Phát triển văn hóa dân tộc thành nguồn lực nội sinh, kết hợp số hóa và du lịch bền vững

Hội nghị diễn ra tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam với sự tham dự của đại diện 54 dân tộc từ 34 tỉnh, thành phố. Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH-TT-DL) Trịnh Thị Thủy khẳng định văn hóa các dân tộc thiểu số không chỉ là bản sắc cần tôn vinh mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Trong giai đoạn 2021-2025, công tác văn hóa dân tộc đã đạt nhiều kết quả tích cực như phục dựng trên 30 lễ hội truyền thống, vận hành 45 mô hình bảo tồn gắn với du lịch và hỗ trợ đầu tư 69 điểm đến du lịch tiêu biểu. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn những thách thức như giá trị văn hóa đứng trước nguy cơ mai một và nguồn lực đầu tư còn hạn chế.

Một trong những nội dung được thảo luận sâu tại hội nghị là việc khắc phục tình trạng chuyển đổi số còn chậm và chưa đồng bộ giữa các địa phương. Trong giai đoạn 2026-2030, ngành văn hóa xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ then chốt.

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy đề nghị: Trong thời gian tới, cần thống nhất một số quan điểm lớn: Văn hóa các dân tộc thiểu số là nền tảng tinh thần, đồng thời là nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển đất nước; Lấy cộng đồng làm trung tâm, là chủ thể của bảo tồn, phát huy và phát triển các giá trị văn hóa truyền thống; Gắn bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế, nhất là du lịch văn hóa và kinh tế văn hóa; Đổi mới quản lý theo hướng hiện đại, đẩy mạnh chuyển đổi số....

Về nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy yêu cầu: Trong thời gian tới, hoàn thiện thể chế, chính sách - đây là khâu đột phá. Cần triển khai đồng bộ Chương trình hành động của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị; tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách theo hướng đồng bộ, thống nhất, khả thi và phù hợp với thực tiễn; Nâng cao hiệu quả triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia, đặc biệt là Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, bảo đảm tập trung, trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải, gắn với sản phẩm cụ thể và kết quả đầu ra rõ ràng;

Phát triển kinh tế văn hóa, du lịch cộng đồng. Kết hợp hài hòa giữa bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống với tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; Phát triển nguồn nhân lực và phát huy vai trò cộng đồng. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở; phát huy vai trò của nghệ nhân dân gian, người có uy tín, trưởng thôn bản trong bảo tồn và truyền dạy, gìn giữ và lan tỏa văn hóa.

Đặc biệt, đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa dân tộc. Tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu về văn hóa dân tộc; đẩy mạnh số hóa các giá trị văn hóa truyền thống; ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, bảo tồn, trình diễn và quảng bá di sản văn hóa; phát triển các sản phẩm văn hóa số phục vụ nhân dân và du khách.

“Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số phải trở thành động lực phát triển, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của quốc gia; đồng thời trực tiếp nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào” - Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh.

Trong khuôn khổ Hội nghị, Bộ VHTTDL đã trao Bằng khen cho 4 tập thể đã có thành tích tham gia tổ chức sự kiện “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam” 19/4 năm 2026 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam. Và 66 cá nhân đã có thành tích trong công tác phối hợp cùng đồng bào dân tộc thiểu số bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống.

Minh Anh