Nới cơ chế bán điện mặt trời mái nhà, cho phép bán tới 50% sản lượng điện dư

Theo quy định mới, sản lượng điện dư được phép mua bán theo thỏa thuận giữa bên mua và bên bán có thể đạt tối đa 50% sản lượng điện phát tại đầu ra của hệ thống điện mặt trời mái nhà theo cường độ bức xạ. Đây là mức tăng đáng kể so với quy định trước đây tại Nghị định 58/2025/NĐ-CP, vốn chỉ cho phép bán tối đa 20% lượng điện dư.

Đặc biệt, từ khi Nghị định có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2030, các bên có thể thỏa thuận mua bán lượng điện dư vượt mức 50% nếu lưới điện tại khu vực đấu nối vẫn bảo đảm khả năng tiếp nhận và đáp ứng yêu cầu vận hành an toàn hệ thống điện.

Nghị định cũng quy định rõ các đối tượng được phép bán điện dư gồm hệ thống điện mặt trời mái nhà của hộ gia đình sử dụng nhà ở riêng lẻ; các hệ thống đấu nối với lưới điện quốc gia ở cấp điện áp hạ áp; hệ thống lắp đặt tại công trình là tài sản công; các hệ thống thuộc quy mô công suất trong quy hoạch phát triển điện lực và một số nguồn điện mặt trời mái nhà khác đáp ứng điều kiện theo quy định.

Đối với các khu vực miền núi, biên giới và hải đảo chưa được cấp điện từ hệ thống điện quốc gia, sản lượng điện dư từ hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ được phép mua bán không giới hạn. Toàn bộ lượng điện phát lên lưới sẽ được thanh toán theo số liệu đo đếm tại công tơ. Khi các khu vực này được kết nối với hệ thống điện quốc gia, việc mua bán điện dư sẽ thực hiện theo quy định chung.

Về cơ chế giá, điện dư được mua theo mức giá điện năng thị trường điện bình quân của năm trước liền kề do đơn vị điều hành giao dịch thị trường điện công bố. Trường hợp mức giá này cao hơn giá tối đa trong khung giá phát điện đối với điện mặt trời mặt đất không có hệ thống lưu trữ, sẽ áp dụng mức giá trần theo khung giá phát điện tương ứng.

Bên cạnh đó, các tổ chức, cá nhân bán điện dư phải thực hiện thủ tục cấp giấy phép hoạt động điện lực, trừ các trường hợp được miễn theo quy định của pháp luật.

Theo quy định hiện hành, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) là đơn vị thực hiện mua lượng điện dư từ các tổ chức, cá nhân đủ điều kiện.

Việc nới tỷ lệ điện dư được phép bán lên lưới được đánh giá là bước điều chỉnh quan trọng nhằm khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, góp phần bổ sung nguồn điện tại chỗ, giảm áp lực đầu tư lưới truyền tải và đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng.

Hiện cả nước có khoảng 103.000 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất lắp đặt trên 9.500 MW. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, đến năm 2030, khoảng 50% các tòa nhà công sở và nhà dân trên cả nước sẽ sử dụng điện mặt trời mái nhà theo mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Đỗ Khuyến