Nghề “thổi hồn” vào sò ốc và hành trình gìn giữ tinh hoa thủ công mỹ nghệ truyền thống
(THPL) - Dù đã trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, nghề sò, ốc mỹ nghệ tại phường Vũng Tàu (TP.HCM) vẫn kiên cường tồn tại và là một nghề "ăn nên làm ra" của nhiều hộ gia đình.
Nghệ nhân Nguyễn Quang Hải (75 tuổi), chủ cơ sở Thanh Thêm (số nhà 8/3, Nam Kỳ Khởi Nghĩa, phường Vũng Tàu, TP HCM), là một trong số ít nghệ nhân hiếm hoi còn gắn bó với nghề sản xuất sò, ốc mỹ nghệ từ những năm đầu thập niên 80 của thế kỷ trước. Với nhiều đóng góp, ông đã được công nhận là "Bàn tay vàng" trong làng nghề thủ công mỹ nghệ.

Theo ông Hải, mỗi sản phẩm làm từ vỏ sò, vỏ ốc là một tác phẩm nghệ thuật. Từ những con ốc, vỏ sò bình dị thô sơ, qua bàn tay của các nghệ nhân, chúng đã trở thành những sản phẩm tượng trưng cho "linh hồn" của biển cả.
Nghề sản xuất sò, ốc mỹ nghệ đòi hỏi người thợ phải có đôi tay lành nghề, sự khéo léo, tỉ mỉ và đặc biệt là sự sáng tạo không ngừng để tạo ra ý tưởng cho mỗi tác phẩm.

Với quy trình chế tác vô cùng công phu: Vỏ sò, vỏ ốc cần được đem ngâm để tẩy sạch mùi hôi. Sau đó, người thợ tiến hành cưa, gọt, mài để tạo hình cho sản phẩm. Đối với dòng tranh mỹ nghệ, việc lựa chọn nguyên liệu phù hợp về màu sắc, kích cỡ và hình dáng là yếu tố quyết định thành công.
Sản phẩm tạo hình được tiếp tục đánh bóng và phủ sơn. Quá trình này kéo dài đến 4 ngày, phải qua 3 lần sơn mới đem sò, ốc ra mài nhẵn, cắt gọt, chỉnh sửa lại cho đúng mẫu vẽ.
Với các sản phẩm mỹ nghệ như thuyền buồm, bình hoa, đèn ngủ, người thợ phải khéo léo kết hợp các loại ốc lại với nhau sao cho thật hài hòa và cân đối.

Nghề sò, ốc mỹ nghệ ở Vũng Tàu vốn đã hình thành gần 40 năm trước. Thời kỳ hoàng kim của nghề là những năm đầu thập niên 80. Lúc bấy giờ, khu phố bán hàng mỹ nghệ lưu niệm dọc Bãi Trước đã hình thành với khoảng 30 gian hàng của gần 20 hộ gia đình sản xuất và bán sỉ cho những tàu viễn dương.
Tuy nhiên, sau khi tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu chủ trương giải tỏa khu vực Bãi Trước vào năm 2006, hoạt động sản xuất bị gián đoạn. Hiện nay, chỉ còn 2 cơ sở với gần 10 hộ nhận gia công tại nhà ở Vũng Tàu.
.webp)
Trong số những người còn tâm huyết, có anh Nguyễn Thanh Vũ, con trai của nghệ nhân Nguyễn Quang Hải. Sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Kỹ thuật Công nghệ TP HCM, anh Vũ đã về Vũng Tàu để tiếp quản nghề truyền thống mà ba mẹ gây dựng hơn 40 năm qua.
Để phù hợp với thị hiếu khách hàng hiện đại, các sản phẩm cũng có sự thay đổi. Du khách ngày nay không còn ưa chuộng những sản phẩm to, cồng kềnh, mà thay vào đó là những chiếc thuyền buồm nhỏ hay những con ốc xà cừ nhẵn nhụi, bóng láng.
Nghề sò, ốc mỹ nghệ không chỉ mang lại giá trị văn hóa tinh thần mà còn đem lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Mỗi năm, cơ sở Thanh Thiêm cho ra đời hàng trăm sản phẩm với giá bán từ 150.000 đến 1 triệu đồng, lợi nhuận gần 1 tỷ đồng, thị trường trải dài từ TP.HCM, Phú Quốc, Hà Nội đến Dubai.
Theo ông Đặng Tấn Lộc (chủ cơ sở tại đường Võ Thị Sáu), quà lưu niệm là sản phẩm không thể thiếu trong chuyến du lịch. Vì vậy, nghề sò, ốc mỹ nghệ gắn liền với người dân phường Vũng Tàu và góp phần phát triển du lịch địa phương.
|
Từ ngày 7/9/2018, UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) đã công nhận nghề sò, ốc mỹ nghệ phường Thắng Tam, TP Vũng Tàu (nay là phường Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh) là “Nghề truyền thống”, mở ra cơ hội bảo tồn và phát triển làng nghề gắn với du lịch. |
Minh Anh
Tin khác
Khởi tố đối tượng sản xuất, buôn bán hàng giả nhãn hiệu Owen, thu giữ hơn 15.800 sản phẩm
Phú Thọ: Liên tiếp phát hiện các nhóm thanh thiếu niên mang hung khí gây rối
Thủ tướng yêu cầu hoàn thành sắp xếp các trường công lập trước ngày 30/8
Phó Thủ tướng yêu cầu ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường sắt đô thị trong tháng 7
Tập đoàn TH được vinh danh “Doanh nghiệp xanh – Net Zero hành động”
Vụ lật ca nô ở Phú Quốc khiến 15 du khách Ấn Độ tử vong: Khởi tố vụ án, tạm giữ thuyền trưởng
Cảnh sát trật tự Công an phường Tây Hồ – Gần dân, sát dân, quyết liệt hành động vì một Tây Hồ văn minh, an toàn
(THPL) - Với phương châm “Lúc dân cần, lúc dân khó, có Công an” và tinh thần “Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất”, lực...12/07/2026 15:30:46Công an phường Tây Hồ triển khai hiệu quả mô hình tuyên truyền "3 nhất": "Nhanh nhất - Sâu nhất - Rộng nhất" về Luật An toàn giao thông
(THPL) - Thực hiện chỉ đạo của Đảng ủy, Ban Chỉ huy Công an phường Tây Hồ về tăng cường công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông,...26/06/2026 15:00:00Khởi tố giám đốc doanh nghiệp cùng 2 người cho vay lãi nặng
(THPL) - Núp bóng doanh nghiệp kinh doanh ô tô cũ để hoạt động tín dụng đen, Nguyễn Phi Hải cùng đồng phạm bị cáo buộc cho nhiều người vay...12/07/2026 13:58:56Vụ lật ca nô ở Phú Quốc: Đưa thi thể 15 nạn nhân về TPHCM
(THPL) - Sau vụ lật ca nô chở đoàn khách du lịch Ấn Độ trên vùng biển An Thới (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang), sức khỏe các nạn nhân bị...12/07/2026 14:01:31
ĐỌC NHIỀU NHẤT
Quảng bá thương hiệu Việt
-
Tăng cường quảng bá sản phẩm, thương hiệu địa phương tại Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026
- Triển lãm “Đạo học ngàn năm” tôn vinh truyền thống hiếu học của dân...
- Tháo gỡ “điểm nghẽn” để ngành kim hoàn - đá quý Việt Nam cất cánh
- Vinh danh Nghệ nhân “Bàn tay vàng” và phong tặng Nghệ nhân Quốc gia