Quốc hội xem xét thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ nhất, sáng 20/4, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội họp phiên toàn thể nghe tờ trình và Báo cáo cáo thẩm tra dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.

Thừa ủy quyền Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình trình bày tờ trình về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Bộ trưởng Bình khẳng định việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương là cần thiết với đầy đủ cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn đã nêu trong tờ trình.

“Với vai trò là đầu mối liên kết trực tiếp các hành lang phát triển và trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước là Thành phố Hồ Chí Minh với khu vực Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long, cùng hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là hạ tầng giao thông... đang được xây dựng và hoàn thiện với tiến độ nhanh, Đồng Nai đã hội tụ đầy đủ các yếu tố của một đô thị có tiềm năng phát triển lớn, đa trung tâm, đa chức năng và có tính lan toả mạnh trên phạm vi vùng phía Nam và cả nước”, Bộ trưởng Bình nêu rõ.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh, việc thành lập thành phố Đồng Nai sẽ tạo động lực phát triển mới không chỉ cho Đồng Nai mà còn đóng góp thiết thực cho khu vực miền Nam và cả nước. Đây là bước chuyển căn bản về mô hình phát triển và mô hình quản trị địa phương nhằm đưa Đồng Nai trở thành đô thị lớn, có chức năng chia sẻ, liên kết, tương hỗ cùng phát triển với Thành phố Hồ Chí Minh, đạt mục tiêu trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, giữ vai trò là trung tâm kết nối kinh tế vùng và cửa ngõ hội nhập quốc tế, là hình mẫu phát triển năng động, hiện đại, văn minh làm cơ sở định hướng không gian phát triển mới cho cả Vùng Đông Nam Bộ theo Kết luận của Bộ Chính trị.

Về phương án và kết quả sau khi thành lập thành phố, Bộ trưởng Bộ Nội vụ nêu rõ, thành lập thành phố Đồng Nai trên cơ sở nguyên trạng 12.737,18 km2 diện tích tự nhiên, quy mô dân số 4.491.408 người và 95 ĐVHC cấp xã của tỉnh Đồng Nai. Kết quả sau khi thành lập, thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương không thay đổi về diện tích tự nhiên và quy mô dân số; có 95 ĐVHC cấp xã, gồm 33 phường và 62 xã. Cả nước có 34 ĐVHC cấp tỉnh, gồm 07 thành phố và 27 tỉnh (giảm 01 tỉnh, tăng 01 thành phố).

Về trụ sở và phương án sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình cho biết, trụ sở của thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương được giữ nguyên như hiện nay; cơ bản giữ nguyên trạng tổ chức bộ máy tại các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị của tỉnh Đồng Nai hiện nay; thành lập mới các cơ quan, đơn vị theo quy định của Đảng, điều lệ của tổ chức và của pháp luật.

Về phương án sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, trước mắt, giữ nguyên trạng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị của tỉnh Đồng Nai hiện nay; đồng thời tỉnh Đồng Nai đã có phương án, lộ trình thực hiện sắp xếp, bố trí nhân sự theo quy định bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền đô thị.

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, tỉnh Đồng Nai đã bảo đảm 05/05 điều kiện thành lập thành phố quy định tại khoản 2 Điều 8 Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15. Đồng thời, tỉnh Đồng Nai đã đạt đủ 07/07 tiêu chuẩn của thành phố theo quy định tại Điều 4 Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ cũng cho biết, hồ sơ đề án và trình tự, thủ tục lập đề án đã thực hiện theo quy định của Đảng, của Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025; Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Cụ thể, ngày 14/4/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội có Kết luận số 17/KL-UBTVQH16 tán thành việc trình Quốc hội xem xét, quyết định thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Nội dung Đề án đã nêu rõ các căn cứ pháp lý, sự cần thiết, đánh giá hiện trạng phát triển và việc đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn để thành lập thành phố Đồng Nai; đánh giá kỹ tác động về kinh tế - xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh và các nhiệm vụ, giải pháp, định hướng phát triển sau khi được thành lập .

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với sự cần thiết thành lập thành phố Đồng Nai trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Đồng Nai với các lý do như đã nêu trong tờ trình và đề án của Chính phủ.

Việc thành lập thành phố Đồng Nai đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị xem xét, đồng ý về chủ trương.

Trên cơ sở tờ trình, đề án của Chính phủ và ý kiến của các cơ quan tham gia thẩm tra, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp kiến nghị Quốc hội tán thành và thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra của Quốc hội cũng đề nghị cấp ủy, chính quyền tỉnh Đồng Nai chỉ đạo các cơ quan hữu quan của địa phương khẩn trương hoàn thành quy hoạch đô thị, có kế hoạch, lộ trình cụ thể để khắc phục các tiêu chuẩn phân loại đô thị còn chưa đạt hoặc mới đạt ở mức thấp để bảo đảm chất lượng đô thị.

Đồng thời, Ủy ban cũng đề nghị quan tâm đến việc triển khai các dự án nhằm phát triển hệ thống đô thị vùng Đông Nam Bộ đồng bộ, hiện đại, kết nối nhanh, giúp thành phố Đồng Nai thực sự trở thành đô thị lớn cấp vùng, chia sẻ, tương hỗ, cùng phát triển với các tỉnh, thành phố khác, tạo lập không gian kinh tế, đô thị của vùng...

Minh Phương