Quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính thuế, hóa đơn

Mở rộng và làm rõ khái niệm vi phạm hành chính về thuế

Nghị định 310/2025/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 2 của Nghị định 125/2020/NĐ-CP theo hướng mở rộng và làm rõ khái niệm vi phạm hành chính về thuế.

Theo quy định mới, vi phạm hành chính về thuế là hành vi có lỗi do tổ chức, cá nhân thực hiện vi phạm quy định về quản lý thuế, pháp luật về thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước do cơ quan quản lý thuế quản lý thu.

Các khoản thu được liệt kê cụ thể bao gồm: tiền sử dụng đất; tiền thuê đất, thuê mặt nước; tiền cấp quyền khai thác khoáng sản/tài nguyên nước; lợi nhuận sau thuế còn lại của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ; cổ tức, lợi nhuận được chia cho phần vốn nhà nước đầu tư tại công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên; và các khoản thu theo quy định pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Đồng thời, Nghị định 310/2025/NĐ-CP cũng bổ sung khoản 10 Điều 2 quy định về các trường hợp bất khả kháng trong xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn. Đây là các sự kiện xảy ra một cách khách quan, không thể lường trước được như thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ, chiến tranh, bạo loạn, đình công, mà người nộp thuế không thể khắc phục được dù đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết.

Bổ sung quy định về đối tượng bị xử phạt

Nghị định 310/2025/NĐ-CP đã bổ sung quy định về đối tượng bị xử phạt (sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 1 Điều 3 Nghị định 125/2020/NĐ-CP). Các đối tượng mới có thể bị xử phạt bao gồm:

Tổ chức, cá nhân được ủy quyền: Nếu người nộp thuế ủy quyền cho tổ chức, cá nhân khác thực hiện các nghĩa vụ về thuế, và bên được ủy quyền có hành vi vi phạm hành chính quy định tại Nghị định này, thì tổ chức, cá nhân được ủy quyền sẽ bị xử phạt.

Tổ chức, cá nhân khai, nộp thuế thay: Nếu tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ đăng ký thuế, khai, nộp thuế thay người nộp thuế mà có hành vi vi phạm hành chính, họ sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế.

Đơn vị hợp thành chịu trách nhiệm kê khai: Trong khuôn khổ quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu (Global Minimum Tax), đơn vị hợp thành chịu trách nhiệm kê khai nếu vi phạm hành chính liên quan đến nghĩa vụ đăng ký thuế, nộp hồ sơ khai thuế, và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung, hoặc gửi thông báo đơn vị hợp thành, sẽ bị xử phạt theo Nghị định này.

Sửa đổi quy định về xử phạt vi phạm hành chính về thuế đối với tổ chức, cá nhân liên quan

Nghị định số 310/2025/NĐ-CP sửa đổi Điều 19 Xử phạt vi phạm hành chính về thuế đối với tổ chức, cá nhân liên quan như sau:

Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng đối với hành vi cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến xác định nghĩa vụ thuế, tài khoản của người nộp thuế theo quy định của pháp luật hoặc yêu cầu của cơ quan thuế quá thời hạn quy định từ 05 ngày trở lên.

Phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi cung cấp không chính xác thông tin liên quan đến tài sản, tài khoản (tại TCTD, kho bạc), hoặc tiền lương/thu nhập của người nộp thuế.

Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 16.000.000 đồng đối với một trong các hành vi không cung cấp thông tin liên quan đến tài sản, tài khoản (tại TCTD, kho bạc), hoặc tiền lương/thu nhập của người nộp thuế theo yêu cầu. Hành vi thông đồng, bao che người nộp thuế trốn thuế, hoặc không thực hiện quyết định cưỡng chế hành chính thuế (trừ hành vi không trích chuyển tiền).

Theo quy định mới, hành vi cho, bán hóa đơn bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Phạt hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm

Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 24 quy định về hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm.

Đối với hàng hóa phi thương mại:

Phạt cảnh cáo: Lập hóa đơn không đúng thời điểm đối với 01 số hóa đơn áp dụng cho hàng hóa khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu, hàng cho/biếu/tặng, hoặc xuất hàng dưới hình thức cho vay/cho mượn.

Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.500.000 đồng: Áp dụng cho từ 02 số hóa đơn đến dưới 10 số hóa đơn trong các trường hợp trên.

Mức phạt cao nhất đối với nhóm này là từ 15.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng nếu vi phạm từ 100 số hóa đơn trở lên.

Đối với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ:

01 số hóa đơn bị phạt từ 500.000 đồng đến 1.500.000 đồng. Từ 10 số hóa đơn đến dưới 20 số hóa đơn bị phạt từ 5.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng. Từ 50 số hóa đơn đến dưới 100 số hóa đơn bị phạt từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng. Từ 100 số hóa đơn trở lên bị phạt nặng nhất, từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng.

Mức phạt không lập hóa đơn theo quy định

Nghị định 310/2025/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 24 quy định về hành vi không lập hóa đơn theo quy định.

Đối với hàng hóa phi thương mại:

Phạt cảnh cáo: Không lập hóa đơn đối với 01 số hóa đơn áp dụng cho hàng hóa khuyến mại, cho tặng, hoặc xuất hàng dưới hình thức cho vay/mượn. Mức phạt cao nhất đối với nhóm này là từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng nếu không lập từ 100 số hóa đơn trở lên.

Đối với hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ: 01 số hóa đơn bị phạt từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng. Từ 10 số hóa đơn đến dưới 20 số hóa đơn bị phạt từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng. Từ 50 số hóa đơn trở lên bị phạt nặng nhất, từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng.

Nghị định 310/2025/NĐ-CP sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 16/1/2026.

Các hành vi vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn đã kết thúc trước ngày Nghị định này có hiệu lực sẽ được áp dụng quy định của văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm xảy ra hành vi vi phạm đó. Ngược lại, đối với các hành vi vi phạm đang được thực hiện trước ngày Nghị định có hiệu lực nhưng được phát hiện sau ngày 16/1/2026 thì sẽ áp dụng quy định xử phạt tại Nghị định 310/2025/NĐ-CP.

Tuấn Kiệt