Ra mắt Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn

Giải quyết điểm nghẽn lớn nhất của ngành công nghiệp bán dẫn

Đây là trung tâm cấp quốc gia đầu tiên của Việt Nam hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, đóng vai trò kết nối nhu cầu nghiên cứu, thiết kế chip trong nước với hệ sinh thái sản xuất bán dẫn toàn cầu.

Việc ra mắt trung tâm là minh chứng rõ nét cho sự cam kết của Chính phủ trong việc cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV, Nghị quyết 29-NQ/TW và Nghị quyết 57-NQ/TW của Đảng. Qua đó, từng bước nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, đưa Việt Nam trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu theo đúng mục tiêu của Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050, đưa Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia Đông Nam Á có hạ tầng hỗ trợ sản xuất thử chip ở cấp quốc gia.

Hiện nay, Việt Nam chưa có năng lực sản xuất chip bán dẫn ở quy mô công nghiệp, trong khi hạ tầng nghiên cứu và sản xuất thử trong nước còn hạn chế. Các cơ sở nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp thiết kế chip chủ yếu phải đặt sản xuất thử tại các nhà máy nước ngoài, làm gia tăng chi phí, kéo dài thời gian triển khai và hạn chế khả năng thương mại hóa sản phẩm.

Chi phí chuyển từ bản thiết kế sang sản xuất thử chip (tape-out) hiện dao động từ 30.000 - 200.000 USD cho mỗi thiết kế, trong khi thời gian chờ sản xuất thường kéo dài từ 12 - 24 tháng. Trong khi đó, hệ sinh thái bán dẫn Việt Nam đang phát triển nhanh với khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế chip, khoảng 7.000 kỹ sư thiết kế và 166 cơ sở giáo dục đại học triển khai các chương trình đào tạo về bán dẫn và lĩnh vực liên quan. Theo thống kê ban đầu, đã có 12 đơn vị đăng ký nhu cầu sản xuất thử khoảng 30.000 chip.

Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được kỳ vọng sẽ tháo gỡ điểm nghẽn này. Thông qua mô hình Multi-Project Wafer (MPW) - cơ chế gộp nhiều thiết kế chip trên cùng một đợt chế tạo để giảm chi phí - Trung tâm sẽ giúp rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm, giảm chi phí sản xuất thử và thúc đẩy sự ra đời của các sản phẩm chip "Make in Vietnam".

Hạ tầng dùng chung hỗ trợ toàn bộ chuỗi giá trị

Theo Quyết định số 4386/QĐ-BKHCN, Trung tâm là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Cục Công nghiệp công nghệ thông tin (Bộ Khoa học và Công nghệ), có vai trò cung cấp hạ tầng dùng chung hỗ trợ toàn bộ quá trình từ thiết kế, sản xuất thử, đóng gói, kiểm thử đến thương mại hóa sản phẩm.

Trung tâm cung cấp công cụ thiết kế, hỗ trợ thẩm định và kiểm chứng thiết kế; làm đầu mối kết nối với các nhà máy chế tạo chip (Foundry), đơn vị đóng gói, kiểm thử và các đối tác công nghệ quốc tế để tổ chức sản xuất thử cho các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước.

Sau khi sản xuất thử, Trung tâm hỗ trợ đánh giá chất lượng chip, kết nối với các chương trình hỗ trợ của Nhà nước và các quỹ đầu tư nhằm thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm. Trong thời gian tới, Trung tâm sẽ từng bước xây dựng phòng thí nghiệm đánh giá, kiểm thử và phân tích sau chế tạo (Post-Silicon Lab).

Trung tâm được phát triển theo ba giai đoạn. Giai đoạn 2026 - 2027, Nhà nước hỗ trợ 100% chi phí sản xuất thử nhằm thúc đẩy các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và nhóm thiết kế tham gia nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm sản phẩm chip bán dẫn, đồng thời từng bước hình thành năng lực vận hành mô hình MPW tại Việt Nam.

Giai đoạn 2028 - 2030, Trung tâm tiếp tục được hỗ trợ một phần chi phí sản xuất thử, đồng thời hoàn thiện hạ tầng dùng chung, hệ thống phòng thí nghiệm, công cụ thiết kế, môi trường kiểm thử và các dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu, góp phần nâng cao chất lượng thiết kế và khả năng thương mại hóa sản phẩm.

Từ năm 2030 trở đi, Trung tâm hướng tới làm chủ các công nghệ tiên tiến, mở rộng hợp tác quốc tế và từng bước trở thành trung tâm hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn có uy tín tại Đông Nam Á, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị bán dẫn khu vực và toàn cầu.

Theo Cục trưởng Cục Công nghiệp công nghệ thông tin Nguyễn Khắc Lịch, trong thời gian qua, Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chủ trương, chính sách quan trọng để thúc đẩy phát triển công nghiệp bán dẫn. Trong bối cảnh đó, Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được thành lập nhằm góp phần tháo gỡ điểm nghẽn về sản xuất thử nghiệm, tạo cầu nối giữa thiết kế, chế tạo thử, đo kiểm, đánh giá và từng bước thương mại hóa sản phẩm chip.

Theo đó, trung tâm có sứ mệnh tổng hợp, điều phối các dự án nghiên cứu, thiết kế chip của viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và nhóm khởi nghiệp; kết nối với các nhà máy sản xuất wafer, các đơn vị đóng gói, kiểm thử trong và ngoài nước; hỗ trợ triển khai sản xuất thử nghiệm theo mô hình Multi-Project Wafer, qua đó giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian, tăng cơ hội kiểm chứng thiết kế và tạo điều kiện để các sản phẩm chip Make in Viet Nam từng bước hình thành.

"Nói cách khác, trung tâm sẽ là một mắt xích mới nhưng rất quan trọng trong hệ sinh thái bán dẫn quốc gia, giúp các ý tưởng không chỉ dừng lại ở bản vẽ thiết kế, mô phỏng hay phòng thí nghiệm, mà có thể tiến thêm một bước quyết định để trở thành sản phẩm chip thật, được đo kiểm, đánh giá, hoàn thiện và từng bước đưa ra thị trường", ông Lịch nói.

Ông Lịch cho rằng một ngành công nghiệp bán dẫn mạnh không thể hình thành bởi một tổ chức riêng lẻ. Ngành bán dẫn cần sự tham gia đồng bộ của Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia trong và ngoài nước, các đối tác quốc tế, nhà đầu tư và cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo.

Vì vậy, ngay từ giai đoạn đầu, Trung tâm được định hướng hoạt động theo tinh thần mở, kết nối, chia sẻ và đồng hành. Trong khuôn khổ buổi lễ hôm nay, trung tâm sẽ công bố hợp tác với 19 đối tác là các doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học trong và ngoài nước; đồng thời ra mắt Tổ chuyên gia tư vấn chuyên môn gồm 21 thành viên là các chuyên gia uy tín, có kinh nghiệm và tâm huyết với sự phát triển của ngành bán dẫn Việt Nam. Đây là những nền tảng rất quan trọng để trung tâm đi vào hoạt động một cách thực chất, chuyên nghiệp và hiệu quả; từng bước hình thành cộng đồng thiết kế vi mạch mạnh; hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp bán dẫn; thúc đẩy liên kết giữa nghiên cứu, đào tạo, thiết kế, sản xuất thử và thương mại hóa sản phẩm.

Thu Thủy