Nhiều trường Đại học sẽ thu hẹp hoặc dừng xét học bạ độc lập trong năm học 2026 - 2027

Các trường đi đầu trong việc bỏ xét học bạ gồm Đại học Bách khoa Hà Nội, Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật (ĐHQGHN), Đại học Công nghiệp TP. HCM và Đại học Nha Trang, khi đồng loạt dừng áp dụng phương thức này cho tất cả các ngành. Ở khối sư phạm, Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên cũng không xét học bạ, còn Đại học Sư phạm Hà Nội 2 chỉ duy trì cho một số ngành đặc thù.

Nhiều trường khác tiếp tục thu hẹp hoặc loại bỏ xét học bạ ở các ngành sư phạm, kinh tế, kỹ thuật và nghệ thuật. Thay vào đó, các trường chuyển sang các phương thức có tính chuẩn hóa cao hơn như điểm thi tốt nghiệp THPT, bài thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy hoặc kết hợp chứng chỉ quốc tế.

Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho biết, từ mùa tuyển sinh 2026, trường không còn xét tuyển học bạ độc lập, mà chỉ sử dụng học bạ trong các phương thức kết hợp với điều kiện bổ sung như chứng chỉ tiếng Anh quốc tế (IELTS) hoặc điểm SAT. Các phương thức chính còn lại gồm tuyển thẳng và xét kết quả thi tốt nghiệp THPT.

Tại Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Kinh tế không sử dụng học bạ trong tuyển sinh các ngành đào tạo chính quy trong nước; học bạ chỉ áp dụng với một số chương trình liên kết quốc tế. Trong khi đó, Trường Khoa học liên ngành và Nghệ thuật loại hoàn toàn điểm học bạ khỏi các phương thức tuyển sinh, không còn kết hợp với thi năng khiếu hay chứng chỉ quốc tế như những năm trước.

Một số trường khác thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội như Trường Đại học Công nghệ, Trường Đại học Việt Nhật cũng không sử dụng học bạ như một phương thức xét tuyển độc lập; học bạ (nếu có) chỉ đóng vai trò điều kiện hoặc thành tố trong quy trình đánh giá tổng hợp.

Thực tế, việc không xét học bạ độc lập không phải là xu hướng mới. Nhiều trường đại học đã dừng phương thức này từ các mùa tuyển sinh trước, đặc biệt là các trường có yêu cầu đầu vào cao hoặc đặc thù đào tạo khắt khe như Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Y Hà Nội, Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch.

Tại Đại học Quốc gia TP. HCM và một số trường công lập lớn tại TP. HCM, học bạ THPT chỉ được sử dụng như một yếu tố trong phương thức xét tuyển tổng hợp, kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT, kết quả kỳ thi đánh giá năng lực hoặc các tiêu chí phụ khác.

Đối với khối trường quân đội và công an, các trường tiếp tục tuyển sinh theo quy chế riêng, không sử dụng xét tuyển học bạ THPT.

Phương thức xét tuyển học bạ THPT, thường dựa trên điểm trung bình 3 - 5 học kỳ, được áp dụng rộng rãi từ khoảng năm 2016. Trong giai đoạn cao điểm, phương thức này từng chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số thí sinh nhập học. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng việc thiếu chuẩn đánh giá thống nhất giữa các địa phương có thể ảnh hưởng đến tính công bằng, làm phát sinh tranh cãi về chất lượng đầu vào.

Theo kế hoạch của Bộ GD&ĐT, các cơ sở đào tạo phải công bố đầy đủ thông tin tuyển sinh, bao gồm phương thức xét tuyển, chỉ tiêu, tổ hợp xét tuyển và các điều kiện kèm theo, chậm nhất vào ngày 15/2 hằng năm. Việc công bố sớm nhằm giúp thí sinh và phụ huynh nắm rõ phương án tuyển sinh của từng trường, từ đó chủ động xây dựng kế hoạch học tập, ôn tập và đăng ký xét tuyển phù hợp.

Trao đổi trên diễn đàn báo chí, PGS.TS Trần Thành Nam - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (ĐHQGHN) cho rằng việc nhiều trường đại học đồng loạt dừng xét học bạ từ năm 2026 không phải là quyết định đột ngột, mà là hệ quả tất yếu của những bất cập kéo dài trong cách đánh giá học bạ ở bậc THPT. 

Theo ông, điểm học bạ hiện chịu ảnh hưởng đáng kể từ các yếu tố chủ quan trong quá trình dạy học và kiểm tra – đánh giá. Với gần 3.000 trường THPT trên toàn quốc, sự chênh lệch về điều kiện, chất lượng giảng dạy và mức độ nghiêm túc trong chấm điểm khiến học bạ khó phản ánh một cách đồng đều năng lực của học sinh. Nhiều em ở vùng khó khăn vẫn có thể đạt điểm cao nhờ cơ chế "điểm động viên", trong khi học sinh ở các trường chất lượng cao lại phải trải qua quá trình đánh giá chặt chẽ hơn. Điều này dẫn đến hiện tượng phổ biến là điểm đẹp nhưng năng lực thật sự không tương xứng.

Có thể thấy, xu hướng này cho thấy tuyển sinh đại học đang dịch chuyển sang các hình thức đánh giá chuẩn hóa hơn, vừa hạn chế "điểm ảo", vừa tăng tính công bằng giữa thí sinh ở các vùng và loại hình trường khác nhau.

Lâm Tới