Nghị quyết Đại hội 14: Tạo không gian mới để báo chí phát triển

Khẳng định vai trò tiên phong của báo chí

Báo chí, với các chức năng cơ bản như thông tin, phản biện, giám sát, giữ gìn và phát triển văn hóa… có vai trò xung kích, trung tâm trong việc định hướng tư tưởng, tạo dựng đồng thuận xã hội hướng tới việc xây dựng niềm tin và khơi dậy khát vọng phát triển. 

Quan điểm về báo chí, xuất bản, truyền thông trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng là định hướng phản ánh tư duy chiến lược, bước đột phá quan trọng; nhận diện đầy đủ, toàn diện quy luật vận động của công tác tư tưởng; phản ánh xu thế phát triển đa dạng của lĩnh vực thông tin hiện nay; khẳng định vị thế trụ cột, tầm nhìn phát triển của báo chí, xuất bản, truyền thông trong kỷ nguyên vươn mình dân tộc. 

Yêu cầu “chuyên nghiệp” với báo chí, xuất bản, truyền thông trước hết không chỉ ở vai trò là “người thư ký trung thành của thời đại” mà còn đề cao tính định hướng tư tưởng, là “ngọn đuốc soi đường” cổ vũ tinh thần yêu nước, khơi dậy khát vọng xây dựng xã hội Việt Nam lành mạnh, kỷ cương, văn minh, an toàn và phát triển.

Mặt khác, nền báo chí còn phải đậm tính “nhân văn”, phải lấy con người làm trung tâm, là nền tảng. Yêu cầu đó đòi hỏi mọi sản phẩm báo chí, xuất bản không chỉ cung cấp thông tin mà còn phải góp phần bồi đắp giá trị, nâng cao nhận thức, nuôi dưỡng niềm tin và định hướng hành vi xã hội theo những chuẩn mực tích cực. 

Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo diễn ra mạnh mẽ, yêu cầu xây dựng một nền báo chí, xuất bản “hiện đại” trở thành một đòi hỏi mang tính tất yếu. Yêu cầu “hiện đại” đối với báo chí, xuất bản và truyền thông trong Văn kiện Đại hội XIV không đơn thuần là việc ứng dụng công nghệ mới mà là một quá trình chuyển đổi toàn diện về tư duy, phương thức vận hành và mô hình phát triển.

Như vậy Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đề ra yêu cầu trong kỷ nguyên mới, báo chí, xuất bản, truyền thông cần nỗ lực để đạt tới vai trò là người tiên phong trong định hướng, cầu nối phản ánh và thúc đẩy hành động, công cụ giám sát hữu hiệu để bảo đảm quá trình chuyển đổi tư duy quản trị từ quản lý sang kiến tạo phát triển, góp phần quan trọng xây dựng, thực hiện và bảo vệ đường lối, chủ trương, các nghị quyết của Đảng, bảo đảm tính cách mạng, chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, phục vụ đất nước và nhân dân.

Xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp - nhân văn - hiện đại

Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng hồi tháng 4/2026, ông Trần Thanh Lâm - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cũng nhấn mạnh rằng: Nghị quyết Đại hội XIV đã xác định rõ lực lượng báo chí, xuất bản cần quyết tâm xây dựng nền báo chí, xuất bản chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại. Đây là mục tiêu, là nhiệm vụ, là nguyên tắc vận hành của báo chí, xuất bản trong giai đoạn hiện nay.

Bên cạnh đó, các cơ quan chỉ đạo, quản lý báo chí, xuất bản cần chuyển mạnh từ tư duy "quản lý" sang tư duy "kiến tạo phát triển", phải tạo ra không gian phát triển mới để báo chí, xuất bản thực hiện sứ mệnh dẫn dắt, định hướng thông tin, góp phần bồi đắp nền tảng tri thức quốc gia, tạo lập giá trị xã hội.

“Các cơ quan báo chí phải thực hiện tốt chức năng thông tin, tuyên truyền "đúng, nhanh, hay và sắc bén", giữ vai trò tiên phong, trụ cột, xung kích trên mặt trận tư tưởng của Đảng; các nhà xuất bản phải cho ra đời những xuất bản phẩm xứng tầm với sự đổi thay của đất nước”, ông Lâm nói.

Cũng theo ông Trần Thanh Lâm, cùng với nội dung, cần đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện để nắm bắt và làm chủ không gian truyền thông, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bằng những luận cứ khoa học và thuyết phục; phải trở thành lực lượng kiến tạo niềm tin, cổ vũ khát vọng phát triển, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, trường tồn trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Cũng tại hội nghị, ông Lê Quốc Minh - Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, nhấn mạnh rằng báo chí, xuất bản không chỉ là công cụ tuyên truyền đường lối, chính sách của Đảng mà còn là diễn đàn của nhân dân, phản ánh thực tiễn, định hướng dư luận, cổ vũ cái tốt, phê phán tiêu cực, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Theo ông Lê Quốc Minh, qua gần 40 năm đổi mới, báo chí và xuất bản Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ cả về quy mô, loại hình và công nghệ. Trong bối cảnh kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế sâu rộng, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định mục tiêu xây dựng nền báo chí, xuất bản, truyền thông chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại.

Trong đó, ông Minh nhìn nhận rằng tính “chuyên nghiệp” đòi hỏi báo chí phải giữ vững tôn chỉ, nâng cao chất lượng, bản lĩnh chính trị và năng lực định hướng thông tin. Tính “nhân văn” yêu cầu lấy con người làm trung tâm, lan tỏa giá trị tích cực, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh. Tính “hiện đại” gắn với chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ, sản xuất nội dung đa nền tảng, cá nhân hóa và thích ứng nhanh với môi trường truyền thông mới.

Lâm Tới