Nhật Bản: Điểm đến tiềm năng cho hàng hoá Việt Nam xuất khẩu

Tại Hội thảo “Chiến lược gia tăng cơ hội xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam vào thị trường Nhật Bản” vào sáng nay, 25/6/2025, tại TP Hồ Chí Minh, ông Trần Phú Lữ - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.Hồ Chí Minh (ITPC) thông tin: Hiện, Nhật Bản là thị trường xuất khẩu lớn thứ 7 và là đối tác nhập khẩu lớn thứ 9 của Việt Nam. Với kim ngạch xuất khẩu đạt 24,61 tỷ USD trong năm 2024, các mặt hàng chủ lực như dệt may, phương tiện vận tải, máy móc thiết bị, gỗ và sản phẩm gỗ, đồ nội thất, sản phẩm nhựa… của Việt Nam đang khẳng định vị thế tại thị trường này.

Cũng tại Hội thảo, phân tích cụ thể hơn về tiềm năng thị trường Nhật Bản, bà Quyền Thị Thúy Hà, Trưởng Chi nhánh Thương vụ Việt Nam tại Osaka cho biết, Nhật Bản là thị trường có tính cạnh tranh cao và tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt. Người tiêu dùng Nhật Bản vốn nổi tiếng khắt khe nhưng luôn đặt yếu tố chất lượng, độ bền, an toàn và nguồn gốc sản phẩm lên hàng đầu. Đặc biệt, xu hướng tiêu dùng tại Nhật đang chuyển mạnh sang các sản phẩm thân thiện với môi trường, có thể tái chế, không sử dụng nhựa, cùng với các mặt hàng thực phẩm sạch, sản phẩm làm đẹp, công nghệ tiện ích gia đình và các sản phẩm dành cho người cao tuổi. 

Xét về tiêu dùng cá nhân hóa, người Nhật đặc biệt lựa chọn các sản phẩm được thiết kế riêng cho từng độ tuổi và giới tính. Ngành dệt may, da giày và nông sản được đánh giá là hai lĩnh vực đầy tiềm năng cho doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường Nhật Bản – Bà Hà thông tin thêm.

Ở lĩnh vực nông sản, theo Trưởng Chi nhánh Thương vụ Việt Nam tại Osaka: dư địa thị trường vẫn còn rất lớn, nhất là với các sản phẩm thế mạnh của Việt Nam như: cà phê, hạt điều, trái cây nhiệt đới và rau củ quả. Nhật Bản vốn có nhu cầu cao về nông sản sạch, hữu cơ và các mặt hàng mà họ không thể tự canh tác. Riêng nhập khẩu cà phê hạt của Nhật Bản trong năm 2024 đã tăng 20,2% so với năm trước, trong khi nhập khẩu ca cao và các chế phẩm từ ca cao tăng mạnh 115%. Ngoài ra, hơn 634.000 người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại Nhật Bản cũng là nhóm tiêu dùng tiềm năng, góp phần quảng bá và tiêu thụ sản phẩm Việt.

Chia sẻ với các doanh nghiệp tham gia Hội thảo, ông Shiotani Yuichiro, Tổng Giám đốc AEON TOPVALU Việt Nam cho biết: việc tuân thủ các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn, trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường là điều kiện tiên quyết khi xuất khẩu vào Nhật Bản. AEON đặc biệt đề cao các chứng nhận quốc tế uy tín như MSC, ASC, FSC nhằm đảm bảo nguồn gốc sản phẩm bền vững, đồng thời triển khai thương mại công bằng để hỗ trợ cộng đồng tại các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam.

Cũng theo ông Shiotani Yuichiro, để trở thành đối tác chính thức của AEON tại Nhật Bản, các doanh nghiệp Việt Nam cần có ít nhất 5 năm kinh nghiệm hoạt động, sở hữu nhà máy sản xuất, có kinh nghiệm xuất khẩu, báo cáo tài chính minh bạch và đặc biệt phải đáp ứng Bộ Quy tắc ứng xử (CoC) của AEON, bao gồm các tiêu chí về lao động, an toàn, môi trường và đạo đức kinh doanh.

Đề cập đến khía cạnh tài chính và thanh toán, ông Oguma Toshihiro, Giám sát viên JCCH có những lưu ý quan trọng đối với các doanh nghiệp Việt Nam: khi giao dịch với đối tác Nhật Bản, doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật liên quan, nhất là Luật Ngoại hối và Ngoại thương của Nhật Bản, cũng như các quy định của Văn phòng Kiểm soát tài sản nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Hoa Kỳ đối với các giao dịch bằng đồng USD. Ngoài ra, việc sử dụng chứng chỉ xuất xứ C/O cũng sẽ giúp hàng hóa Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế quan, gia tăng lợi thế cạnh tranh.

Ông Toshihiro đặc biệt nhấn mạnh: mặc dù Nhật Bản đã đơn giản hóa một số thủ tục thanh toán nhưng các giao dịch có giá trị từ 30 triệu yên trở lên vẫn phải báo cáo theo quy định, đồng thời doanh nghiệp cần kiểm soát chặt chẽ dòng chảy thương mại để tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.

Những thông tin tại Hội thảo cho thấy, Nhật Bản đang trở thành thị trường xuất khẩu đầy tiềm năng của hàng hóa Việt Nam. Để tận dụng tối đa cơ hội từ thị trường Nhật Bản, doanh nghiệp Việt cần đầu tư vào chất lượng sản phẩm, nghiên cứu thị trường và xây dựng mối quan hệ bền vững với đối tác Nhật. Các nền tảng thương mại điện tử như Rakuten và Amazon Japan cũng là kênh phân phối tiềm năng, đặc biệt với xu hướng mua sắm trực tuyến đang tăng mạnh.

Cùng với đó, việc hiểu rõ văn hóa và thói quen tiêu dùng Nhật Bản cũng sẽ là chìa khóa để doanh nghiệp Việt khẳng định vị thế, không chỉ tại Nhật mà còn trên các thị trường quốc tế khác.

Hoàng Yến