Phát hiện đường dây buôn lậu thuốc lá điện tử kỷ lục, đặc biệt nghiêm trọng

Theo quy định tại Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội, có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng nằm trong danh mục hàng hóa cấm kinh doanh. Thực hiện quy định này, Cục Hải quan (Bộ Tài chính) đã tăng cường kiểm soát trên các tuyến trọng điểm, đặc biệt đối với loại hình hàng hóa quá cảnh – lĩnh vực tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Vụ việc nổi bật trong giai đoạn 2025–2026 được phát hiện và khởi tố ngày 10/2/2026. Hiện toàn bộ hồ sơ đã được chuyển sang Cơ quan Cảnh sát điều tra – Công an tỉnh Quảng Trị để tiếp tục xử lý theo thẩm quyền.

Trước đó, vào các ngày 26 và 28/10/2025, Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 2 phối hợp với Hải quan cửa khẩu quốc tế Cha Lo kiểm tra hai lô hàng quá cảnh của Công ty TNHH Hợp Mạnh, đăng ký vận chuyển từ cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Quảng Ninh) đến cửa khẩu quốc tế Cha Lo (Quảng Trị).

Quá trình kiểm tra hồ sơ và thực tế hàng hóa cho thấy nhiều dấu hiệu bất thường. Kết quả xác minh bước đầu xác định doanh nghiệp đã lợi dụng loại hình quá cảnh để che giấu hành vi vận chuyển hàng cấm. Các thủ đoạn được sử dụng gồm: khai sai số lượng, không khai báo đầy đủ chủng loại hàng hóa, tự lập hóa đơn và bảng kê, làm giả hoặc chèn ghép con dấu và chữ ký của doanh nghiệp phía Trung Quốc, khai báo gian dối về tên hàng và trị giá nhằm qua mặt lực lượng chức năng.

Đáng chú ý, các giao dịch không dựa trên hợp đồng thương mại hợp pháp mà được thực hiện thông qua việc mua gom hàng từ Trung Quốc qua các nhóm WeChat, sau đó vận chuyển qua lãnh thổ Việt Nam để đưa sang Lào tiêu thụ.

Tang vật thu giữ gồm 65.357 thiết bị thuốc lá điện tử, 3.389 lọ tinh dầu, cùng 120 ba lô nhãn hiệu Nike, 120 ba lô nhãn hiệu Adidas và 120 đôi giày thể thao Nike. Tổng trị giá lô hàng vi phạm được xác định vượt 9 tỷ đồng.

Cục Hải quan nhận định đây là vụ việc điển hình về hành vi lợi dụng chính sách thông thoáng đối với hàng quá cảnh để buôn lậu, nhất là đối với mặt hàng thuốc lá điện tử – sản phẩm đã bị cấm do tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng và trật tự quản lý thị trường.

Thời gian qua, lực lượng Hải quan liên tiếp phát hiện nhiều vụ việc tương tự với quy mô lớn. Tháng 12/2024, tại cửa khẩu Hữu Nghị, cơ quan chức năng đã bắt giữ hơn 50.000 thiết bị thuốc lá điện tử cùng hàng nghìn hộp tinh dầu và nhiều sản phẩm vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đến tháng 11/2025, tiếp tục phát hiện 174.160 lọ tinh dầu, 5.600 thiết bị thuốc lá điện tử và 400 thiết bị chưa chứa tinh dầu bị trà trộn trong các lô hàng quá cảnh.

Riêng trong năm 2025, lực lượng Hải quan đã thu giữ 376.577 sản phẩm thuốc lá điện tử. Tính chung giai đoạn 2023–2025, tổng số tang vật bị thu giữ lên tới 614.608 sản phẩm, cho thấy tình trạng lợi dụng loại hình quá cảnh để buôn lậu mặt hàng này vẫn diễn biến phức tạp và cần tiếp tục được kiểm soát chặt chẽ.

Tiến Minh