tiêu dùng Thụy Điển hiện nay không chỉ yêu cầu an toàn thực phẩm khắt khe mà còn ưu tiên tính bền vững, truy xuất nguồn gốc và sản phẩm hữu cơ. Đặc biệt, sau đại dịch, các loại gia vị hỗ trợ hệ miễn dịch như gừng, nghệ, quế đang trở thành xu hướng mạnh mẽ.

Dù thị trường bị chi phối bởi một số thương hiệu lớn, Thụy Điển vẫn dành không gian cho các sản phẩm ngách, gia vị vùng miền đặc trưng của Việt Nam. Hiện nay, tỷ lệ chế biến sâu của ngành gia vị Việt Nam mới đạt khoảng 30%, cho thấy dư địa phát triển vẫn còn rất lớn.

Bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), nhận định ngành đang bước vào chu kỳ giá thuận lợi, đây là thời điểm vàng để doanh nghiệp củng cố nền tảng sản xuất bền vững và nâng cao công nghệ chế biến.

Để thành công tại các thị trường khó tính như Bắc Âu, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần đầu tư vào chất lượng thông qua việc đáp ứng các chứng nhận hữu cơ (organic) và bền vững theo tiêu chuẩn EU. Minh bạch chuỗi cung ứng thực hiện tốt công tác truy xuất nguồn gốc để tạo niềm tin với nhà nhập khẩu.

Tiếp cận chủ động bằng việc tham gia các hội chợ chuyên ngành như Foodexpo tại Đan Mạch hoặc tham khảo các nghiên cứu thị trường chuyên sâu từ Thương vụ Việt Nam để nắm bắt cơ cấu phân phối.

Với sự chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ và nỗ lực từ doanh nghiệp, nông sản Việt Nam năm 2026 không chỉ hướng tới mục tiêu con số mà còn khẳng định vị thế của một nền nông nghiệp hiện đại, hội nhập và bền vững trên bản đồ toàn cầu.

Minh Phương