Nghề “thổi hồn” vào sò ốc và hành trình gìn giữ tinh hoa thủ công mỹ nghệ truyền thống
(THPL) - Dù đã trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, nghề sò, ốc mỹ nghệ tại phường Vũng Tàu (TP.HCM) vẫn kiên cường tồn tại và là một nghề "ăn nên làm ra" của nhiều hộ gia đình.
Nghệ nhân Nguyễn Quang Hải (75 tuổi), chủ cơ sở Thanh Thêm (số nhà 8/3, Nam Kỳ Khởi Nghĩa, phường Vũng Tàu, TP HCM), là một trong số ít nghệ nhân hiếm hoi còn gắn bó với nghề sản xuất sò, ốc mỹ nghệ từ những năm đầu thập niên 80 của thế kỷ trước. Với nhiều đóng góp, ông đã được công nhận là "Bàn tay vàng" trong làng nghề thủ công mỹ nghệ.

Theo ông Hải, mỗi sản phẩm làm từ vỏ sò, vỏ ốc là một tác phẩm nghệ thuật. Từ những con ốc, vỏ sò bình dị thô sơ, qua bàn tay của các nghệ nhân, chúng đã trở thành những sản phẩm tượng trưng cho "linh hồn" của biển cả.
Nghề sản xuất sò, ốc mỹ nghệ đòi hỏi người thợ phải có đôi tay lành nghề, sự khéo léo, tỉ mỉ và đặc biệt là sự sáng tạo không ngừng để tạo ra ý tưởng cho mỗi tác phẩm.

Với quy trình chế tác vô cùng công phu: Vỏ sò, vỏ ốc cần được đem ngâm để tẩy sạch mùi hôi. Sau đó, người thợ tiến hành cưa, gọt, mài để tạo hình cho sản phẩm. Đối với dòng tranh mỹ nghệ, việc lựa chọn nguyên liệu phù hợp về màu sắc, kích cỡ và hình dáng là yếu tố quyết định thành công.
Sản phẩm tạo hình được tiếp tục đánh bóng và phủ sơn. Quá trình này kéo dài đến 4 ngày, phải qua 3 lần sơn mới đem sò, ốc ra mài nhẵn, cắt gọt, chỉnh sửa lại cho đúng mẫu vẽ.
Với các sản phẩm mỹ nghệ như thuyền buồm, bình hoa, đèn ngủ, người thợ phải khéo léo kết hợp các loại ốc lại với nhau sao cho thật hài hòa và cân đối.

Nghề sò, ốc mỹ nghệ ở Vũng Tàu vốn đã hình thành gần 40 năm trước. Thời kỳ hoàng kim của nghề là những năm đầu thập niên 80. Lúc bấy giờ, khu phố bán hàng mỹ nghệ lưu niệm dọc Bãi Trước đã hình thành với khoảng 30 gian hàng của gần 20 hộ gia đình sản xuất và bán sỉ cho những tàu viễn dương.
Tuy nhiên, sau khi tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu chủ trương giải tỏa khu vực Bãi Trước vào năm 2006, hoạt động sản xuất bị gián đoạn. Hiện nay, chỉ còn 2 cơ sở với gần 10 hộ nhận gia công tại nhà ở Vũng Tàu.
.webp)
Trong số những người còn tâm huyết, có anh Nguyễn Thanh Vũ, con trai của nghệ nhân Nguyễn Quang Hải. Sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Kỹ thuật Công nghệ TP HCM, anh Vũ đã về Vũng Tàu để tiếp quản nghề truyền thống mà ba mẹ gây dựng hơn 40 năm qua.
Để phù hợp với thị hiếu khách hàng hiện đại, các sản phẩm cũng có sự thay đổi. Du khách ngày nay không còn ưa chuộng những sản phẩm to, cồng kềnh, mà thay vào đó là những chiếc thuyền buồm nhỏ hay những con ốc xà cừ nhẵn nhụi, bóng láng.
Nghề sò, ốc mỹ nghệ không chỉ mang lại giá trị văn hóa tinh thần mà còn đem lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Mỗi năm, cơ sở Thanh Thiêm cho ra đời hàng trăm sản phẩm với giá bán từ 150.000 đến 1 triệu đồng, lợi nhuận gần 1 tỷ đồng, thị trường trải dài từ TP.HCM, Phú Quốc, Hà Nội đến Dubai.
Theo ông Đặng Tấn Lộc (chủ cơ sở tại đường Võ Thị Sáu), quà lưu niệm là sản phẩm không thể thiếu trong chuyến du lịch. Vì vậy, nghề sò, ốc mỹ nghệ gắn liền với người dân phường Vũng Tàu và góp phần phát triển du lịch địa phương.
|
Từ ngày 7/9/2018, UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) đã công nhận nghề sò, ốc mỹ nghệ phường Thắng Tam, TP Vũng Tàu (nay là phường Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh) là “Nghề truyền thống”, mở ra cơ hội bảo tồn và phát triển làng nghề gắn với du lịch. |
Minh Anh
Tin khác
Masterise Group ra mắt tòa tháp One Central Saigon: Giao điểm tinh hoa thế giới, cùng bản sắc Việt Nam
Ngành thủy sản tháo gỡ điểm nghẽn, hướng đến mục tiêu 12 tỷ USD
Đón đầu hơn 8 triệu du khách/năm: Mặt bằng kinh doanh nào đang tạo "cơn địa chấn" tại Thanh Hóa?
Vinmec Times City trở thành “bệnh viện hạt nhân” Dược lâm sàng
Hoa Kỳ công bố mức thuế chống bán phá giá sơ bộ với tôm Việt Nam
Giá vàng ngày 13/5: Vàng SJC lùi về mốc 165 triệu đồng/lượng
Thủ tướng chỉ đạo đẩy mạnh việc thực hiện Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2030
(THPL) - Ngày 12/5/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng vừa ký Chỉ thị số 19/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh việc...13/05/2026 09:18:29Dự báo thời tiết ngày 13/5: Bắc Bộ và Trung Bộ nắng nóng, có nơi trên 37 độ C
(THPL) - Theo dự báo, ngày 13/5, nắng nóng tiếp tục bao trùm Bắc và Trung Trung Bộ trên diện rộng, nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37°C.13/05/2026 08:01:46Cảnh giác thủ đoạn lừa đảo trực tuyến trên không gian mạng
(THPL) - Thời gian qua, Công an tỉnh Ninh Bình đã liên tiếp triệt phá nhiều vụ lừa đảo qua mạng. Các đối tượng lợi dụng không gian mạng...13/05/2026 09:21:41Hà Nội xây 4 bãi đỗ xe kết hợp trạm sạc quy mô lớn phục vụ hạn chế xe xăng vào nội đô
(THPL) - UBND TP. Hà Nội đang giao các Sở, ngành liên quan khẩn trương triển khai các dự án bãi đỗ xe kết hợp trạm sạc xe điện tại những vị...12/05/2026 18:18:12
ĐỌC NHIỀU NHẤT
Quảng bá thương hiệu Việt
-
Tăng cường quảng bá sản phẩm, thương hiệu địa phương tại Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026
- Triển lãm “Đạo học ngàn năm” tôn vinh truyền thống hiếu học của dân...
- Tháo gỡ “điểm nghẽn” để ngành kim hoàn - đá quý Việt Nam cất cánh
- Vinh danh Nghệ nhân “Bàn tay vàng” và phong tặng Nghệ nhân Quốc gia