Chuyện chưa kể về người chiến sỹ thông tin trong khoảnh khắc lịch sử tiến vào Dinh Độc Lập

Năm 1972, đang học Đại học Kiến trúc Hà Nội, Nguyễn Huy Hoàng cùng hàng vạn thanh niên ưu tú lên đường nhập ngũ. Từ căn cứ Thượng Đức (Đà Nẵng) năm 1974 đến chiến dịch Hồ Chí Minh, ông Hoàng và người bạn thân Bàng Nguyên Thất sát cánh bên nhau. Chiếc Jeep chiến lợi phẩm thu được từ Đà Nẵng cũng trở thành "người bạn đồng hành" xuyên suốt chặng đường ra trận.

Trong chiến dịch Hồ Chí Minh, Nguyễn Huy Hoàng được phân công ngồi trên xe Jeep chỉ huy của Trung đoàn 66, mũi thọc sâu của Quân đoàn 2. Khi tiến đến cầu Sài Gòn, đoàn xe bị địch chống trả quyết liệt. Pháo binh, xe tăng ta phải mở đường máu. Xe Jeep do đồng chí Vân lái, chở ông Hoàng và các cán bộ trung đoàn, lao qua xác xe tăng địch cháy nghi ngút để tiếp tục tiến công.

Vào đến gần trung tâm thành phố, cả tổ trinh sát lúng túng vì... không ai biết đường vào Dinh Độc Lập. Đúng lúc đó, một người dân cầm cờ Mặt trận Giải phóng xuất hiện. "Để tôi dẫn đường!" – ông leo lên thành xe, dẫn đoàn tiến thẳng vào Dinh.

Hai xe tăng 843 và 390 lần lượt húc đổ cổng chính. Ngay sau đó, chiếc Jeep chở ông Hoàng lao thẳng vào sân Dinh Độc Lập, đúng vào trưa 30/4/1975. Bên trong đại sảnh, trong ánh đèn máy ảnh nhấp nháy và tiếng thì thầm bằng ngoại ngữ, Tổng thống Dương Văn Minh và Thủ tướng Vũ Văn Mẫu đứng chờ giữa vòng vây báo chí quốc tế.

Ông Hoàng kể: Ông Dương Văn Minh nói: "Chúng tôi chờ các ông đến để bàn giao chính quyền’. Nhưng ngay lập tức, anh Phạm Xuân Thệ – Phó Trung đoàn trưởng – đáp gọn: ‘Không còn gì để bàn giao. Các ông là tù binh. Chỉ có đầu hàng vô điều kiện!".

Câu trả lời ấy như một lằn ranh lịch sử. Chính quyền Sài Gòn chính thức sụp đổ. Khẩu súng ngắn Dương Văn Minh trao lại - vật chứng cuối cùng của một chế độ thất bại - giờ lặng lẽ nằm trong Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.

Ngay sau đó, ông Hoàng cùng đơn vị áp giải Dương Văn Minh và Vũ Văn Mẫu lên xe Jeep tiến về Đài Phát thanh Sài Gòn. Dọc đường, người dân Sài Gòn ùa ra như thác, cờ hoa ngập trời. "Tôi ngồi trên thành xe, tay vẫn giữ chặt súng đề phòng mọi bất trắc," ông Hoàng nhớ lại.

Tại Đài Phát thanh, tiểu đoàn 8, Trung đoàn 66 đã kiểm soát toàn bộ khu vực. Một trục trặc kỹ thuật suýt nữa làm đứt mạch lịch sử khi máy phát không hoạt động. Đúng lúc đó, nhà báo Cộng hòa Liên bang Đức Boris Glats mang theo máy ghi âm từ Đà Nẵng đã giúp ghi lại lời tuyên bố đầu hàng vô điều kiện của Tổng thống Dương Văn Minh.

Lời tuyên bố ấy bay qua vạn mái nhà, xuyên qua mọi biên giới, vang vọng khắp năm châu. Không chỉ là chiến thắng quân sự, đó còn là bản tuyên ngôn của dân tộc Việt Nam giành lại tự do, độc lập sau hàng chục năm trường kỳ kháng chiến.

Sau ngày toàn thắng, Nguyễn Huy Hoàng tiếp tục tham gia truy quét tàn quân Fulro ở Tây Nguyên. Đến tháng 10/1976, ông trở lại Đại học Kiến trúc Hà Nội, tiếp tục ước mơ còn dang dở. Ra trường, ông về công tác tại Công ty Xây dựng Dân dụng Hà Nội, gắn bó trọn đời với sự nghiệp kiến thiết Thủ đô.

Gần nửa thế kỷ sau, ngồi trong căn nhà nhỏ giữa lòng Hà Nội, người lính năm xưa trầm ngâm: "Tôi chỉ mong thế hệ trẻ hôm nay, với trí tuệ và khát vọng, sẽ tiếp bước cha ông, chung tay dựng xây đất nước ngày càng hùng cường". 

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng trong ký ức ông Hoàng, âm vang của bản tuyên bố đầu hàng trưa 30/4 ấy vẫn chưa bao giờ ngừng vọng lại.

Phúc An (bài, ảnh)