Những chuyện tréo nghoe từ một trạm BOT tại tỉnh Thái Bình (Kỳ cuối): "Lập lờ đánh lận con đen"

Lòi ra cả hai nhánh trạm thu phí km13+250 đều không đúng chỗ!

Đáp lại tờ trình của UBND tỉnh Thái Bình, ngày 30-10-2014, Chính phủ có văn bản số 2165/TTg-KTN, trả lời về việc chuyển đổi hình thức đầu tư dự án cải tạo, nâng cấp đường 39B, tỉnh Thái Bình (đoạn từ đường vào Trung tâm điện lực Thái Bình đến thị trấn Diêm Điền) theo hình thức Hợp đồng BOT kết hợp BT. Văn bản này nêu rõ: "Đồng ý về nguyên tắc chuyển đổi hình thức đầu tư dự án cải tạo, nâng cấp đường 39B, tỉnh Thái Bình (đoạn từ đường vào Trung tâm điện lực Thái Bình đến thị trấn Diêm Điền) theo hình thức Hợp đồng BOT kết hợp BT.

Rõ ràng là theo tinh thần văn bản của Chính phủ thì Chính phủ chỉ đồng ý về nguyên tắc chuyển đổi hình thức đầu tư từ BT sang BT kết hợp BOT đoạn từ đường vào Trung tâm điện lực Thái Bình đến thị trấn Diêm Điền, đối với dự án cải tạo nâng cấp đường 39B, tỉnh Thái Bình. Còn đoạn đường tránh thị trấn Thanh Nê vẫn là đoạn đường BT. Đến đây thì có đủ cơ sở để khẳng định rằng, trạm thu phí mà Tasco Nam Thái đã xây dựng tại km13+250 đường 39B, bao gồm cả hai nhánh là ĐT458 và đường tránh thị trấn Thanh Nê, địa phận xã Bình Minh, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình là hoàn toàn không đúng chỗ.

Luật sư Vũ Lợi, thuộc Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho rằng, căn cứ vào văn bản số 2165/TTg-KTN ngày 30-10-2014 của Chính phủ thì chỉ những phương tiện thuộc đối tượng chịu phí lưu thông trên tuyến QL37B, đoạn từ đường vào điện lực Thái Bình đến thị trấn Diêm Điền, huyện Thái Thụy mới phải chịu phí qua trạm thu phí BOT. Do đó, Tasco Nam Thái chỉ được xây dựng trạm thu phí trên tuyến QL37B, đoạn từ đường vào điện lực Thái Bình đến thị trấn Diêm Điền, huyện Thái Thụy để thu phí các phương tiện lưu thông trên đoạn đường này. Vậy do đâu mà Tasco Nam Thái có thể xây dựng một trạm thu phí hoàn toàn sai vị trí như vậy?

"Lập lờ đánh lận con đen"

Ngang nhiên không chấp hành chủ trương của Chính phủ, UBND tỉnh Thái Bình đã "vơ" luôn dự án cải tạo, nâng cấp đường 39B, tỉnh Thái Bình đoạn tuyến tránh thị trấn Thanh Nê, huyện Kiến Xương vào gói chuyển đổi hình thức đầu tư dự án cải tạo, nâng cấp đường 39B, tỉnh Thái Bình theo hình thức Hợp đồng BOT kết hợp BT cùng với đoạn từ đường vào Trung tâm điện lực Thái Bình đến thị trấn Diêm Điền.

Cụ thể là ngày 30-10-2014 Chính phủ đã có văn bản số 2165/TTg-KTN trả lời về việc "Đồng ý về nguyên tắc chuyển đổi hình thức đầu tư dự án cải tạo, nâng cấp đường 39B, tỉnh Thái Bình (đoạn từ đường vào Trung tâm điện lực Thái Bình đến thị trấn Diêm Điền) theo hình thức Hợp đồng BOT kết hợp BT. Thế nhưng ngày 5-2-2015, UBND tỉnh Thái Bình vẫn ký văn bản số 361/UBND-CTXDGT gửi Bộ GTVT và Bộ Tài chính, nêu "về việc thỏa thuận vị trí trạm thu phí dự án cải tạo, nâng cấp đường 39B, tỉnh Thái Bình đoạn tuyến tránh thị trấn Thanh Nê, huyện Kiến Xương và đoạn từ đường vào Trung tâm điện lực Thái Bình đến thị trấn Diêm Điền theo hình thức BOT". Đồng thời UBND tỉnh Thái Bình đề nghị hai Bộ chấp thuận vị trí xây dựng trạm thu phí tại km13+250 đường 39B (ĐT458).

Không chỉ từ văn bản số 361/UBND-CTXDGT, UBND tỉnh Thái Bình thể hiện sự sai phạm trong nhiều văn bản sau đó liên quan đến việc xây dựng trạm thu phí km13+250 đường 39B (ĐT458), như Văn bản số 2303/UBND-CTXDGT, "về việc chấp thuận vị trí xây dựng trạm thu phí để hoàn vốn dự án cải tạo, nâng cấp đường 39B, tỉnh Thái Bình đoạn tuyến tránh thị trấn Thanh Nê, huyện Kiến Xương và đoạn từ đường vào Trung tâm điện lực Thái Bình đến thị trấn Diêm Điền"; "Tờ trình số 286/TTr-UBND ngày 25-22-2015 về việc phê duyện mức phí thu dự án cải tạo, nâng cấp đường 39B, tỉnh Thái Bình đoạn tuyến tránh thị trấn Thanh Nê, huyện Kiến Xương và đoạn từ đường vào Trung tâm điện lực Thái Bình đến thị trấn Diêm Điền theo hình thức Hợp đồng Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao (BOT)"…

Đổ lỗi cho văn bản của Chính phủ?

Ông Nguyễn Trọng Phúc, Phó phòng Công thương - Xây dựng - giao thông, thuộc Văn phòng UBND tỉnh Thái Bình giải thích rằng, đoạn từ đường vào Điện lực Thái Bình được tính từ qua chân cầu Trà Lý phía huyện Thái Thụy. Như vậy, nếu theo nội dung Chính phủ đồng ý tại văn bản số 2165/TTg-KTN thì UBND tỉnh Thái Bình chỉ được chuyển đổi hình thức đầu tư dự án cải tạo, nâng cấp đường 39B, tỉnh Thái Bình theo hình thức Hợp đồng BOT kết hợp BT đoạn từ qua phía chân cầu Trà Lý đến thị trấn Diêm Điền. Còn toàn bộ phần còn lại của dự án cải tạo, nâng cấp đường 39B thuộc địa bàn huyện Kiến Xương và huyện Tiền Hải vẫn là hình thức đầu tư BT. Lại càng có cơ sở pháp lý khẳng định việc UBND tỉnh Thái Bình chấp thuận cho Tasco Nam Thái xây dựng trạm thu phí tại km13+250 đường 39B thuộc địa bàn xã Bình Minh, huyện Kiến Xương là hoàn toàn bất hợp lý.

Căn cứ vào thực tế và các văn bản pháp luật, chúng tôi thắc mắc với ông Phúc: "Trạm thu phí km13+250 hiện được chia làm 2 nhánh; một nhánh trên đường tránh thị trấn Thanh Nê; một nhánh nằm trên ĐT458. Vậy rõ ràng là nhánh trạm thu phí trên ĐT458 là hoàn toàn vi phạm vào Thông tư 159/2013/TT-BTC ngày 14-11-2013 của Bộ Tài chính mà sao UBND tỉnh Thái Bình vẫn chấp thuận cho Tasco Nam Thái xây dựng? Ông Nguyễn Trọng Phúc giải thích: "Theo thông tư của Bộ Tài chính thì trạm thu phí phải được đặt trong khu vực của dự án. Tại km13+250 đường 39B vẫn nằm trong khu vực của dự án cải tạo nâng cấp đường 39B nên đặt trạm thu phí ở vị trí đó là đúng quy định"???

Tại khoảng 1 Điều 2 Thông tư 159/2013/TT-BTC: "Loại đường bộ được tổ chức thu phí phải có đủ các điều kiện sau đây: Hoàn thành việc xây dựng nâng cấp công trình đường bộ theo dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt". UBND tỉnh Thái Bình phê duyệt dự án nâng cấp đường 39B đoạn từ thị trấn Thanh Nê đến thị trấn Diêm Điềm, nhưng đó là phê duyệt dự án sửa chữa, nâng cấp theo hình thức đầu tư BT thì không thể tính đến chuyện xây dựng trạm thu phí trong phạm vi dự án này. Còn khi chuyển đổi hình thức BOT, là khu vực được phép xây dựng trạm thu phí thì Chính phủ chỉ cho chuyển đổi đoạn từ đường vào Điện lực Thái Bình đến thị trấn Diêm Điềm. Chẳng lẽ ông Phúc lại không hiểu Thông tư 159/2013/TT-BTC?

Qua buổi làm việc với ông Phúc, chúng tôi lấy những căn cứ đó để cho rằng trạm thu phí nói trên đã được xây dựng không đúng chỗ. Quá bất ngờ khi chúng tôi nhận được lời giải thích của ông Phúc: "Cái đó thì các anh phải xem trờ trình của chúng tôi mới là chuẩn. UBND tỉnh Thái bình trình Chính phủ là xin chuyển đổi toàn bộ dự án chứ không phải chỉ xin đoạn từ đường vào Điện lực Thái Bình đến thị trấn Diêm Điền". Chúng tôi cho rằng, tờ trình của UBND tỉnh Thái Bình chỉ là trình xin ban đầu, còn đồng ý như thế nào là do Chính phủ, và điều mà UBND tỉnh Thái Bình được phép làm là phải theo văn bản của Chính phủ chứ! Ông Phúc vẫn một mực khẳng định: "Không! Tờ trình của chúng tôi ban đầu mới là chuẩn"???

Một điều hết sức lạ lùng là nếu tờ trình của UBND tỉnh Thái Bình mới là chuẩn thì việc UBND tỉnh Thái Bình chuyển đổi hình thức đầu tư toàn dự án có cần đợi văn bản trả lời của Chính phủ? Và có lẽ càng không cần phải trình xin ý kiến của Chính phủ, để rồi giờ đây lại có thái độ bác văn bản, ý kiến của Chính phủ??! Cuối cùng thì ông Phúc biện minh rằng: "Cái đó là do ông tham mưu của Chính phủ, ông ấy đánh văn bản thiếu"!?

Căn cứ vào những tài liệu mà PV TH&PL thu thập được, cũng như những phân tích của các Luật sư, sự bất bình của nhân dân trên địa bàn… UBND tỉnh Thái Bình cần sớm làm các thủ tục di dời trạm thu phí hoàn vốn cho dự án cải tạo, nâng cấp đường 39B, tỉnh Thái Bình đoạn từ đường vào Trung tâm điện lực Thái Bình đến thị trấn Diêm Điền. Cụ thể là trạm thu phí BOT tại km13+250 hiện đang nằm trên hai nhánh là ĐT458 và đường tránh thị trấn Thanh Nê, huyện Kiến Xương cần di dời về QL37B, đoạn từ đường vào Trung tâm điện lực Thái Bình đến thị trấn Diêm Điền theo quy định tại Thông tư 159/2013/TT-BTC ngày 14-11-2013 của Bộ Tài chính; Quyết định số 1742/QĐ-BGTVT ngày 24-6-2013 của Bộ GTVT; và nhất là theo chủ trương đồng ý của Thủ tướng Chính phủ tại văn bản số 2165/TTg-KTN ngày 30-10-2014.

Tiến Đạt

Tiến Đạt