Phân biệt nhãn hiệu và thương hiệu, doanh nghiệp cần đăng ký bảo hộ đối tượng nào?

Trong giao dịch hằng ngày, nhiều chủ doanh nghiệp dùng cụm từ “đăng ký thương hiệu” khi muốn bảo hộ tên gọi, logo của sản phẩm. Tuy nhiên, Luật Sở hữu trí tuệ không quy định thủ tục nào mang tên đăng ký thương hiệu; đối tượng được nộp đơn và cấp văn bằng bảo hộ là nhãn hiệu.

Nhãn hiệu là khái niệm pháp lý

Theo khoản 16 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ, nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau. Dấu hiệu có thể là chữ, hình, hình ba chiều hoặc sự kết hợp các yếu tố đó, và phải có khả năng phân biệt theo Điều 72.

Quyền đối với nhãn hiệu được xác lập trên cơ sở văn bằng bảo hộ do Cục Sở hữu trí tuệ cấp, trừ nhãn hiệu nổi tiếng. Văn bằng có hiệu lực 10 năm kể từ ngày nộp đơn và được gia hạn nhiều lần, mỗi lần 10 năm.

Thương hiệu là khái niệm kinh doanh rộng hơn

Thương hiệu không phải là thuật ngữ được định nghĩa trong Luật Sở hữu trí tuệ, mà là khái niệm quản trị, chỉ toàn bộ hình ảnh và uy tín của doanh nghiệp, sản phẩm trong mắt khách hàng. Các yếu tố tạo nên thương hiệu được pháp luật bảo hộ theo những hình thức khác nhau:

• · Tên gọi, logo gắn với sản phẩm, dịch vụ được bảo hộ dưới dạng nhãn hiệu, thông qua thủ tục đăng ký tại Cục Sở hữu trí tuệ.
• · Tên doanh nghiệp dùng trong hoạt động kinh doanh được bảo hộ dưới dạng tên thương mại; quyền phát sinh trên cơ sở sử dụng hợp pháp, không cần đăng ký.
• · Hình dáng bên ngoài của sản phẩm, bao bì được bảo hộ dưới dạng kiểu dáng công nghiệp.
• · Phần hình của logo có thể được bảo hộ thêm bằng quyền tác giả với tư cách tác phẩm mỹ thuật ứng dụng.

Vì sao cần phân biệt rõ hai khái niệm

Không ít doanh nghiệp cho rằng đã có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc kinh doanh lâu năm thì đương nhiên có quyền đối với tên gọi và logo. Thực tế, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp chỉ ghi nhận tên doanh nghiệp, không xác lập độc quyền đối với nhãn hiệu gắn trên hàng hóa, dịch vụ.

Việt Nam áp dụng nguyên tắc nộp đơn đầu tiên theo Điều 90 Luật Sở hữu trí tuệ. Với các nhãn hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn, văn bằng chỉ cấp cho đơn hợp lệ nộp sớm nhất. Nếu bên khác nộp trước, doanh nghiệp đã xây dựng thương hiệu nhiều năm vẫn có thể phải đổi tên, thay bao bì.

Doanh nghiệp cần đăng ký bảo hộ những gì

Đăng ký nhãn hiệu là bước nền tảng, vì nhãn hiệu là yếu tố khách hàng dùng để nhận biết sản phẩm và là căn cứ xử lý hành vi làm giả, làm nhái. Quy trình gồm tra cứu khả năng bảo hộ, phân nhóm hàng hóa và dịch vụ theo Bảng phân loại Nice, nộp đơn tại Cục Sở hữu trí tuệ, thẩm định và cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu.

Theo Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi năm 2025, tổng thời gian theo quy định từ khi nộp đơn đến khi được cấp văn bằng khoảng 8 đến 9 tháng; thực tế có thể dài hơn tùy lượng đơn Cục Sở hữu trí tuệ đang xử lý.

Doanh nghiệp cần tra cứu khả năng bảo hộ và chuẩn bị hồ sơ có thể tham khảo dịch vụ đăng ký thương hiệu của LTV Law hoặc các đơn vị tư vấn sở hữu trí tuệ khác theo nhu cầu cụ thể.

Căn cứ pháp lý

• · Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, được sửa đổi, bổ sung các năm 2009, 2019, 2022 và năm 2025 (Luật số 131/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/4/2026).
• · Nghị định 65/2023/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 100/2026/NĐ-CP.
• · Thông tư 10/2026/TT-BKHCN quy định chi tiết thủ tục đăng ký quyền sở hữu công nghiệp và các mẫu tờ khai.

Với phần hình của logo, doanh nghiệp có thể tìm hiểu thêm thủ tục đăng ký bản quyền logo để có thêm lớp bảo vệ theo quyền tác giả. 

CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ LTV LAW

Địa chỉ: 73 ngõ 41 phố Vọng, phường Bạch Mai, Hà Nội

Số điện thoại: 0977 616 391

Email: advisors@ltvlaw.com

Website: https://ltvlaw.com

Facebook: https://www.facebook.com/ltvlawfirm/

PV