Phòng chống tham nhũng, lãng phí để thúc đẩy tăng trưởng 2 con số

Sáng ngày 13/4, tại Hà Nội, đồng chí Lê Minh Trí - Trưởng Ban Nội chính Trung ương đã trình bày chuyên đề về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực. Đây là nội dung đặc biệt quan trọng nhằm cụ thể hóa tầm nhìn chiến lược của Đảng trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khóa X, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực đã đạt được những bước tiến đột phá. Cuộc đấu tranh này đã trở thành một phong trào mạnh mẽ, được nhân dân tin tưởng và ủng hộ tuyệt đối.

Kỷ luật Đảng và kiểm soát quyền lực ngày càng được siết chặt với sự phối hợp đồng bộ giữa kỷ luật hành chính và xử lý hình sự. Đáng chú ý, lần đầu tiên Đảng đã ban hành 5 quy định về kiểm soát quyền lực trong các lĩnh vực then chốt như cán bộ, kiểm tra, thi hành án và xây dựng pháp luật.

Điểm mới cốt lõi của Nghị quyết lần này là xác định công tác phòng chống tham nhũng phải đồng hành với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Trưởng ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí, với mục tiêu, yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới, để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong nhiều năm liên tục và hoàn thành hai mục tiêu chiến lược 100 năm, đòi hỏi yêu cầu mới của công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là phải đồng hành với mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Do đó, Nghị quyết xác định mục tiêu là “Kiên quyết, kiên trì phòng ngừa, kiểm soát, ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước và chế độ; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số liên tục trong những năm tới; góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao, quản trị quốc gia liêm chính, minh bạch, hiện đại.

Một nội hàm mới trong Nghị quyết 04 để giải quyết hai yêu cầu vừa kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, vừa đồng hành, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội là quan điểm “Xử lý nghiêm minh, kịp thời, nhân văn, thuyết phục, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; đồng thời bảo đảm khách quan, toàn diện, xem xét kỹ bối cảnh lịch sử cụ thể và lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội, lợi ích quốc gia - dân tộc để xử lý phù hợp. Ưu tiên thu hồi tối đa tài sản, khuyến khích chủ động khắc phục hậu quả”.

Đặc biệt, Đảng nhấn mạnh việc xây dựng hành lang pháp lý để thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và thu hút, khuyến khích, động viên để phát huy nguồn lực kinh tế tư nhân cho nhiệm vụ phát triển kinh tế đất nước hiện nay.

Nghị quyết đề ra nhiệm vụ sửa đổi Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự và pháp luật có liên quan để loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, gây thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vì lợi ích chung và xem xét giảm trách nhiệm hình sự, hình phạt đối với các sai phạm không có động cơ vụ lợi, chủ động, tự giác nộp lại tài sản, khắc phục hậu quả, thiệt hại, góp phần có hiệu quả vào việc điều tra, phát hiện tội phạm.

Đồng thời, xác định rõ quan điểm xử lý sai phạm theo mức độ từ thấp đến cao, ưu tiên áp dụng các biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính, tổ chức; trường hợp đến mức phải xử lý hình sự thì cho phép chủ động áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả kinh tế trước, nhưng có thời hạn thực hiện cụ thể và là căn cứ quan trọng để xem xét biện pháp xử lý tiếp theo.

Về các giải pháp phòng ngừa, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí cho biết, thực hiện chủ trương chuyển mạnh từ “chống” là chủ yếu sang “phòng ngừa từ gốc là căn bản”, Nghị quyết đề ra các nhiệm vụ, giải pháp để “không muốn” tham nhũng bằng giáo dục, xây dựng văn hóa liêm chính; “không thể” tham nhũng bằng cơ chế chặt chẽ, minh bạch; “không dám” tham nhũng bằng kiểm soát quyền lực và xử lý nghiêm minh; “không cần” tham nhũng bằng chính sách đãi ngộ hợp lý.

Theo đó, trọng tâm là hoàn thiện thể chế, pháp luật kịp thời, đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, khả thi, bảo đảm nghiêm minh, rõ trách nhiệm; kiên trì xây dựng, thực hành văn hóa liêm chính, xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính. Tăng cường kiểm soát quyền lực của người có chức vụ, quyền hạn, kiểm soát quyền lực của bộ máy chính quyền ba cấp và các lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược, cấp cơ sở và người đứng đầu có đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và phải xử lý nghiêm cán bộ chậm trễ, đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm, quan liêu, nhũng nhiễu. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, kiểm soát tài sản, thu nhập để phòng ngừa tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đồng thời tiếp tục hoàn thiện chính sách đãi ngộ, chế độ tiền lương, thu nhập bảo đảm đời sống để cán bộ, công chức, viên chức yên tâm công tác, liêm chính, công tâm.

Về phòng, chống lãng phí, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí cho biết trong bối cảnh Đảng, Nhà nước đang chỉ đạo khơi thông, huy động mọi nguồn lực phục vụ mục tiêu tăng trưởng, phát triển kinh tế - xã hội, Nghị quyết đưa ra yêu cầu phải tạo chuyển biến mạnh mẽ, đột phá về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong toàn xã hội. Chú trọng phòng, chống lãng phí các nguồn lực vật chất như tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các công trình, dự án tồn đọng, nguy cơ thất thoát, lãng phí; tổ chức thực hiện có hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia; tăng cường quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công; đổi mới phương pháp quản lý, quản trị quốc gia, trong đó phải làm tốt công tác quy hoạch, có quy định các định mức, tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia và thực hiện hạch toán kinh tế để đảm bảo hiệu quả trong đầu tư, phát triển kinh tế xã hội. Chú trọng chống lãng phí thời gian, lãng phí cơ hội phát triển.

Để Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống, Bộ Chính trị đã xác định 8 nhiệm vụ trọng tâm và 114 nhiệm vụ cụ thể cho các cấp ủy Đảng. Trưởng Ban Nội chính Trung ương yêu cầu các địa phương, đơn vị chủ động triển khai ngay từ cơ sở, không chờ đợi hướng dẫn, gắn trách nhiệm trực tiếp cho người đứng đầu.

Nghị quyết số 04 của Trung ương 2 khóa XIV có ý nghĩa rất quan trọng, là “tuyên ngôn” của Đảng tiếp tục kiên quyết, kiên trì đẩy mạnh cuộc đấu tranh chống “giặc nội xâm” trong giai đoạn mới, góp phần xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, thực sự liêm chính, phục vụ nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, phát triển đất nước như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo. Đề nghị các đồng chí, các cấp ủy, tổ chức đảng nghiêm túc triển khai thực hiện Nghị quyết theo quy định  -Trưởng ban Nội chính Trung ương nhấn mạnh.

Minh Phương