Quyết tâm gỡ "thẻ vàng" IUU: Thủ tướng chỉ đạo tổng lực chuẩn bị đón Đoàn Thanh tra EC lần thứ 5

Công điện nêu rõ, thời gian qua, công tác chống khai thác IUU vẫn còn một số tồn tại, hạn chế, đặc biệt trong công tác quản lý, kiểm soát tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, nhiều trường hợp tàu cá vi phạm khai thác IUU chưa được xử lý triệt để; vẫn còn tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài, còn có sự chủ quan, thiếu quyết liệt trong triển khai thực hiện của một số cấp, ngành, địa phương. Do vậy, sau gần 8 năm, qua 4 lần kiểm tra của EC chúng ta vẫn chưa gỡ được "thẻ vàng".

Dự kiến khoảng đầu tháng 3 năm 2026, Đoàn Thanh tra của EC sẽ vào kiểm tra lần thứ 5. Việc kiểm tra lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, kết quả của đoàn kiểm tra là yếu tố quyết định đến việc EC gỡ "thẻ vàng" hoặc nâng lên cảnh báo "thẻ đỏ" đối với thủy sản Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ ngành, địa phương triển khai hàng loạt nhiệm vụ trọng tâm.

Cụ thể, triển khai quyết liệt công tác thanh tra, kiểm tra theo kế hoạch và các nhiệm vụ giải pháp để thực hiện các nhóm vấn đề trọng tâm theo khuyến cáo của EC.

Xây dựng chương trình, kịch bản, nội dung làm việc với Đoàn Thanh tra của EC (bao gồm cả cấp kỹ thuật, chuyên gia và cấp cao). Trong đó, chương trình, kịch bản phải toàn diện, cụ thể, phân công rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong việc chuẩn bị hồ sơ, tài liệu minh chứng cho báo cáo để sẵn sàng phục vụ các yêu cầu của Đoàn Thanh tra, rõ trách nhiệm của từng thành viên khi tham gia làm việc với EC.

Bộ Công an chỉ đạo công an các địa phương khẩn trương củng cố hồ sơ, đưa ra truy tố, xét xử các vụ việc vi phạm hình sự trong chống khai thác IUU; kiểm soát chặt chẽ tàu cá và ngư dân tại nơi cư trú, đảm bảo nắm rõ địa chỉ của mọi chủ tàu, ngư dân và địa bàn hoạt động của tàu cá gắn với cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia; sớm đưa vào áp dụng hệ thống quản lý tàu cá và ngư dân xuất, nhập bến trên nền tảng VNeID để giám sát toàn bộ tàu cá, ngư dân tham gia hoạt động khai thác thủy sản.

Bộ Quốc phòng chỉ đạo lực lượng Biên phòng phối hợp với các lực lượng có liên quan kiểm soát chặt chẽ tàu cá xuất, nhập bến, kiên quyết không để tàu cá không đủ điều kiện tham gia hoạt động khai thác thủy sản; bố trí cao điểm lực lượng, phương tiện, trang thiết bị kiểm soát, hướng dẫn ngư dân tại vùng biển giáp ranh với các nước, không để phát sinh thêm tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.

Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ ngành khẩn trương hoàn thiện các cơ sở dữ liệu, phần mềm nghiệp vụ gồm: cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia, hệ thống VMS, cơ sở dữ liệu xử phạt vi phạm hành chính, hệ thống eCDT, Elogbook, hệ thống cảnh báo mất kết nối VMS-Alert.

Các hệ thống kiểm soát hoạt động tàu cá phải đảm bảo đồng bộ, liên thông, đảm bảo dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung, có thể kiểm chứng", khắc phục dứt điểm tình trạng không thống nhất, đảm bảo hệ thống vận hành ổn định, thông suốt trước ngày 06 tháng 3 năm 2026; cử cán bộ có chuyên môn để thuyết trình với Đoàn Thanh tra EC.

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có hoạt động khai thác, thu mua, chế biến, xuất khẩu thủy sản chỉ đạo chuẩn bị thông tin, tài liệu báo cáo đảm bảo đầy đủ, chính xác (số liệu phải thống nhất với số liệu mà tỉnh đã báo cáo Bộ Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp gửi EC), tuyệt đối không để bị động, bất ngờ; chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nếu địa phương không hoàn thành nhiệm vụ chống khai thác IUU, ảnh hưởng đến nỗ lực gỡ cảnh báo "thẻ vàng" của cả nước hoặc bị cảnh báo "thẻ đỏ".

Minh Anh