Quy hoạch danh thắng Tràng An - Tam Cốc - Bích Động, hướng tới trung tâm du lịch đẳng cấp quốc tế

Theo quyết định, phạm vi lập quy hoạch bao gồm toàn bộ diện tích 9.663 ha của Danh lam thắng cảnh quốc gia đặc biệt Tràng An - Tam Cốc - Bích Động, nằm trong vùng lõi của Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể Danh thắng Tràng An.

Mục tiêu trọng tâm của quy hoạch bao gồm: Tiếp tục nghiên cứu, làm rõ các giá trị đặc sắc của di sản. Bảo tồn nguyên trạng các yếu tố gốc, thực hiện cam kết của Việt Nam với UNESCO. Phát triển du lịch bền vững, đưa Tràng An - Tam Cốc - Bích Động trở thành điểm đến hấp dẫn hàng đầu quốc tế. Xây dựng cơ chế thu hút nguồn lực đầu tư và phát huy vai trò của cộng đồng trong bảo tồn di sản.

Nguyên tắc hài hòa giữa bảo tồn và phát triển kinh tế di sản

Một điểm cốt lõi trong quy hoạch lần này là việc đảm bảo hài hòa giữa gìn giữ giá trị nổi bật toàn cầu với phát triển kinh tế di sản. Các hoạt động tu bổ, phục hồi phải giữ nguyên yếu tố gốc và sự toàn vẹn của di sản.

Chính phủ yêu cầu kiểm soát chặt chẽ sức chứa du lịch, hoạt động xây dựng và khả năng thích ứng dài hạn của di sản. Cụ thể: Đối với khu vực cảnh quan thiên nhiên cần được bảo vệ nghiêm ngặt khoanh vùng, cắm mốc ranh giới các khu vực bảo vệ di tích, địa điểm khảo cổ;

Đối với khu vực phát triển du lịch cần bảo đảm kiến trúc hài hòa với cảnh quan thiên nhiên; phát triển du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm nông nghiệp, nông thôn, du lịch văn hóa…;

Đối với khu vực làng truyền thống, không mở rộng hoặc phát triển đô thị hoá, bảo tồn cảnh quan làng, xóm theo hiện trạng; bảo tồn cảnh quan nông nghiệp và giữ gìn các giá trị di sản văn hoá phi vật thể, làng nghề thủ công truyền thống;

Đối với khu vực bảo tồn đan xen, cần kiểm soát nghiêm ngặt và không xem xét, chấp thuận việc chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang mục đích khác khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.

Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể và làng nghề truyền thống

Quy hoạch định hướng khôi phục và phát huy các làng nghề gắn với du lịch trải nghiệm như: Làng nghề chế tác đá Ninh Vân, dệt ren Ninh Hải, nấu rượu Gia Lạc và trồng hoa cây cảnh Ninh Xuân.

Bên cạnh đó, các nghi lễ truyền thống phản ánh lịch sử vùng đất Cố đô sẽ được chú trọng bảo tồn, bao gồm: Tục rước nước Lễ hội Hoa Lư, hội làng Khả Lương, hội làng Hành Cung. Lễ hội đền Trần (Nội Lấm), đền Thái Vi, Bái Đính và lễ tế Thần Nông. Các giá trị tri thức bản địa gắn với tín ngưỡng thờ Đức Thánh Nguyễn Minh Không và hệ truyện tích thời Lý.

Để tăng sức hấp dẫn, quy hoạch định hướng phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch đặc thù, gắn kết chặt chẽ với công nghiệp văn hóa. Các loại hình du lịch được ưu tiên phát triển bao gồm:

Du lịch sinh thái (chèo thuyền, trekking, chụp ảnh thiên nhiên); du lịch văn hóa - lịch sử - khảo cổ (tham quan cố đô, di tích khảo cổ); du lịch văn hoá, tôn giáo tín ngưỡng và thực hành tôn giáo, tín ngưỡng (các tour hành hương); du lịch thể thao - mạo hiểm (leo núi, đạp xe, chèo thuyền); du lịch nông nghiệp, làng nghề (trải nghiệm làng thêu, làng gốm, farmstay); du lịch sáng tạo - công nghệ ("du lịch thực tế ảo", ứng dụng thông minh, trung tâm nghệ thuật); du lịch kết hợp chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe và thẩm mỹ; du lịch hội nghị, hội thảo, sự kiện (MICE); du lịch giáo dục....

Minh Anh