Nghệ nhân Nguyễn Văn Bốn và câu chuyện đằng sau vương miện Vân Phong Phượng Vũ

Vân Phong Phượng Vũ - Chiếc vương miện danh giá sẽ được trao cho người đăng quang ngôi vị cao nhất tại cuộc thi Nữ hoàng Trang sức Việt Nam 2026. Nói đến vương miện, người ta không chỉ nhìn thấy quyền lực, danh vọng, chiến thắng và vinh quang của người sở hữu, mà còn thấy được sức sáng tạo, giá trị và vẻ đẹp trí tuệ của chủ nhân làm ra nó.

Phóng viên Tạp chí Thương hiệu và Pháp luật đã có cuộc trao đổi với tác giả chiếc vương miện này - Nghệ nhân Quốc gia Nguyễn Văn Bốn.

Thưa ông, đâu là nguồn cảm hứng để ra đời vương miện Vân Phong Phượng Vũ?

Nghệ nhân Nguyễn Văn Bốn: Khi nhận lời mời thiết kế, chế tác vương miện cho cuộc thi Nữ hoàng Trang sức Việt Nam 2026, tôi quan niệm mình đang thực hiện trách nhiệm của một người thợ kim hoàn đối với nghề nghiệp của mình, cũng như trách nhiệm của một hội viên đối với Hội Mỹ nghệ kim hoàn đá quý Việt Nam nói chung, với cuộc thi chuyên ngành có tầm vóc Quốc gia nói riêng. Đó là một vinh dự vô cùng to lớn!

Khi được biết Cuộc thi Nữ hoàng Trang sức Việt Nam 2026 được tổ chức trong khuôn khổ Festival Quốc tế tại TP.Huế, lập tức cảm nhận của tôi ùa về những kỷ niệm của năm 2004 - khi tôi nhận danh hiệu nghệ nhân làng nghề tại kỳ Festival lần thứ 2.

Tôi nhớ lại quãng thời gian ở Huế, được tham quan, chiêm ngưỡng, đắm chìm trong không gian, cảnh sắc của cố đô, nơi có những công trình, kiến trúc mang đậm dấu ấn vương triều. Những ấn tượng mạnh mẽ đó giúp tôi hình thành nên  tưởng, hình ảnh phác thảo của vương miện. Và Vân Phong Phượng Vũ ra đời chính là sự kết hợp giữa hình tượng kiến trúc cố đô Huế với lịch sử các triều đại của dân tộc Việt Nam.

Vân Phong Phượng Vũ chính là kết tinh của yếu tố đất trời và hình tượng người phụ nữ Việt Nam. Cụ thể là hình tượng của các bậc hoàng hậu, phi tần - biểu tượng bằng chim phượng trong truyền thuyết (rồng là biểu tượng quyền lực của nhà vua và phượng là biểu tượng quyền lực của hoàng hậu).

Trong khi đó, những bông hoa sen kết hợp trên vương miện lại biểu tượng cho Quốc hoa của Việt Nam; những cánh hoa thanh tiên biểu trưng cho TP. Huế xinh đẹp; những vòm cong mềm mại chính là kiến trúc cơ bản nhất của kiểu kiến trúc cung đình cổ xưa của dân tộc ta.

Chất liệu chủ đạo của vương miện Vân Phong Phượng Vũ là gì? Chất liệu đó có gì nổi bật, giúp ông truyền tải hết được những thông điệp của cuộc thi Nữ hoàng Trang sức Việt Nam 2026, thưa ông?

Nghệ nhân Nguyễn Văn Bốn: Với chất liệu chính là vàng, bạc, cùng các loại đá quý và bán quý, tôi muốn chuyển tải sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại trong nghề kim hoàn. Những viên đá bán quý được tạo tác bằng công nghệ hiện đại mang tới sự rực rỡ, kết hợp điểm xuyến những viên ngọc trai thiên nhiên mang ý nghĩa về sự quý phái của bậc hoàng thất vương triều.

Đây cũng là thông điệp mà tôi luôn gìn giữ và tâm tâm đắc - trang sức cần phải hiện đại nhưng luôn gắn liền với truyền thống, cả về chất liệu và công nghệ sản xuất. Đó chính là điểm mạnh, là hồn cốt của kim hoàn truyền thống Việt Nam chúng ta.

Như vậy, quá trình sáng tạo, chế tác hẳn không dễ dàng, thưa ông?

Nghệ nhân Nguyễn Văn Bốn: Để tạo tác ra một sản phẩm mang hồn cốt vương triều thì việc đầu tiên chính là hoàn cảnh ra đời của ý tưởng như tôi đã nói ở phía trên. Nó hết sức quan trọng.

Một tác phẩm đặc biệt như vương miện Vân Phong Phượng Vũ nó không tính bằng ngày, tháng. Nó tính bằng những phút giây thăng hoa, đột nhiên nảy sinh trong đầu. Thời gian chế tác nó là chuỗi ngày ôm bàn, ôm ghế, ôm búa, ôm giũa. Có khi vào lúc sáng sớm tới tận tối mịt. Hay lại là lúc nửa đêm thanh vắng. Nói như vậy để chúng ta hiểu rằng, tác phẩm làm theo ý tưởng nó sẽ khác với sản phẩm chế tác theo đơn đặt hàng. Nó là kết tinh của tình yêu, tâm huyết, tay nghề và khát vọng của nghệ nhân.

Với vương miện Vân Phong Phượng Vũ nói riêng, dòng trang sức truyền thống mang phong cách hoàng gia nói chung, những người nghệ nhân như chúng tôi đã thể hiện tất cả kinh nghiệm, tài hoa, tình cảm, suy nghĩ, sáng tạo của mình lên mỗi sản phẩm và thổi hồn cho nó.

Chúng tôi giống như nghệ sĩ, làm việc với tâm hồn phong phú của mình khiến cho sản phẩm sống động với những nét riêng độc đáo mà các sản phẩm làm bằng máy móc không bao giờ có được.

Xin cảm ơn ông!

Lâm Tới