Nghề “thổi hồn” vào sò ốc và hành trình gìn giữ tinh hoa thủ công mỹ nghệ truyền thống
(THPL) - Dù đã trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, nghề sò, ốc mỹ nghệ tại phường Vũng Tàu (TP.HCM) vẫn kiên cường tồn tại và là một nghề "ăn nên làm ra" của nhiều hộ gia đình.
Nghệ nhân Nguyễn Quang Hải (75 tuổi), chủ cơ sở Thanh Thêm (số nhà 8/3, Nam Kỳ Khởi Nghĩa, phường Vũng Tàu, TP HCM), là một trong số ít nghệ nhân hiếm hoi còn gắn bó với nghề sản xuất sò, ốc mỹ nghệ từ những năm đầu thập niên 80 của thế kỷ trước. Với nhiều đóng góp, ông đã được công nhận là "Bàn tay vàng" trong làng nghề thủ công mỹ nghệ.

Theo ông Hải, mỗi sản phẩm làm từ vỏ sò, vỏ ốc là một tác phẩm nghệ thuật. Từ những con ốc, vỏ sò bình dị thô sơ, qua bàn tay của các nghệ nhân, chúng đã trở thành những sản phẩm tượng trưng cho "linh hồn" của biển cả.
Nghề sản xuất sò, ốc mỹ nghệ đòi hỏi người thợ phải có đôi tay lành nghề, sự khéo léo, tỉ mỉ và đặc biệt là sự sáng tạo không ngừng để tạo ra ý tưởng cho mỗi tác phẩm.

Với quy trình chế tác vô cùng công phu: Vỏ sò, vỏ ốc cần được đem ngâm để tẩy sạch mùi hôi. Sau đó, người thợ tiến hành cưa, gọt, mài để tạo hình cho sản phẩm. Đối với dòng tranh mỹ nghệ, việc lựa chọn nguyên liệu phù hợp về màu sắc, kích cỡ và hình dáng là yếu tố quyết định thành công.
Sản phẩm tạo hình được tiếp tục đánh bóng và phủ sơn. Quá trình này kéo dài đến 4 ngày, phải qua 3 lần sơn mới đem sò, ốc ra mài nhẵn, cắt gọt, chỉnh sửa lại cho đúng mẫu vẽ.
Với các sản phẩm mỹ nghệ như thuyền buồm, bình hoa, đèn ngủ, người thợ phải khéo léo kết hợp các loại ốc lại với nhau sao cho thật hài hòa và cân đối.

Nghề sò, ốc mỹ nghệ ở Vũng Tàu vốn đã hình thành gần 40 năm trước. Thời kỳ hoàng kim của nghề là những năm đầu thập niên 80. Lúc bấy giờ, khu phố bán hàng mỹ nghệ lưu niệm dọc Bãi Trước đã hình thành với khoảng 30 gian hàng của gần 20 hộ gia đình sản xuất và bán sỉ cho những tàu viễn dương.
Tuy nhiên, sau khi tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu chủ trương giải tỏa khu vực Bãi Trước vào năm 2006, hoạt động sản xuất bị gián đoạn. Hiện nay, chỉ còn 2 cơ sở với gần 10 hộ nhận gia công tại nhà ở Vũng Tàu.
.webp)
Trong số những người còn tâm huyết, có anh Nguyễn Thanh Vũ, con trai của nghệ nhân Nguyễn Quang Hải. Sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Kỹ thuật Công nghệ TP HCM, anh Vũ đã về Vũng Tàu để tiếp quản nghề truyền thống mà ba mẹ gây dựng hơn 40 năm qua.
Để phù hợp với thị hiếu khách hàng hiện đại, các sản phẩm cũng có sự thay đổi. Du khách ngày nay không còn ưa chuộng những sản phẩm to, cồng kềnh, mà thay vào đó là những chiếc thuyền buồm nhỏ hay những con ốc xà cừ nhẵn nhụi, bóng láng.
Nghề sò, ốc mỹ nghệ không chỉ mang lại giá trị văn hóa tinh thần mà còn đem lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân. Mỗi năm, cơ sở Thanh Thiêm cho ra đời hàng trăm sản phẩm với giá bán từ 150.000 đến 1 triệu đồng, lợi nhuận gần 1 tỷ đồng, thị trường trải dài từ TP.HCM, Phú Quốc, Hà Nội đến Dubai.
Theo ông Đặng Tấn Lộc (chủ cơ sở tại đường Võ Thị Sáu), quà lưu niệm là sản phẩm không thể thiếu trong chuyến du lịch. Vì vậy, nghề sò, ốc mỹ nghệ gắn liền với người dân phường Vũng Tàu và góp phần phát triển du lịch địa phương.
|
Từ ngày 7/9/2018, UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ) đã công nhận nghề sò, ốc mỹ nghệ phường Thắng Tam, TP Vũng Tàu (nay là phường Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh) là “Nghề truyền thống”, mở ra cơ hội bảo tồn và phát triển làng nghề gắn với du lịch. |
Minh Anh
Tin khác
Sự phát triển của máy tính lượng tử đang đặt ra yêu cầu cao hơn với an ninh mạng
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung
Đưa công nghệ sinh học trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật mũi nhọn của đất nước
Quy hoạch danh thắng Tràng An - Tam Cốc - Bích Động, hướng tới trung tâm du lịch đẳng cấp quốc tế
PNJ đặt mục tiêu doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng hai chữ số
Phú Thọ: Lễ giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân và Dâng hương tưởng niệm Tổ Mẫu Âu Cơ
Thủ tướng Lê Minh Hưng: Ngành công thương phải tiên phong để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số
(THPL) – Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh ngành công thương phải gánh vác nhiệm vụ trọng tâm, tiên phong xử lý các tồn tại và thúc đẩy...22/04/2026 16:41:41So sánh men ướt và men khô: Lời giải cho độ bền lõi bình nước nóng
(THPL) - Cùng mục tiêu bảo vệ ruột bình nước nóng khỏi ăn mòn, công nghệ tráng men ướt và men khô khác biệt rõ về quy trình, hiệu quả và...22/04/2026 14:31:00Porsche Cayenne thuần điện hoàn toàn mới sẽ có mặt tại Việt Nam
(THPL) - Cùng với phiên bản động cơ đốt trong và plug-in hybrid, mẫu xe thể thao Cayenne thuần điện hoàn toàn mới của Porsche sẽ có mặt tại...22/04/2026 15:37:00Đưa văn hóa trở thành động lực nội sinh phát triển đất nước
(THPL) – Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh khẳng định, việc ban hành Nghị quyết là bước đi thiết yếu để...22/04/2026 16:32:05
ĐỌC NHIỀU NHẤT
Quảng bá thương hiệu Việt
-
Tăng cường quảng bá sản phẩm, thương hiệu địa phương tại Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026
- Triển lãm “Đạo học ngàn năm” tôn vinh truyền thống hiếu học của dân...
- Tháo gỡ “điểm nghẽn” để ngành kim hoàn - đá quý Việt Nam cất cánh
- Vinh danh Nghệ nhân “Bàn tay vàng” và phong tặng Nghệ nhân Quốc gia