Những điểm mới quan trọng về đánh giá học sinh các cấp

Thông tư được ban hành nhằm đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý kết quả đánh giá học sinh, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời nâng cao tính khách quan, công bằng và thực chất trong kiểm tra, đánh giá.

Chính thức đưa Học bạ số vào hồ sơ đánh giá học sinh

Theo quy định mới, Học bạ số chính thức trở thành thành phần trong hồ sơ đánh giá học sinh.

Với cấp Tiểu học: Hồ sơ đánh giá từng năm học bao gồm Học bạ số và Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp. Toàn bộ nhận xét, kết quả tổng hợp đánh giá và thành tích khen thưởng được cập nhật vào Học bạ số. Học sinh hoàn thành lớp 5 được xác nhận "Hoàn thành chương trình tiểu học" trực tiếp trên Học bạ số.

Giáo viên môn học chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ của dữ liệu và trực tiếp ký số xác nhận kết quả môn học. Giáo viên chủ nhiệm thực hiện ký số xác nhận Học bạ số của lớp sau khi các giáo viên môn học đã hoàn thành ký số.

Với cấp THCS và THPT: Thông tin, nội dung đánh giá tại mẫu Học bạ là căn cứ xác định nội dung chuyên môn của Học bạ số. Việc ghi, sửa bằng bút mực đỏ, ký và đóng dấu trực tiếp chỉ áp dụng cho Học bạ giấy trong thời gian chuyển tiếp.

Áp dụng đề kiểm tra định kỳ chung và cho phép kiểm tra trên máy tính

Một trong những thay đổi của Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT là nâng cao tính thống nhất và chuyển đổi số trong công tác kiểm tra, đánh giá định kỳ. Theo đó, Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) chủ trì xây dựng, thẩm định và cung cấp đề kiểm tra định kỳ chung trên địa bàn đối với một số môn học đánh giá bằng điểm số do Sở GDĐT lựa chọn.

Thời điểm thực hiện: Cuối học kỳ I và cuối năm học đối với học sinh lớp 5; cuối học kỳ I và cuối học kỳ II đối với học sinh lớp 9 và lớp 12.

Đề kiểm tra phải phù hợp với yêu cầu cần đạt của Chương trình GDPT và bảo đảm tính thống nhất giữa các trường cùng cấp. Các nhà trường tự ra đề đối với các môn học, thời điểm kiểm tra và khối lớp còn lại.

Đáng chú ý, các trường THCS và THPT được tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ trên máy tính khi đáp ứng đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng CNTT và phần mềm theo hướng dẫn.

Hình thức thi phải được thông báo trước đến học sinh và phụ huynh. Bài làm và kết quả kiểm tra trên máy tính có giá trị pháp lý tương đương bài làm trên giấy khi bảo đảm tính toàn vẹn, xác thực, bảo mật, lưu trữ và truy xuất theo quy định về giao dịch điện tử.

Quy định nhân văn đối với học sinh khuyết tật và các đối tượng đặc thù

Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT cũng thể hiện rõ tính nhân văn trong việc bảo đảm quyền lợi và ghi nhận sự tiến bộ của người học.

Đối với học sinh khuyết tật: Đánh giá dựa trên sự tiến bộ của chính học sinh, không so sánh với học sinh khác. Học sinh được điều chỉnh hợp lý khi thi trên máy tính hoặc chuyển sang thi giấy/hình thức phù hợp với giá trị tương đương. Các môn học được miễn trong kế hoạch cá nhân sẽ ghi “Miễn” trong Học bạ số.

Đối với học sinh tại lớp dành cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn: Giáo viên căn cứ nhận xét đánh giá thường xuyên và kết quả đánh giá định kỳ các môn cốt lõi (Toán, Tiếng Việt ở tiểu học; Ngữ văn, Toán và môn có khả năng tham gia ở THCS) để đánh giá.

Ghi nhận sự tiến bộ sau kỷ luật hoặc rèn luyện hè:

Học sinh chấp hành xong quyết định kỷ luật và được nhà trường công nhận sẽ được giáo viên chủ nhiệm đánh giá lại kết quả rèn luyện. 

Học sinh có kết quả rèn luyện cả năm mức Chưa đạt nhưng sau rèn luyện hè đạt từ mức Đạt trở lên sẽ thuộc đối tượng được đánh giá lại kết quả học tập; kết quả đánh giá lại môn học được dùng thay thế kết quả cả năm để xét lên lớp.

Việc ban hành Thông tư 89/2026/TT-BGDĐT đánh dấu bước tiến quan trọng trong công tác quản lý giáo dục, góp phần đồng bộ dữ liệu Học bạ số quốc gia, hiện đại hóa hình thức kiểm tra và đảm bảo tính thực chất, công bằng cho học sinh trên cả nước.

Tuấn Kiệt