Quy định xuất xứ hàng xuất khẩu sang Vương quốc Anh theo CPTPP

Với sự tham gia của Vương quốc Anh, khối CPTPP hiện chiếm khoảng 15% GDP toàn cầu, tương đương 12.000 tỷ bảng Anh, thể hiện tầm vóc chiến lược về cả kinh tế – thương mại và địa chiến lược.

Trong bối cảnh mới này, quan hệ thương mại Việt Nam - Vương quốc Anh được kỳ vọng sẽ có thêm dư địa tăng trưởng, khi hàng hóa xuất nhập khẩu giữa hai nước được hưởng ưu đãi thuế quan theo CPTPP. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là hàng hóa phải đáp ứng đầy đủ quy định về quy tắc xuất xứ hàng hóa.

Theo quy định tại Điều 3.2, Chương 3 của Hiệp định CPTPP, hàng hóa được coi là có xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế quan khi đáp ứng một trong ba nhóm tiêu chí cơ bản sau:

Tiêu chí thứ nhất áp dụng cho hàng hóa có xuất xứ thuần túy hoặc được sản xuất toàn bộ từ nguyên liệu có xuất xứ thuần túy. Tiêu chí này áp dụng chủ yếu với các mặt hàng như nông sản, thủy sản, khoáng sản hoặc một số sản phẩm sơ chế đặc thù.

Hàng hóa được xem là có xuất xứ thuần túy nếu chúng được sinh ra, nuôi dưỡng, trồng trọt, thu hoạch, săn bắt, đánh bắt, khai thác hoặc chế tạo hoàn toàn tại lãnh thổ của một nước thành viên Hiệp định CPTPP. Ngoài ra, hàng hóa được sản xuất toàn bộ từ nguyên liệu có xuất xứ thuần túy tại lãnh thổ của một hoặc nhiều nước thành viên Hiệp định CPTPP cũng được công nhận là có xuất xứ.

Trên chứng từ chứng nhận xuất xứ, tiêu chí này thường được thể hiện dưới dạng WO (Wholly Obtained). Thủy sản là một trong những mặt hàng thế mạnh của Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường Vương quốc Anh.

Tiêu chí thứ hai quy định hàng hóa phải được sản xuất toàn bộ chỉ từ nguyên liệu có xuất xứ. Tiêu chí này thường được viết tắt là PE (Produced Exclusively).

Theo đó, tất cả các nguyên liệu tham gia vào quá trình sản xuất hàng hóa đều phải là nguyên liệu có xuất xứ từ một hoặc nhiều nước thành viên Hiệp định CPTPP. Điều cần lưu ý là nguyên liệu có xuất xứ trong trường hợp này không nhất thiết phải là nguyên liệu có xuất xứ thuần túy. Nguyên liệu có thể đã đạt xuất xứ theo các tiêu chí khác của Hiệp định (như chuyển đổi cơ bản hay đáp ứng một quy trình cụ thể) trước khi được sử dụng để sản xuất ra hàng hóa cuối cùng.

Tiêu chí thứ ba là nhóm tiêu chí được áp dụng phổ biến nhất đối với các ngành sản xuất có chuỗi cung ứng phức tạp như dệt may, da giày, điện tử, cơ khí, và nhiều ngành khác.

Tiêu chí này cho phép hàng hóa được sản xuất từ nguyên liệu không có xuất xứ (nguyên liệu từ các nước ngoài khối CPTPP), với điều kiện quá trình sản xuất, gia công, chế biến tại Việt Nam phải đáp ứng đầy đủ quy định tại Danh mục Quy tắc cụ thể mặt hàng (PSR).

Quá trình sản xuất tại Việt Nam phải thỏa mãn một trong các tiêu chí xuất xứ cụ thể được quy định cho từng mặt hàng trong Danh mục PSR, bao gồm: chuyển đổi mã số hàng hóa (CTC); hàm lượng giá trị khu vực (RVC); quy trình sản xuất cụ thể.

Việc nắm vững và áp dụng chính xác các quy tắc xuất xứ này là nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam đảm bảo hàng hóa đủ điều kiện hưởng ưu đãi thuế quan, từ đó nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường Vương quốc Anh đầy tiềm năng.

Minh Phương